Druckschrift 
Liber sextus Decretalium : P. 1.2
Einzelbild herunterladen
 

Irca lecturā arboris diuerſis olim diuerſum modū tenentibus. Io.deo hiſpanus poſt illos lecture ipſius arboris nouū modū aſſumensſuas metricas regulas ipſius intellectū viſus fuit aperire: ſed ꝓpter multitudinē regularū verſuū obſcuritatē: aliꝗbus notū ignotū: alijs ignotuꝫ ignotius reddidit. Attēdens igit̉ ego Io. an. īter decretoꝝ doctores minimus indignus. inuētionē arboris ex eo fuiſſe: vt hn̄tibꝰ materiā cōſanguinitatis affinitatis ignotā: hn̄tibꝰ notā ex oculoꝝ īſpectiōe notiſſima fieret: antiquoꝝ ſcripta reuolui: ꝓut expedir̄ credidi compilaui. Primo querēs ad vtrāqꝫ arboreꝫ ad ꝗdfuerit inuētio arboris neceſſaria. Secūdo an ſit autētica. Tertio ad ꝗd in volumīne decretaliū repetita: olim fuerat in decretis. Prime queſtionis ex ſuperiꝰ dictis patuit ſolutio. ꝓbatio .n. ad oculum al̓s vincit: inſti. de gradi. §. agnationisxxvij. q. i. nec aliqua. Ex oſtēſione .n. facti quedā melius ꝑcipiunt̉ ꝙͣ elocutiōedona. apoſtolice.. fi. Hinc eſt agroꝝ mēſio ſubijcit̉ oculis. xvi. q. iij. īter depreſcrip. qꝛ iudicāte. C. fini. reg.. l. iij. Uētris īſpectio: an mulier ſit p̓gnās. ff.ven. inſpi. l. i. in pͥn. Locoꝝ pudicitie inueſtigatio. an mulier ſit virgo. de proba.ꝓpoſuiſti: an arta: de fri. male. fraternitatis. vl̓ aliter īpedita: eo. ti. ex lr̄is. Iniurie an ſit atrox eſtimatio. ff. de fer. l. ij. lr̄e paꝑales an ſint vere vl̓ falſe crifal. lꝫ. Ad ſcd̓ꝫ dic arbor autētica eſt: qd̓ patet ex caōnibꝰ Iſidori Alexādrixxxv. q. v. c. i. ij. vl. Ad tertiū dic qꝛ in decre. de conſanguinitate affinitatetractatur: vtile fuit ibi arborē poner̄: qꝛ in decretalibꝰ eſt idem tractatus: ī hocvolumine vtile fuit repeti ex eo maxime: qꝛ nemini venit in dubiuꝫ: id ſatis validū ſatiſqꝫ famoſum: qd̓ repetita lectio ꝓbat. C. de emē. iuſti. co. l. vna. ex coqꝛ antiqui canones circa materiā illaꝫ multū fuerunt correcti: vnde expediēs fuitẜm ſtatutum nouoꝝ iuriū antiquā arbotem decidere.Einde ad arborē ꝯſanguinitatis ſpālit̉ deſcēdamꝰ. Et pͥmo querit̉ ꝗdſit ꝯſanguinitas vn̄ dicat̉: ꝗd linea: ꝗd gradꝰ. Scd̓o q̄rit̉ qūo arbor formet̉ qͣre ſic formet̉: qͣre ſic pūetet̉: īterſeremꝰ regulaſꝑ quaſcognoſcūtur gradus. Demū ponemꝰ quedā notāda: quaſdā qōnes. Ad primuꝫdiceīguinitas eſt attinētia ꝑſonaꝝ ex eo ꝓueniēs: qꝛ vnā deſcendit ab altera: vel ambe ab eadē. Uel eſt vinculū ꝑſonaꝝ ab eo ſtipite deſcendētiū carnalipagatiꝯͣctū: quod ſatis ē idē: dr̄ aūt cōſanguinitas quaſi ſanguinis vnitas:a. ſanguine: qꝛ de cōi ſanguine deſcendūt. Et quo ad ꝓbationē cōiugij diſtinguo an tales cōſanguinei ſint ꝓducti ex vxorio coitu: vl̓ ex fornicario. quodexpreſſum .