Liber
ſpēſatōe ſedis apoſtoliceª ꝓmoueri nō p̄t. ¶ Ille vero cum quo perper ſedemᵇ diſpenſat̉ eādē vt premiſſo nō obſtāte defectuᶜ valeat adbeneficium etiam ſi curam aīarumChabeat ꝓmoueri: nequit pretextuEdiſpenſationis huiuſmodi quamexhorbitantem a iure oportet veluti odioſaꝫᵍ reſtringi: niſi vnicum beneficium obtinereᵉ.IDem.¶ Si ille cū quo ſuꝑ defectu originis in curato beneficio fuerit diſpēſatuꝫ eo tacito ſuper pluralitate dipenſationē obtineat: non valet dipenſatio. Io. an.Iis cum quo fuit per ſet. apo.diſpenſatum: vt nō obſtāte d̓fectuᵍ nataliuꝫ quem patitur ad omnesᵇ ordines promoueri valeat: etobtinere bn̄ficium ēt ſi curam hēataīarum diſpenſationem aliam tacito de predicto d̓fectuⁱ poſtmodumobtineat a ſedeᵏ prefata: vt duoˡaut plura beneficia ſimilem curaꝫhabentia poſſit recipere: ſi ei aliascanonice conferantur: ⁊ ea ſimul licite retinere: talis diſpenſatio cumnō ſit veriſimile ſedem ipſam cumillo predictum patiente defectumvoluiſſe: ſi hoc fuiſſet expreſſum eidem in pluralitate beneficioruꝫ huiuſmodi diſpenſare: veluti: per ſurreptionem obtenta nullius penituſeſt momentiⁿ.Rubrica De bigamis.
G Regorius. x. in concil. genera.lugdun.¶ Bigamus nudatus ē omni pͥuilegio clericali ⁊ aſtrictus ſeculariforo: nec valet conſuetudo in contrariuꝫ ⁊ ꝓhibetur ſub anathemate ne tonſuram deferat. Io. an.Itercationisᵖ antiquedubiuꝫ preſentis declaratiōis oraculo d̓cidentes bigamosq omni priuilegioʳ clericali declaramus eſſenudatos. Et coertioni fori ſecularis addictosᶠ conſuetudineᵗ contraria non obſtāte. ¶ Ipſis quoqꝫſub anathemateʸ prohibemus deferre conſurā vel habituꝫ clericaleꝫRubrica De officio vicarij.TNnō. iiij.¶ Succeſſor officialis excōmuncati excōicatus nō eſt niſi in crimīedānato communicet: illa autē queexercet illo excōicato manente nonvalent: ſi iuriſditione ſolum ab eorecepta hoc facit. Io. an.O mana eccleſia: ⁊ īfraM Cum Remen̄. archiepiſcopus in officialemalicuiꝰ ſuffragāei ſui excōicationisˣ ſententia ex aliqua rationabiliʸ cā profert: illos ꝗ vicesipſiusᶻ gerunt: ꝑꝑ hocᵉ excōicationis vinculo non aſtringit. ¶ Cumnon cōicent̉ obª id officiali eidemin crimineᵏ: quiª eccleſiaſtice cenſu-
