Druckschrift 
De veritate catolice fidei c[ontra] errores gentiliu[m]
Einzelbild herunterladen
 

Liber

tormam ipſius fit apprehenſio in actu per ſenſuꝫvel per intellectū. vires autem que conſeruant formas non apprehenſas in actu dicit non eſſe viresapprehenſiuas ſꝫ theſauros v̓tutū apprehēſiuaꝝſicut imaginatio q̄ eſt theſaurus forarū appreheſarū ꝑ ſēſu: ⁊ memoriā ſcd̓m ipſum que eſt ſecūdꝰtheſaurus intētionū apprehēſaꝝ abſqꝫ ſēſu: ſicutcū ouis apprehendit īimicitiā lupi: hoc autē ꝯtingit huiuſmodi virtutibꝫ ꝙ cōſeruant formas nōapprehenſas actu ī quātum habēt quedā organacorporea in quibus recipiuntur forme receptioneꝓpinqua apprehenſioni: ⁊ propt̓ hoc virtus app̄henſiua cōuertens ſe ad huiuſmodi theſauros apprehendit in actu conſtat āt ꝙ intellectus poſſibilis eſt virtus apprehenſiua ⁊ ꝙ nō hꝫ organuꝫ corporeū. vn̄ ꝯcludit ꝙ īpoſſibile eſt ꝙ ſpēs ītelligibiles conſeruentur in ītellectu poſſibili niſi qͣꝫdiu intelligit actu: oꝫ ergo ꝙ vel ip̄e ſpecies intelligibiletconſeruentur in aliquo organo corporeo ſiue ī aliquā virtute hn̄te organū corporeū: vl̓ oꝫ ꝙ formeintelligibiles ſint per ſe exiſtētes ad quas cōꝑeturintellectus poſſibilis nr̄ ſicut ſpeculum ad res quevidentur ī ſpeculo: vel oꝫ ꝙ ſpēs ītelligibiles fluātin intellectu poſſibilē de nouo ab aliquo agēte ſeparato qn̄cūqꝫ actu ītelligit. Primū aūt horū t̓ūeſt impoſſibile: qꝛ forme exiſtētes in potentijs vtētibus organis corporalibus ſūt intelligibiles in potentia tm̄. Secūdū aūt eſt opinio Platōnis quaꝫreprobat Aꝝ. ī methaph̓. vn̄ ꝯcludit tertiū ꝙ qn̄cūqꝫ intelligimus actu fluunt ſpēs ītelllgibiles ī intellectū poſſibilē noſtrū ab intellectu agente quēponit ipſe quandam ſubām ſeꝑatā. Si v̓o aliquiſobijciat ꝯͣ eū ꝙ tunc non ē differentia inter hoīeꝫcum primo addiſcit ⁊ cū poſtmodū vult cōſiderare in actu que prius didicit. Rn̄det ꝙ addiſcere nihil aliud ē ꝙͣ acquirere perfectā habitudinē cōiūgendi ſe intelligentie agenti ad recipiendum ab eoformā intelligibilē: ⁊ ideo ante addiſcere eſt nudapotentia in hoīe ad talē receptionē: addiſcere v̓oeſt ſicut potentia adaptata. Uidet̉ ēt huic opinioni ꝯſonare: qd̓ Aꝝ. in lib. de memoria oſtēdit memoriam nō eē in parte intellectiua: ſed in parte anime ſenſitiua: ex quo videtur ꝙ cōẜuatio ſpēruꝫintelligibiliū nō ꝑtineat ad partē intellectiua. Sꝫſi diligenter ꝯſideretur hec poſitio qͣꝫtū ad originēparū aut nihil differta pōne Platōnis: poſuit .n.Plato formas ītelligibiles eē quaſdam ſubſtātiasſeꝑatas a quibus ſcīa fluebat in aīas noſtras. hicaut ponit ab vna ſubſtātia ſeꝑata que ē intellectꝰagens ſcd̓m ipſū ſcīam ī aīas nr̄as fluere. nō auteꝫdiffert quātū ad modū acquirendi ſcīam vtrū abvna vel pluribus ſubſtantijs ſeparatꝭ noſtra cauſetur ſcīa: vtrobiqꝫ enī ſequet̉ ꝙ ſcīa noſtra n̄ cāet̉a ſenſibilibus: cui ꝯͣriū apparet per hoc ꝙ qui caret aliquo ſenſu caret ſcīa ſenſibiliū que cognoſcū