ſ. de ꝓba. tuas. Linea vero eſt collectio perſonaꝝ ab eodē ſtipite deſcēdentiū gradus ꝯtinēs numeros diſtīguēs. Et ē triplex linea .ſ. graduū d̓ſcēdentiū aſcendentiū collaterariū: vt.. patebit.. ff. gradi. l. i.. l. iuriſcōſultꝰGradus ē habitudo diſtantiū ꝑſonaꝝ cognoſcit̉ quota agnationis vel cognatiōis diſtātia due ꝑſone īter ſe dͥrn̄t dn̄r gradas ad ſimilitudinē graduii ſcalaꝝvel locoꝝ ꝓcliuiū: qꝛ ita gradimur de ꝓximo in ꝓximū. ff. de gradibꝰ. l. iuriſcōſultꝰ. §. gradus. Format̉ aūt ſic arbor. pͥmo vide cellulas aſcendētiū: ſcd̓o deſcēdentiū d̓mū collateraliū. Aſcēde ſuꝑ cellulā vacuā remāſit ideo vacua qꝛ potuit nomē ꝓpriū hr̄e: alie cellule exceptis his genitiuū nominant̉ ſumantnomē ab ipſa. Qūo .n. poſſemus illā cellulā neīare quē dicimꝰ filiū pr̄is fratreꝫfratris patrē filij ſic de ſingulis: alij vocāt̉ ioachim: alij ꝓtheō: alij trūchūNos aūt a noīe bidelli nr̄i vocemꝰ pertruciū. Et ſcir̉ d̓bes ꝯpetēt̉ ille celiule medie aſcēdētiū d̓ſcēdētiū diuiderēt̉ directe mediū vt a later̄ d̓xtro illaꝝ cellulaꝝ ponerētur noīa mariū: vt abauus proapꝰ ⁊c̄. a latere ſiniſtro nomina mulierum vt abauia proauia ⁊c̄. quia poſiti a latere dextro deſcendunt a maribus ecōuerſo. Super cellulā vacuā eſt cellula hec cōtinēs pr̄ mr̄: ſupra vnum puctū rubeū: īfra vnū nigrū. Supra illā eſt cellula auus auia: ꝯtinēs duo punctarubea: duo nigra. Supra illā eſt cellula proauus proauia hn̄s tria puncta rubea tria nigra. Supra illā eſt cellula abauus abauia hn̄s. iiij. rubea.. iiij. nigra. Deſcēdēdo ſub cellula vacua hn̄s filiū filiā. hꝫ unū pūctū rubeū vnū nigrū. Sub illa hn̄s nepotē neptē duo pūcta rubea duo nigra. Sub illa ꝓnepotē ꝓneptē: tria pūcta rubea tria nigra. Sub illa abnepotē abneptē: qͣttuor pūcta rubea qͣttuor nigra. An̄ꝙͣ ad collaterales trāſeamꝰ ſcire d̓besctoꝝ nūeratio eſt nūeratio graduū habito reſpectu ad cellulā vacuā: pūcti rubeidenotant cōputationē ẜm ius canonicū. pūcti nigri ẜm ius ciuile ⁊c̄. Ponit̉ ātcōputatio canonica ī ſuꝑiori ꝑte cellularū: ciuilis v̓o ī īferiori vt det̉ ītelligi excellētie iuris cano. ad ciuile maxime quo ad hūc caſū quo īſtruimur ī mr̄imonij:que licite ꝯͣhi poſſint necne: mr̄imoniū ſit ſacr̄ꝫ eccleſie ī eo p̄cipue lex mīor ēcanone.. de ſe. nup. c. vl. pe. Uides aūt ex pūctatione p̄dcā ī cōputatōr aſcēdētiū deſcēdētiū cōcordat vtrūqꝫ ius. qꝛ ī eis ſꝑ ꝑſona addita ꝑſone carnispagationē gradū adijcit. Ad īueniēdū āt gradus īter eos ẜꝫ vtrūqꝫ ius tolle hācmgr̄alē