in ſumma ber. sͣ. e. c. vlti. gof. ī ſūma huiꝰ ti. §. circa filios. nec ꝑ hoc ītelligit̉ din. excō. qꝛ periculoſū. de cōceſ. pͥben dilectus. vbi deſpenſatum ī ep̄atu. ar. dihoc per Inno. ⁊ Poſconſuetudinem. ⁊ .jͣ. c. ꝓxi.ſatio legati: vt. sͣ. eo. ti. c. pe. ⁊ dic vt ibi: ſꝫ quea ¶ Sedis apo. nec ſufro qͣre ep̄s diſpenſat in criulterio citra ⁊ non in defectu. ſol. faciliꝰ d̓let̉ irregularitas ꝓueniēs ex crimine. purgat̉ .n. ꝑ pnīam nonſic in defectu .xxvi. diſtī. deindevel maior ē irregularitas ꝓueniens ex origine ꝙͣ ex crimineqꝛ prima ex natura: ſecunda exaccidenti: ſꝫ naturalia īmutarion poſſunt. vi. di. §. vlti.b ¶ Sedē. eadē rōne dico idemde illo cū quo diſpenſat̉ ꝑ ep̄m:vt poſſit ad mīores ordīes ⁊ adbeneficiuꝫ ſine cura licite ꝓmoueri: cum eadem ſit rō.c ¶ Defectu. ꝑꝑ hoc a ſecularibuſ non repellitur honoribꝰ. ff.de decuri. l. ſpurij: ⁊. l. generaliter. §. ſpurius. Io. an.d ¶ Odioſam. jͣ. de regu. iur.odia. cum ſuis concor.e ¶ Obtinere. concor. jͣ. de preben. nō pōt. ii. reſponſo.Iis cum quo. Deciditcauſa rationē īterſerendoaliter autem diuidi non pōt: qꝛtota littera pendet. do.¶ Sedem. qꝛ aliꝰ nō poterat.sͣ. c. ꝓxi. ⁊ eadē rōne idē credoin ep̄o: ꝙ ſi diſpenſaue̓it cū taliꝙ poſſit ad minores ordines ⁊ſimplex beneficium ꝓmoueri: ⁊poſtmodū tacito de defectu īpetret̉ diſpenſatio ſuꝑ pluralitatetalium beneficioꝝ non valet diſpenſatio: ꝓpter eandē rōnemqꝛ non eſt veriſimile ⁊c̄.g ¶ Defectu. iſte defectus tribus de cauſis ordinuꝫ ⁊ beneficioꝝ ꝓmotionē īpedit. pͥmo obordinis prerogatiuā. xxvi. di..c. pe. ⁊ vlti. d̓ exceſ. prela. interdilectos. C. de dign. neqꝫ famoſis. li. xij. ſecundo ob deteſtationem paterni criminis qd̓ punitur in filio: vt ꝑ id puniatur pater. xxiiij. q. iij. §. ſed ꝗ. ff. qd̓ me. cau. l. iſti quidē. §. vlti. tertio ꝓpter īcontinentiam paternā que timetur ī filio: iuxta illud. Sepe ſolet filiꝰ ⁊c̄. vi. q. i. §. veꝝ. ⁊ iōſtilus eſt curie: ſi paterne non ſit ⁊c̄. defectus aūt eſt: ſed non culpa. lvi. di. naſci.⁊de purga. ca. accedens.h ¶ Omnes. caute ponitur hoc in diſpenſatione: ſuper hoc vide quod no. ber.ioderni. sͣ. e. litieras.i ¶ Defectu nataliū: ſuꝑ quo diſpenſationeꝫ habuerūt: ſꝫ nōne ſublatus erat illedefectus ꝑ primā diſpenſationē. ꝑinde igitur dꝫ hr̄i ac ſi illegitimus nō fuiſſet: ⁊ſic eſt ꝯͣ. ff. de. edil. edic. l. qd̓ ita. l. di. ferruꝫ de reſcrip. eam te. in fi. ff. de natal. reſti. l. queris. lr̄a īfra cū non ſit veriſimile ⁊c̄. ſoluit ꝯͣ. nec ob. l. qd̓ ita qꝛ hic d̓ originis naturali defectu loꝗtur: ibi de morbo accidentali: qd̓ facilius tollitur: vt. sͣ.dixi. c. prox. c. ferrum loꝗtur quo ad ſalutē aīe: ⁊ de peccatis: q̄ purgātur: ⁊ ſic. c.eam te. ⁊. l. queris loquunt̉ de quadam plena reſtitutiōe natalium.k ¶ Sede p̓fata. alius .n. dare non poſſet. ad hoc fa. jͣ. de preben. ſuꝑ eo. ⁊. c. nonpōt ⁊. c. cum ſingula. hoc tꝫ ber. de elec. dudū. ij. bar. brix. lxx. di. ſanctoꝝ ⁊ Inno. sͣ. de