Quartus
ſolum dependet ab eſſe ſubſtantie ſed etiaꝫ ab eēalicuius exterioris: hoc autem in diuinis locū nōhꝫ quia non eſt ī deo aliquod aliud eſſe ꝙͣ ſubſtātie: quicquid enim ī deo eſt ſubſtātia eſt: ſicut igitur eſſe ſapientie in deo non eſt eſſe dependensa ſubſtantia quia eſſe ſapientie eſt eſſe ſubſtātie:ita nec eē relationis eſt eſſe dependens neqꝫ a ſubſtātia neqꝫ ab aliquo exteriori: quia etiam eē relationis eſt eſſe ſubſtantie: nō igitur per hoc ꝙ relatio ī deo ponitur ſequitur ꝙ ſit ī eo aliquod eēdependens ſed ſolū ꝙ in deo ſit reſpectus aliquiin quo rō relatōis cōſiſtit: ſicut ex hoc ꝙ ſapiētiaī deo ponitur nō ſequitur ꝙ ſit ī eo aliquid accn̄tale ſed ſolum perfectio quedam ī qua ratio ſapientie cōſiſtit. Per quod etiam patꝫ ꝙ ex īperfection que ī relatōibus creatis eſſe uidetur: nō ſeqͥt̉ꝙ perſone diuine ſint īperfecte que relationibusdiſtinguūtur. ſed ſequitur ꝙ diuinarum perſonarum minima ſit diſcretio. Patet etiam ex predictis ꝙ licet deus de patre ⁊ filio ſubſtantialiter p̄dicetur: non tamen ſequitur ſi pater et filius ſintplures perſone ꝙ ſint plures dij: ſunt enim plurespropter diſtinctionem ſubſiſtentiū relationum:ſꝫ tamē ſunt unus deus propter unitatem eſſētieſubſiſtentis: hoc autē in hoībus nō contingit utplures aliqui ſint unꝰ homo: quia eſſentia humanitatis nō eſt vna numero in utroqꝫ neqꝫ eſſētiahumanitatis eſt ſubſiſtens ut humanitas ſit homo: ex hoc autem ꝙ in deo eſt eſſentie vnitas ⁊ relationum diſtinctio: manifeſtum fit ꝙ nihil ꝓhibet in vno deo oppoſita quedam inueniri: illa dūtaxat oppoſita que relationis diſtinctionem conſequuntur ut generans ⁊ genitum que ooponuntur relatiue ⁊ genitum ⁊ ingenitum que opponūtur ut affirmatio ⁊ negatio. ubicunqꝫ enim ē aliqͣdiſtinctio oportet inuenire negationis ⁊ affirmationis oppoſitionē: que enim ẜm nullaꝫ affirmationē ⁊ negatōꝫ differūt: pēitus indiſtincta ſunt.oportet enim qd̓ quantum ad omnia unum eſſꝫquod et alterum: ⁊ ſic eſſent penitus idem et nullo modo diſtincta. Hec igitur de generatione diuina dicta ſufficiant.¶ De ſpiritu ſācto ꝙ ſit in diuinis. XVIuine auteꝫ ſcrip3ture auctoritas non ſoluꝫ nobis in diUuinis patrem ⁊ filiuꝫ annūciat ſed hisduobus ſpiritum ſāctum cōnumerat: dicit .n. dominus Math̓: vltꝭ. Eūtes docete omēs gen. bab.eos in no. pa. ⁊ fi. ⁊ ſ.ſ. Et. i. Io. v. Tres ſūt qui teſtimonium dant in celo: pater: verbum ⁊ .ſ.ſ. Buius etiam ſpiritus ſancti ꝓceſſionem quādam ſacra ſcriptura cōmemorat: dicitur. n. Ioan. xv. Cū