regulā aſcēdētiū deſcēdētiū quot ſunt ꝑſone ꝗbꝰ q̄rit̉ cōputatis ītermedijs vna dēpta tot ſunt gradus inter eas. Si igit̉ vis ſcire quātū diſtat abauꝰa petrutio vtroqꝫ cōputato ītermedijs ꝗnqꝫ ſunt ꝑſone deme vnā quattuor ſūtgradus. Idē dico de ipſo. p. ad abnepotē: qꝛ eo. erit reꝑire ꝗnqꝫ ꝑſonas. ſiqͣttuor ſunt gradꝰ. Si velles ſcire quo diſtet abauꝰ. p. ab abnepote. p. īuenieſ ibinouē ꝑſonas cōputato. p. ſic octo erunt gradus. ſcias iſte. p. hꝫ totā ſuamcōputationē ī arbore. Scis .n. ꝗlibet hꝫ duos parentes qͣttuor auos octo ꝓauos. xvi. abauos: ſic ſꝑ aſcēdentes duplicant̉. Unde īpoſſibile fuiſſet tot ꝑſonasī arbore ſcribere. Quero an īter aſcēdētes deſcendentes ꝓhibitio copule cōiugalis excedat qͣrtū gradū. dicit gof. in ſum. de cōſan. af. §. itē quātū. dec. dzeo. ti. generaliter loꝗt̉. Alij cōiter ꝯͣdicentes inter aſcendentes deſcendētes ꝑpetuā prohibitionē dicūt qd̓ qͣrto gradu dr̄ ī collateralibꝰ locuꝫ hꝫ adhoc. xxxv. q. iij. progenie. duobꝰ. c. ſe. ī ꝗbꝰ dr̄ olī ſolū vſqꝫ ad ſcd̓ꝫ gradūſed etiā ī quātū noticia erat parētele extēdebat̉ ꝓhibitio. Ex quo ergo certū ē alte deſcēdētē alterū aſcendētē ꝑdurat ꝓhibitō: ad idē īſti. nup. §. i. ff. ri. nu.l. nuptie. hoc verū puto. Ad collaterales trāſeamꝰ. da fr̄em ſororē breuitatis ꝓſequendo ſolū ꝑteꝫ mediā arboris ad modū vexilli: ītellecta reliqͣ ītelligit̉: qd̓ ſe pꝫ. Dicamꝰ fr̄e deſcēdētibꝰ ſub cellula fr̄is filiꝰ filia: ex illa fr̄isnepos neptis: ex illa fr̄is ꝓnepos ꝓneptis fr̄. p. ē cum. p. ī pͥmo gradu ẜm cano

nes: in ſcd̓o ẜm leges: eiꝰ filiꝰ in ſcd̓o ẜm canones: ī tertio ẜꝫ leges: neposin tertio ẜm canonēs: ī quarto ẜm leges. Fratris ꝓnepos ē ipſi. p. in qͣrioẜm canones: in ꝗnto ẜꝫ leges: ſic dꝫ vtraqꝫ pūctatio: iſti ſunt collaterales ad. p. Et nūc de cellula pr̄is fecimꝰ ſtipitē: fac ꝯſequēter ſtipitemauo ex eo patruꝰ amita: ex illa frat̉ patruel̓ amitinꝰ ſoror patruel̓ amitina ex illa hoꝝ filiꝰ filia. ex illa hoꝝ nepos neptis. Patruꝰ ē. p. ſcd̓o gradu: frat̉ patruel̓ ēt ſcd̓o gradu filiꝰ ī tertio: nepos ī qͣrio ẜꝫ canonēs. Perleges aūt patruꝰ ī tertio frat̉ patruelis ī qͣrto. filiꝰ in ꝗnto: nepos ī ſexto:ſic dꝫ vtrāqꝫ pūctatio poſtea fac ꝓauū ſtipitē hꝫ filiꝰ parruū magnuꝫamitā magnā auū auiā: auūculum magnū materterā magnam illosº ꝓſeꝗmur. Ex cellula patrui magni propior ſobrinus propior ſobrinaex illa hoꝝ filiꝰ filia: ex illa eorūdeꝫ nepos neptis: ꝗa. p. diſtat a proauoqueꝫ nūc feci ſtipiteꝫ tertio gradu. ergo a patruo tertio: a propiori ſobri tertio: a filio tertio: a nepote erit linea eqͣlitatis qͣrto ẜm canonēsſcd̓m leges vero diſtat patruꝰ a patruo magno qͣrto a ꝓpiori ſobrino ꝗnto: a filio ſexto: nepote ſeptīo: ſic dꝫ eſſe vtraqꝫ punctatio. fac abauū ſtipitē eum tribꝰ filijs .