preben. de multa. Hoſt. aūt dixit ꝙ in diſpenſatione que hꝫ fieri ꝑꝑ neceſſitatē vel vtilitatē eccleſie. eandē poteſtatē habēt ep̄i poſt decre. de multa: quāpͥmo habebāt ꝑ p̄dictuꝫ. c. ſanctoꝝ. ſed illā q̄ hꝫ fieri ob ꝓrogatiuā ꝑfone facit ſolus papa. ſic ītelligit ipſe pe. de ſamp. ⁊ ab. dictā decre. de multa. in fi. ſed primāſeruat curia: ⁊ hoc in predictis iuribus. xxi. q. ij. ſi ꝗs iam tranſlatus.l ¶ Duo. ex talis diſpenſationis virtute prima duo que habuit ſolū retinere poterit: vt. jͣ. de preben. nō poteſt. ij. rn̄ſo.m ¶ Curam. in curato enim ⁊ ſimplici bene diſpenſant epiſcopi ẜm oēs: vt no.in decre. dudū. ij. de elec.n ¶ Momenti. no. litteras ſurrepticias ipſo iure non valere: de hoc dic vt no.ſupra de reſcrip. ad audientiā. ij.Atercationis. Tria facit. pͥmo declarat. ſecundo reprobat ibi. Etpertioni. tertio prohibet ibi: ſpēs quoqꝫ.p ¶ Altercatiōis. hoc iō dicit: qꝛ oliꝫ ſuper hoc erant opiniones: dicebat hu. ꝙ bigamus gaudebat priuil egio clericali: ⁊ canonis: qꝛ tenebat̉ portare tōſurā. ſuprade. vi. hone. cle. clericus ſi tonſurā. ⁊ erat de foro ec. ar. lxxxi. di. dcm̄. ⁊ ad minores ordīes aſcendere poterat. xxxiiij. di. ſi ꝗs viduam. ij. in fi. a ꝯͣrio ſenſu: ⁊. c. lector. Io. ⁊ alij. ꝯͣ ꝑ. c. lxxxiiij. di. ꝗſꝗs: ⁊ ibi h̓ altercatio: vbi dr̄ ꝗſꝗs clericus vi-
duā aut ſcd̓aꝫ vxorē duxerit oī eccleſiaſtice dignitatis pͥuilegio mox denudetur: laicali ſibi tm̄ cōione ꝯceſſa: ⁊ ꝑ illud denudet̉ videbat̉ nō eē pͥuatꝰſed priuandus: pn̄s ergo cōſtitutio d̓clarat hoc. ſi. C. ar. tute. l. veteris. C.de poſthu. here. inſtitu. l. qd̓ certuꝫ. C. de furtis. apud antiquos.q ¶ Bigamos. vere vel īterpretatiue: ut qꝛ duas vxores habuit: vel cū vidua vel corrupta ꝯͣxit. sͣ..e. de bigamis. xxvi. di.deinde: ⁊ hoc verū eſt dehis qui ſic ī minoribꝰ ordinibus ꝯͣxerūt: ſecus ſiſacris. ſupra. e. nuper. ⁊.c. a nobis.r ¶ Omni priuilegio. qd̓multiplex eſt. xvij. q. iiij.ſi ꝗs ſuadēte. sͣ. de fo. cōpe. c. ij. ⁊ hoc quo ad ꝑſonaꝫ. itē ꝙ nō vexent̉ aliꝗbus vexationibꝰ ī ꝑſona vel rebꝰ. C. de ep̄i. ⁊cle. l. i. ⁊. ij. ⁊. l. generali⁊ sͣ. de. vi. ⁊ hone cle. c.vl. ⁊ iō dr̄ oī p̓uilegio: ⁊cōprehendit ēt pͥuilegiuꝫfori. ⁊ hoc ſequitur.s ¶ Addictos .i. aſtrictos. C. de epiſ. au. l. adaddictos.t ¶ Conſuetudine. q̄ eratin ꝗbuſdaꝫ locis francie:nō ergo valet cōſuetudoin hoc caſu: ſicut nec in illis. sͣ. de cōſue. c. i. ⁊. ij..sͣ. de elec. qꝛ ſepe. d̓ quadic. vt. vij. di. fruſtra. d̓conſue. c. vlti.u ¶ Anathemate: interminatio eſt nō canō lateſnīe. qd̓ probat̉ d̓ iurepatro. relatuꝫ de quo dic vt.sͣ. de ſagit. c. vno. de ſimo. ſicut tuis. ⁊ per. Io.lxiij. di. ſalonitane.SententiaOmana.Vexcōmunicationis in aliquem promulgata ex culpa ꝓprianon eſt ad eius vicariuꝫextendenda. h. d. ẜꝫ zen.