venerit ꝑaclitus quem ego mittam uobis a patreſpiritum v̓itatis qui a patre procedit: ille teſtimonium perhibebit de me.¶ Rationes ex quibus aliqui ſpiritum ſanctumeſtimauerūt eſſe creaturam.XVIPinati ſunt autēquidam ſpiritum ſcm̄ creaturam eſſealijs creaturis excelſiorem: ad cuiꝰ aſſertionem ſacre ſcripture teſtimonijs vtebanturdicit̉. n. Amos. iiij. ẜm litteram ſeptuaginta. Ecce formans mōtes ⁊ creans ſpiritum ⁊ annūciāshomini verbum eius: ⁊ Iach̓. xij. dicit dominus.Extendens celū: ⁊ fundans terram: et creans ſpiritum hominis ī eo: videtur igitur qd̓ ſpiritus ſāctus ſit creatura. ¶ Adhuc dicit dominus Ioan.xvi. de ſpū ſācto loquēs. Nō loq̄tur a ſemet ip̄o ſꝫquecūqꝫ audiet loq̄t̉: ex qͦ videtur qd̓ nihil vltronee pt̓atis auctoritate loqͥtur ſꝫ iubēti ꝑ mīſteriūfamulet̉: loqͥ .n. que qͥs audit famulātꝭ eē videt̉: videtur igr̄ ſpūs ſc̄us eē creatura deo ſubiecta ¶ Itēmitti īferioris eē videt̉: cuꝫ ī mittēte importet̉ aucͣtoritas: ſpūs āt ſc̄s a pr̄e ⁊ filio mittit̉: dic̄ .n. dn̄sIoā. xiiij. Paraclitꝰ ſpūs ſc̄s quē mit. pr̄ ī no. me.ille vos do oīa: ⁊ Io. xv. Cum venerit Paraclituſquē ego mit. vo. a patre: ſpūs ergo ſc̄us ⁊ patre etfilio mīor eē videt. ¶ Adh̓. ſcriptura dīna filiuꝫpatri aſſociās in his q̄ diuinitatis eē vidēt̉ de ſpuſancto mētionē nō facit ut pꝫ Math̓. xi. cuꝫ dn̄sdicit. Nemo nouit filiū niſi pat̓: neqꝫ pr̄em qͥs nouit niſi filius: de ſpū ſancto mētiōe nō fata: ⁊ Io.xvij. dr̄. Hec eſt vita eterna ut cog. te. ſo. deū ve. ⁊quē mi. Ih̓m xp̄m: vbi etiam de ſpū ſancto mētōnō fit. Apl̓us etiā ad Ro. i. dicit. Gratia uobis ⁊pax a deo pa. no. ⁊ dn̄o Ieſu xp̄o: ⁊ i. ad Cor̄. viijNobis vnus deus pat̓ ex quo oīa: ⁊ nos in illo: etvnus dn̄s Ih̓us xp̄us ꝑ quē oīa ⁊ nos ꝑ ipſum inqͥbus etiā nihil de ſpū ſancto dicitur. videtur igr̄ſpūs ſanctus deꝰ nō eē. ¶ Amp̄. oē quod mouet̉creatū eſt: on̄ſuꝫ .n. ē in pͥmo deū īmobilem eē: ſpiritui aūt ſc̄o ſcriptura dīna motum attribuit: dr̄.n. Gen̄. i. Spūs dn̄i ferebatur ſuꝑ aqͣs ⁊ Iohel̓. ij.Effundam de ſpū meo ſuꝑ oēm carnē: videtur igitur ſpūs ſanctus creatura eē. ¶ Preterea omneqd̓ pōt augeri uel diuidi mutabile ē ⁊ creatū: hocautem ſpūi ſancto in ſcripturis ſacris attribui videtur: dicit .n. dn̄s Nūeri. xi. ad Moiſen̄. Congrega mihi ſeptuagīta viros de ſenioribus iſrl̓: ⁊ auferam de ſpū tuo: tradamqꝫ eis: ⁊. iiij. Regꝭ. ij. dicit̉qd̓ Heligeus ab Helia petijt. ¶ Obſecro qd̓ fiatſpiritus tuus duplex in me: et Helias reſpondit.Si videris quando tollar a te: erit quod petiſti videtur ergo ſpūs ſanctus eſſe mutabilis ⁊ non eſſe