ſ. propatruo proauo: pro auūculo de proauūculo proſequor. Ex cellula propatrui orit̉ ceſlula horū filius filia: ex illa hoꝝ nepos ueptis. ex illa eorūdeꝫ pronepos proneptis. Iſti oēs ſunt.p. ī qͣrto gradu. qꝛ. p. diſtat a ſtipite ī qͣrto gradu: ex illa linea nullꝰ exitlineā eqͣlitatis. oēs diſtāt qͣrto ẜꝫ leges. ꝓpatruꝰ diſtat. v. filiꝰ. vj. neposvij. pronepos. viij. ſic dꝫ vtraqꝫ pūctatio. Nūc videndū eſt ꝗbꝰ reguRlis gradus illoꝝ collateraliū cognoſcant̉. Collateraliū eqͣlis ſinee vnā trado regulā ẜm canonēs. Collateraliū in linea eqͣli quoto gradu ꝗs diſtat acōi ſtipite toto diſtāt īter ſe vel ſibi attinēt: hoc ẜm canones. Exēpluꝫ pōecum facis abauū ſtipitē īter. p. pronepotē propatrui. ſi illi ſūt ī lineaeqͣli ꝗlibet diſtat a ſtipite qͣrto gradu. inter ſe qͣrto: ẜm leges vero al̓r ēſic dicimꝰ regulā collateraliū: ī linea eqͣli quoto gradu ꝗs diſtat a cōi ſtipite: toto duplicato diſtāt īter ſe vel ſibi attinēt. Uides ex ſuperiꝰ dictisex pūctatione: p̄dicti. p. pronepos propatrui diſtāt. viij. inſurgit illadiuerſitas qꝛ ẜꝫ leges q̄libet ꝑſona gradū facit ī collateralibꝰ. Unde duofr̄es faciunt duos gradꝰ: ſꝫ canonēs vero due ꝑſone faciūt vnū gradū. un̄vt pꝫ ī cellula fr̄is eſt.. ī pͥmo gradu ẜꝫ canones: ī ſcd̓o ẜm leges ſedputatio eoꝝ ob aliud ſit ꝙͣ nr̄a. xxxv. q. v. c. ij. bn̄ ergo dr̄ ẜꝫ leges ī eqͣlilinea collateraliū fiue linea ſit paris numeri ſiue diſparis eſt reꝑire diſparē gradū. vide ī linea paris numeri ſcd̓a vel qͣrta: diſparis numeri prima vel tertia. In pͥma ſcd̓s gradus: ī ſcd̓a qͣrtus: ī tertia ſextus ī qͣrta octauus: qd̓ eſt ẜm canones qꝛ ī eqͣli linea diſparis numeri habemꝰ diſpa gradū: qꝛ ī pͥma pͥmū: ī tertia tertiū: ī ꝗnta ꝗntū ſic de ſingulis. Nūcreſtat videre de collateralibꝰ in linea eqͣli de ꝗbus tradit̉ talis regula ẜꝫ canonēs. Collateraliuꝫ in linea inequali quoto gradu remotior diſtata cōiſtipite toto diſtāt īter ſe. Exēplū pone faciendo abauū ſtipitē. p. filiꝰ propatrui ſunt ī linea incqͣli. ꝯputemꝰ a remotiori .ſ. a. p. ſed diſtat a ſtipiteqͣrto gradu. a filio propatrui qͣrto. idē in deſcēdētibꝰ vſqꝫ ad lineā eqͣlitatis. hoc ē qd̓ dicimꝰ ꝑſona addita ꝑſone vſqꝫ ad lineā eqͣlitatis creſcit gradꝰ. qꝛ propatruꝰ filiꝰ eiꝰ nepos ꝓnepos oēs diſtāt qͣrto a. p. ſꝫ aliẜꝫ leges ẜm quas talē regulā tradimꝰ. Collateraliū in linea īequali quotſunt ꝑſone ſtipite dempto tot ſunt gradus. vn̄. p. a. ſtipite diſtat quarto. apropatruo. v. a filio. vi. a nepote. vij. a pronepote. viij. ſic q̄libet perſona facit graduꝫ. Uides ex ſupradictis. p. pōt ꝯͣhere cum aliqua arbore. Diſtat .n. a ſummo .