Druckschrift 
De veritate catolice fidei c[ontra] errores gentiliu[m]
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Amp̄. maior ē diſtātia ſubē ſeꝑate a ſēſibilibꝰꝙͣ vniꝰ jenſibil̓ ab alio: ſed intelligere quidditateꝫvnius ſenſibil̓ nō ſufficit ad intelligendā quidditatem alt̓iꝰ ſenſibilis: cecus .n. natus ꝑ hoc ꝙ ītelligit quidditatem ſoni nullo modo pōt ꝑuenire adītelligēdā quidditatē coloris: multo igitur minusꝑ hoc ꝙ ītelligat quis quidditatē ſēſibil̓ ſubſtātiepoteit intelligere quidditatē ſubſtantie ſeparate. Item ſi etiā ponamꝰ ꝙ ſubſtātie ſeꝑate orbesmoueant ex quoꝝ motibꝰ cauſātur forme ſenſibilium: hic modus cognitionis ſubſtātie ſeparate exſenſibilibus non ſufficit ad ſcīendaꝫ quidditatemip̄aꝝ: nam ꝑ effectum ſcitur cā: uel rōe ſil̓itudinisqͥ ē inter effectum ⁊ cauſam uel in ꝙͣtū effectus demonſtrat v̓tutem cāe: rōne autē ſil̓tudinis ex effectu nō poterit ſciri de cā quid ē niſi ſit agens vniuſſpēi: ſic āt nō ſe hn̄t ſubſtantie ſeꝑate ad ſenſibiliaratōne autē v̓tutis hoc etiam nō pōt eē niſi qn̄ effectus adeqͣt v̓tutē cāe: tūc .n. ꝑ effectū tota v̓tꝰ cāecognoſcitur: v̓tus aūt rei demōſtrat ſubſtātiā ip̄ihoc aūt ī ꝓpoſito dici nō pōt: nā virtutes ſubſtātiarū ſeꝑataꝝ excedūt effectus ſenſibiles oēs quosītellectu cōprehēdimus: ſicut virtus vl̓is effectumꝑticularē: non ē igitur poſſibile ꝙ ꝑ ſenſibiliū ītellectū deuenire poſſimus ad ītelligēdū ſubſtātiasſeꝑatas. Adhuc oīa ītelligibilia in quoꝝ cognitionē deuenimus ꝑ īquiſionē ⁊ ſtudiū: ad aliquāſciētiarū ſpeculatiuaꝝ ꝑtinent: ſi igitur ꝑ hoc qd̓intelligimus naturas ⁊ quidditates iſtoꝝ ſenſibiliū ꝑuenimꝰ ad intelligendas ſubſtātias ſeparatasoportet ꝙ intelligere ſubſtātias ſeꝑatas cōtingatꝑ aliquā ſcīaꝝ ſpecl̓atiuaꝝ: hoc aut nō videmusnō eſt .n. aliqͣ ſpeculatiua ſcīa que doceat de aliqͣſubſtātiarū ſeꝑatarum qͥd eſt: ſed ſolū qꝛ ſūt: nonē igitur poſſibile ꝙ per hoc ꝙ intelligimꝰ naͣs ſēſibilium ꝑeueniamus ad intelligēdas ſubſtātias ſeꝑatas. Si aūt dicatur ꝙ ē poſſibile eē aliquam talem ſcīam ſpeculatiua ꝙͣuis adhuc nō ſit īuenta:hoc nihil ē: qꝛ nō eſt poſſibile ꝑ aliqua principianobis nota ad intelligēdas ſubſtātias p̄dictas deuenire: oīa .n. ꝓpria principia cuiuſcūqꝫ ſcīe depēdent ex principijs primis īdemōſtrabilibus per ſenotis quorū cognitionē a ſēſibilibus accipimus:vt patet in fine poſterioꝝ: ſenſibilia aūt nō ſufficient ducūt ī cognitionē rerum īmalium ut ꝑ ſuꝑiores rōes ē ꝓbatū: nō ē gͦ poſſibile aliquā ſcīam eēper quā ad intelligendas ſubſtātias ſeparatas peruenire poſſit.Ꝙ nō poſſumuſ ī hac vita intelligere ſubās ſeꝑatas ſicut poſuit Alexander. .XLII.Uia uero Alexan der poſuit qd̓ intellectus poſſibilis eſt