tur per ſenſū illuꝫ. Dice̓ āt ꝙ per hoc ꝙ intellectꝰpoſſibilis inſpicit ſingularia que ſunt in imaginatione: illuſtratur luce intellectus agentis ad cognoſcendum vl̓e: ⁊ ꝙ actiones viriū inferiorū .ſ. imaginationis ⁊ memoratiue et cogitatiue ſunt aptantes animam ad recipiendam emanationem intelligentie agētis: eſt nouum. Uidemus enim ꝙ anima noſtra tanto magis diſponitur ad recipiendūa ſubſtantijs ſeparatis quanto magis a corporalibus ⁊ ſenſibilibus remouetur: per receſſum enimab eo quod infra eſt acceditur ad id quod ſupraeſt: non igitur eſt veriſimile qd̓ per hoc ꝙ animareſpicit ad fantaſmata corporalia ꝙ diſponat̉ adrecipiendam influentiam intelligentie ſeparate.Plato autem radicem ſue poſitionis melius eſt ꝓſecutus. poſuit enim qd̓ ſenſibilia non ſunt diſponentia animam ad recipiendum influentiam formarum ſeparatarum: ſed ſolum expergeſcētia intellectum ad conſiderandum ea quorum ſcientiāhabebat ab exteriori cauſatam: ponebat enim ꝙa prīcipio a formis ſeparatis cauſabatur ſcientiain animabus noſtris omnium ſcibiliumº. vndeaddiſcere dixit eſſe quoddam reminiſci: ⁊ hoc neceſſariuꝫ eſt ſcd̓m eius poſitionem. nam cum ſubſtantie ſeparate ſint immobiles a ſemper eodemmodo ſe habentes: ſemper ab eis reſplendet ſcientia rerum in anima noſtra que eſt eius capax. Amplius quod recipitur in aliquo eſt in eo permodum recipientis. eſſe autem intellectus poſſibilis eſt magis firmum qͣꝫ eſſe materie corporalis:cum igitur forme fluentes in materiam corporalem ab intelligentia agente ſecundum ipſam conſeruentur in ea: multo magis conſeruentur in intellectu poſſibili. Ad hoc cognitio intellectiuaeſt perfectior ſenſitiua: ſi igitur in ſenſitiua cognitione eſt aliquid conſeruans apprehenſa: multofortius hoc erit in cognitione intellectiua. Iteꝫvidemus qd̓ diuerſa que in inferiori ordine potentiarum pertinent ad diuerſas potentias: in ſuperiori ordine pertinent ad vnum: ſicut ſenſus communis apprehendit ſenſata omnium ſenſuum ꝓpriorum: apprehendere igitur ⁊ ꝯſeruare que inparte anime ſenſitiue pertinent ad diuerſas potētias: oportet qd̓ in ſuprema potentia: ſcilicet intellectu vniantur Preterea intelligentia agensſecundum ipſum influit omnes ſcientias: ſi igituraddiſcere nihil eſt aliud qͣꝫ aptari vt vniatur intelligentie agenti: qui addiſcit vnam ſcientiam nonmagis addiſcit illam quā aliam: quod patet eſſefalſum: patet etiam qd̓ hec opinio eſt contra ſētētiam Aꝝ. qui dicit in tertio de anima ꝙ intellectꝰpoſſibilis ē locꝰ ſpecieꝝ: quod nihil aliud eſt dicere qͣꝫ ipſum eſſe theſaurum intelligibilium ſpecieruꝫ vt verbis Auicꝭ. vtamur. Item poſtea ſubiungit qd̓ quando intellectus poſſibilis acquirit