ſ. abauo. ab imo .ſ. a nepote ab extremis collateralium. ab oībus his. quarto. a medijs citeriori. qd̓ ſatis pꝫ cuꝫ nullopōt ꝯͣhere. ſꝫ extremꝰ ī collateralibꝰ. vtputa ſi prouepos propatrui vel pronepos fr̄is procrearet filiā. poſſet. p. cuꝫ illa ꝯͣhere. lꝫ aūt ꝯͣhat̉ ī ꝗnto gradu remāet tn̄ ꝯſanguinitas. prohibitio .n. ius poſitiuum proceſſeratpotuit tolli. ſꝫ naturalia ſunt īmutabilia. v. di. ī pͥn. ſcire d̓bes cōiter dicunt doctores abauus proauꝰ auꝰ ſunt bigami. dicētes ſi eēntbigami poſſent filij eoꝝ cōiūgi eēnt fr̄es. ſꝫ de hoc multuꝫ curoqꝛ eadē rōne ſic eēt de alijs cellulis duplicibꝰ: ꝑſone eaꝝ eēnt bigami.vn̄ fingamꝰ ꝑinde ac ſi in qualibet duplici cellula hr̄emus qͣttuor ꝑſonasac ſi diceret̉ propatruꝰ vxor. proamita maritꝰ. vn̄ duplicatio poſita fuit vt noīa d̓mōſtraret ī vtroqꝫ ſexu vt eos ꝯiuges d̓notaret. ſciendūī collateralibꝰ equalis linee bn̄ ſeꝗt̉ iſta regula affirmādo negādo egotu ſumus ꝯſanguinei ī linea equali. ego poſſum accipere filiā tuā. ergotu meā. Et negatiue: ego poſſuꝫ acciꝑe filiā tuā. nec tu meam. Affirmatiua procedit ī linea equali quarti gradus. Negatiua ī tertio ul̓ citeriori. ſꝫ ī linea ineqͣli hoc procedit affrmādo vel negādo: qꝛ ſi vnꝰ eſt inquarto alter in tertio vel citeriori qui eſt in tertio uel citeriori pōt cōtraheſcum filia eius qui eſt in quarto gradu ecōuerſo. vn̄ propatruus huiꝰfilius nepos cōtrahere poſſunt cum filia. p. ſed non econuerſo. Demumq̄ª. qͣrit̉ an collaterales quoꝝ vnus ē in ꝗnto alt̓ in pͥmo. puta filia. p..patruus poſſint ad inuicē ꝯͣhere. Dicit Poſt.. hoc no.. e. dilectio.. c. tua. ī ſumma huiꝰ ti. de ꝯſan. §. nūquid in ꝗnto primo quodſua argumenta nitit̉ probare ſic .ſ. pr̄. filius vna perſona cēſent̉. C. impu. alijs ſub. l. vlt. ſicut ꝯͣhit cum ſtipite ſic nec filijs ſtipitis. bene facit p̄dicta d̓cre. tua. vbi fr̄es vident̉ poni pro ſtipite. ꝯͣriuꝫ tenet Ber.qd̓ colligit̉ ex glo. quā ponit.. e. ti. c. vlt. Ra. Io. deo. hoc ē viſſimuꝫ. qd̓ probāt verba regule poſite.. eo. c. vlt. dum dicit ibi deſcendētiūab eodē. ſed certuꝫ eſt propatruus deſcēdit a ſtipite. preterea aut diciseſt inter eos prohibitio aſcēdentiū deſcendētiuꝫ aut collateraliuꝫ. de primo patet negando certum eſt filiuꝫ. p. deſcendiſſe a propatruo. Eſtergo prohibitio collateralium. ſed certum eſt iſti diſtant quinto. ꝗd igitur impediat iſtos collaterales ꝯͣhere video. Io. an