generabilis ⁊ corruptibilis ut pōte quedam prepaparatio hūane nature ꝯſequēs ꝯmixtionē elemētorū ut ī. ij. hītū ē: nō eſt āt poſſibile ut talis v̓tusſupra maͣlia eleuet̉: poſuit ꝙ ītellectꝰ poſſibilis nr̄nūꝙͣ poſſit ꝑuenire ad ītelligēdas ſubſtātias ſeꝑatas: poſuit tn̄ ꝙ nos ẜm ſtatu pn̄tis vite poſſumꝰſubas ſeꝑatas intelligere. Quod qͥdeꝫ on̄dere nitebat̉ hoc mō. Unūqd̓qꝫ qn̄ ꝑuenerit ad cōplem̄tū in ſua gn̄atione ⁊ ad vltimā ꝑfectionē ſue ſubſtantie: ꝯplebit̉ oꝑatio ꝓpͥa ſua ſiue actio ſiue paſſio: ſicut .n. oꝑatio ſubam ſequit̉: ita operationisꝑfectio perfectionē ſubſtātie: vn̄ aīal cuꝫ fuerit extoto perfectū poterit per ſe ābulare: intellectꝰ āthītualis qͥ nihil ē aliud ꝙͣ ſpēs ītelligibiles facte ꝑintellectiā agēteꝫ exn̄tes ī intellectu poſſibili oꝑatio ē duplex: vna ut faciat intellecta ī potētia eſſeītellecta actu: quā habet ex ꝑte ītellectꝰ agētis: ſecūda ē intelligere ītellecta in actu: hec .n. duo hōpōt facere ꝑ habitū intellectualeꝫ: qn̄ igit̉ complebitur generatio intellectus ī habitu complebiturin ipſo vtraqꝫ p̄miſſarū oꝑationuꝫ: ſēper autē accedit ad ꝯplemētū ſue gn̄ationis dum nouas ſpēsintellectas acqͥrit: ⁊ ſic neceſſe ē ꝙ quandoqꝫ gn̄atio ꝯpleatur niſi ſit īpedimētum: qꝛ nulla gnatioeſt ad infinituꝫ tēdens: ꝯplebitur igit̉ qn̄qꝫ vtraqꝫoꝑationū intellectus in habitu per hoc ꝙ omīaintellecta in potētia faciet in actu quod ē ꝯplemētū prīe operatōis: ⁊ ꝑ hoc ꝙ intelliget oīa ītelligibilia ſeparata ⁊ nō ſeꝑata. Cuꝫ aūt intellectꝰ poſſibilis non poſſit ītelligere ſubſtātias ſeparatas iāẜm eius opinionē ut dictum ē intendit ꝙ intelligemus ꝑ intellectū in habitu ſubſtātias ſeparatas īꝙͣtum intellectus agens qͥ ab ipſo ponitur ſubā ſeparata fiet forma intellectus in habitu ⁊ in nobisipſis: ita qd̓ per eum intelligemus ſicut nunc intelligimus per intellectum poſſibilem: et cum devirtute intellectus agentis ſit facere omnia intellecta in actu que ſunt intelligibilia potentia etiam intelligere ſubſtantias ſeparatas: in ſtatu illo intelligemus omnes ſubſtantias ſeparatas: etomnia intelligibilia non ſeparata. Et ſecundumhoc per hanc cognitionem que eſt ex fantaſmatibus peruenimus in cognitōeꝫ ſubē ſeparate: nōqd̓ ipſa fantaſmata intellecta per ea ſint medium aliquod ad cognoſcendas ſubſtantias ſeꝑaratas: prout accidit in ſcientijs ſpeculatiuis ſicutpoſuit opinio ſuperior: ſed in quantum ſpeciesintelligibiles ſunt quedam diſpoſitiones in nobiſad talem formam que eſt intellectus agens: ⁊ hoceſt primum in quo differunt he due opiniones.vnde quando intellectus in habitu fuerit perfectus per huiuſmodi ſpecies intelligibiles in nobisfactas ab intellectu agente fiet ipſe intellectus agens nobis forma: vt dictum eſt. Et nominatipſum intellectum adeptum: de quo dicunt