Liber
habitus ſit idem ſecundum ſpetiem: puta habitus grāmatice ſit idem numero in ominibus hominibus quod eſt inopinabile: non eſt igitur intellectus poſſibilis vnus in omnibus. Sed ad hocdicunt ꝙ ſubiectum habitus ſciencie non eſt intellectus poſſibilis ſed intellectus paſſiuus: et virtus cogitatiua: quod quidem eſſe non poteſt. nāſicut ꝓbat Aꝝ. in ſcp̓o ethic. ex ſimilibus actibusfiunt ſimiles habitus ⁊ ſimiles etiam actꝰ reddūt:ex actibus autē intellectus poſſibilis fit habitusſciētie in nobis: ⁊ ad eoſdem actus potētes ſumusſecundum habituꝫ ſcientie: habitus igitur ſcientieeſt in intellectu poſſibili: non paſſiuo. ¶ Adhuc.ſcīa eſt de ꝯcluſionibus demonſtrationum: nā demonſtratio eſt ſyllogiſmus faciens ſcire ut. Aꝝ.dicit in primo poſteriorum: concluſiones aūt demonſtrationum ſunt vl̓es ſicut et principia: ē igitur in illa virtute que eſt cognoſcitiua vl̓iuꝫ: intellectus aūt paſſiuus nō ē cognoſitiuus vniuerſaliūſed particularium iutentionum: nō ē igitur ſubiectum habitus ſcīe. ¶ Preterea ꝯͣ hoc ſunt plureſrōes adducte ſupra cū de vnione intellectus poſſibilis ad hominem ageretur. Uidetur aūt ex hocfuiſſe deceptio ī ponendo habitum ſcientie in intellectu paſſiuo eſſe: qꝛ hoīnes inueniuntur ꝓmptiores vel minus prompti ad ſcīaꝝ conſideratōesſecundum diuerſam diſpoſitionem virtutis cogitatiue ⁊ imaginatiue: ſed iſta promptitudo depēdet ab illis virtutibus ſicut ex diſpoſitionibus remotis prout etiam dependet a bonitate tactus etcorporis cōplexione ẜm ꝙ dicit Aꝝ. in ẜo de aīa:hoīes boni tactꝰ ⁊ moll̓ carnis eſſe bene aptos mēte: ex habitu autē ſcīe ineſt facultas ꝯſiderandi ſic̄ex proximo principio actus: oꝫ enim ꝙ habitusſcīe perficiat potentiā qua intelligimus ut agat cūvoluerit faciliter ſicut ⁊ alij habitus potentias inquibus ſunt. ¶ Item diſpoſitōes predictarū v̓tutum ſunt ex parte obiecti .ſ. fantaſmatis qd̓ ꝓpterbonitatē harū virtutū preparat̉ ad hoc ꝙ facilit̓fiat intelligibile actu per intellectū agentē. diſpoſitōes aūt que ſunt ex parte obiectoꝝ non ſunt habitus: ſed que ſūt ex parte potentiaꝝ: nō .n. diſpoſitiones quibus terribilia fiunt magis tollerandaſunt habitus fortitudinis: ſed diſpoſitio qua paraīe .ſ. iraſcibilis diſponitur ad terribilia ſuſtinēdaergo manifeſtum eſt ꝙ habitus ſcīe nō ē ī ītellectupaſſiuo vt ꝯm̄. predictus dicit: ſed magis in intellectu poſſibili. ¶ Item ſi vnus eſt intellectus poſſibilis oīum hoīuꝫ: oꝫ ponere intellectum poſſibilēſꝑ fuiſſe ſi hoīes ſēꝑ fuer̄t ſic̄ ponūt: ⁊ ml̓to magꝭ ītellectum agentem: qꝛ agens eſt honorabilius patiente: vt Aꝝ: dicit: ſed ſi agens eſt eternum ⁊ recipiens eternum oꝫ recepta eē eterna: ergo ſpēs ītelligibiles ab eterno fuerūt in intellectu poſſibili: n̄igitur de nouo erit ꝙ recipiat aliquas ſpēs ītelligi