⁊ tri a facit ẜm Io. monachi. primo ſtatuit. ſcd̓o rationē ponit. tertio taciteni reſpondet. ſcd̓a ibi. cum non. tertia ibi: ea tn̄. Do.x ¶ Excōmunicatiōis. maioris: nam excōicatꝰ minori ea q̄ ſunt iuriſditōiserercet: vt. sͣ. de cler. ex. mi. ſi celebrat.y ¶ Rōnabili cā. aliter nō dꝫ ferri excōicatiōis ſnīa. jͣ. de ſen. excō. cū medicinalis: ⁊ potuit eſſe rōnabilis cā cum officialis ep̄i peccat in his q̄ ſuntiuriſditiōis: qꝛ idē eſt ꝯſiſtoriū ep̄i ⁊ ſui efficialis: tūc archicpͥi eos ſic̄ ep̄ospunire pn̄t. jͣ. de ap. romana. i. rn̄. ſi vero officialis ep̄i aliquid poſſideretvel faceret vt priuatus: tunc archiep̄s euꝫ plus punire nō poſſet niſi ſicutalios ſubditos ep̄oꝝ in caſibus no. sͣ. de offi. ordi. paſtoralis. ⁊ hoc ꝓbat̉.jͣ. de fo. compe. romana. §. ij. ⁊. vlti.z ¶ Ipſius. officialis vel officialatus: nec putes ꝙ officialis aliū officialēgeneraleꝫ dare poſſit: ad hoc. sͣ. e. clericos: vbi de hoc ꝑ hoſt. ⁊ Gar. lꝫ ſpecialeꝫ cāꝫ delegare poſſit: ēt plures. ff. de iudi. l. cum pretor. poſito tn̄ ꝙneralem officialē dederit: ſicut īterdū ſit d̓ facto: ille tn̄ excōicatus nō ē:hic dicit: vel hic non dr̄ ꝙ officialis ipſe officialē dederit: ſed ep̄s aliuꝫ officialē dedit excōicato. pͥmo q̄ritur an excōicatꝰ ſit ſecundus: ⁊ videbat̉ ꝙ ſiccū lata eēt ſnīa in officialē. ad hoc rn̄det: queri ſolet ꝗd ſi ꝗs delegauit cāꝫpoſtea excōicatur: nunꝗd expirauit delegati poteſtas. de hoc recurre. sͣ. deoffi. delega. lꝫ: ⁊ qd̓ non expiret bene fa. jͣ. ti. ꝓxi. ſi is cui. ſi v̓o ep̄s eſt excōicatus: nec ipſe nec ipſius officialisorū ideꝫ ſit cōſiſtorium: de cāiscognoſcēt: ꝗd ergo tunc fiet. adeatur papa vt prouideat. sͣ. eo. li. de ſupplen. neg. prela. c. i.⁊ ¶ Propter hoc .ſ. ꝙ gerunt vices officialis ex cōmiſſione epiſcopi velipſius officialis facta ante excōmunicationem: vel dic vt ſupra.¶ Ob id .ſ. ꝙ gerunt vices eius.ꝝ ¶ Crimine. quia tunc eadem ſententia ſunt ligati. sͣ. de ſenten. excom.ī concubine.a ¶ Qui. ita ꝯſtrue: ꝗ .ſ. officialis non artatur diſtinctione cenſure eccleſiaſtice: ⁊ ꝓ eo ꝙ ſuū ⁊cͣ. ergo ſi ideo eſſent excōicati: tūc ſucceſſores eadē ſnīaligarent̉ pone in terminis ꝙ excōicauerit archiep̄s ep̄m: monuerat officialem ꝙ de cauſis nō cognoſceret: qui nō deſinebat: excōicauit eū: ſucceſſorparticipauit in crimine damnato vnde ligatus eſt. alia littera eſt in plura-