biles: ad nihil aūt ſenſus ⁊ fantaſia ſunt neceſſāiaad intelligendū niſi ut ab eis accipiant̉ ſpēs intelligibiles: ſenſus igitur non erit neceſſariꝰ ad intelligendū neqꝫ fantaſia: ⁊ redibit opinio platōnis ꝙſcientiam nō acquirimus per ſenſus: ſed ab eis excitamur ad rememorandum prius ſcita ¶ Sedad hoc reſpondet predictus ꝯͣm. qd̓ ſpecies intelligibiles habent duplex ſubiectum: ex vno quoruꝫhabent eternitatem: ſcilicet ab intellectu poſſibili. ab alio autem habent nouitatem ſcilicet a fantaſmate: ſicut etiam ſpeciei viſibilis ſubieētum ēduplex ſcilicet res extra animam: et potentia viſiua. hec autem reſponſio ſtare non poteſt: impoſſibile enim eſt ꝙͣ actio ⁊ perfectio eterni dependeatab aliquo temporali. fantaſmata autem temporalia ſunt ⁊ de nouo quottidie in nobis facta exſenſu impoſſibile eſt igitur ꝙ ſpecies ītelligibilesqͥbus intellectus poſſibilis fit actu ⁊ operat̉ dependeat a fantaſmatibus: ſicut ſpecies viſibilis dependet a rebus: que ſūt extra animā ¶ Amp̄. nihilrecipit qd̓ iam habet: qꝛ recipiēs oꝫ eſſe denudatūa recipiente ẜm Aꝝ. ſed ſpecies intelligibiles atemeum ſentire vel tuum fuerunt in intellectu poſſibili: non enim qui fuerunt an̄ nos intellexiſſentniſi intellectus poſſibilis fuiſſet reductus in actūper ſpecies intelligibiles: nec pōt dici ꝙ ſpecies illeprius recepte in ītellectu poſſibili eſſe ceſſauerūt:quia intellectus poſſibil̓ non ſolum recipit ſed cōſeruat que recipit. vnde in t̓tio de aīa dr̄ eſſe locuſſpecierum: igitur ex fantaſmatibus noſtris nō recipiuntur ſpes in intellectu poſſibili: fruſtra igit̉ ꝑintellectum agentem fiunt intelligibilia actu nr̄afantaſmata ¶ Item receptum eſt in recipiente ꝑmodum recipientis: ſed intellectus ſcd̓m ſe eſt ſupra motuꝫ: ergo quod recipitur in eo recipitur fixe ⁊ immobiliter. Preterea cū intellectus fit ſuꝑior v̓tus ꝙͣ ſenſus oportet ꝙ ſit magis vnita: ⁊ exhoc videmus ꝙ vnus intellectus habet iudiciumde diuerſis generibus ſenſibilium: que ad diuerſas potentias ſenſitiuas pertinent. vnde acciperepoſſumus qd̓ operationes pertinentes ad diuerſas potentias ſenſitiuas in vno intellectu adunantur. potentiarum autem ſenſitiuarum quedamrecipiunt tantum vt ſenſus. quedam autem retinent vt imaginatio ⁊ memoria. vnde et theſauri dicuntur oportet igitur qd̓ intellectus poſſibilis et recipiat ⁊ retineat iam recepta. ¶ Ampliusin rebus naturalibus vanum eſt dicere qd̓ id adquod peruenitur per motum non permaneat:ſed ſtatim eſſe deſinat. Propter quod repudiatur poſitio dicentiū omnia ſemper moueri: oportet enim motum ad quietem terminari: multo igitur minus dici poteſt qd̓ receptum in intellectupoſſibili non conſeruetur ¶ Ad hec ſi ex fantaſmatibus q̄ ſunt in nobis intellectus poſſibilis nō