Liber
corpora ſint eis adiūcta ꝓpt̓ pcc̄m qd̓ vr̄ ꝓpīquūerrori manicheoꝝ ponētiū hec uiſibilia ex malopͥncipio ꝓceſſiſſe. Huic ēt opīoni auctoritas ſacreſcripture māifeſte ꝯͣdicit: q̄ in ſingulis oꝑbus uiſibiliū creaturaꝝ tali mō loq̄ndi utitur MoiſeſUidens deꝰ ꝙ eſſet bonū ⁊cͣ. ⁊ poſtmodū de cūctꝭſil̓ ſubiungit. Uidit deꝰ cūc. q̄ fe. ⁊ erant ualde bona. Ex quo māifeſte dat̉ ītelligi ꝙ creature corporales et viſibiles iō ſt̓ facte: qꝛ bonuꝫ ē eas eſſe: qd̓ē ꝯſonū diuine bonitati ⁊ nō ꝓpter aliqͣ creaturarū rōnalium merita uel pcc̄a. Uidet̉ āt Origenesnon ꝑpēdiſſe: ꝙ cum aliqͥd nō ex debito ſꝫ liberaliter damus: non eſt ꝯͣ iuſticiā: ſi īeqͣlia damꝰ: nulla diuerſitate meritoꝝ penſata: cū retributio merentibꝰ debeat̉: deꝰ āt ut ſupra on̄ſum ex nullo debito ſed ex mera liberalieate res īeſſe ꝓduxit: vn̄diuerſitas creaturarū diuerſitatē meritoꝝ non p̄ſupponit. Itē cū bonuꝫ totiꝰ ſit melius ꝙͣ bonuꝫꝑtiū ſingularium: nō ē optimū factoris diminuebonum totiꝰ: ut aliqͣꝝ partiū augeat bonitatem:non .n. edificator fūdamento tribuit ea bonitatēquā tribuit tecto: ne domum faciat ruinoſaꝫ: factor igitur oīium deꝰ nō faceret totū uniuerſū ſuogenere optimum: ſi faceret oēs ꝑ es eqͣles: qꝛ multi gradus bōitatꝭ ī uniuſo d̓eſſēt: ⁊ ſic eēt īꝑfectū.Que ſit prima cā diſtīctiōis reꝝ ẜꝫ v̓itatē. XLV.Stendi at ex prędictis pōt: q̄ ſit uere prīa diſtīctionisFrerum ca. Lu .n. ōe agens intēdat ſuam ſil̓itudinem ī effectum īducere ẜm ꝙ effectuscapere pōt: tanto hoc agit ꝑfectius: ꝙͣto agens ꝑfectiꝰ eſt: pꝫ .n. ꝙ ꝙͣto aliquid ē calidius tanto facmagis calidum: ⁊ ꝙͣto eſt aliquis melior artifex:tanto formā artis ꝑfectius īducit ī maͣm: deus ātē ꝑfectiſſimum ages: ſuā igitur ſil̓itudinem ī rebꝰcreatis ad deū ꝑtinebat īducere ꝑfectiſſime ꝙͣtunat̉e create ꝯuenit: ſed ꝑfectā dei ſil̓itudinem nopn̄t cōſequi res create ẜꝫ unam ſolā ſp̄em creat̉e:qꝛ cum cā excedat effectū: qd̓ eſt ī cā ſimpl̓r ⁊ unite: ī effectu īuenitur cōpoſite ⁊ multipl̓r: niſi effectus ꝑtīgat ad ſp̄em cāe: qd̓ ī ꝓpoſito dici nō pōt:non .n. creatura pōt eſſe deo eqͣlis: opoͣtuit igitureſſe multiplicitatē ⁊ uarietatē in rebus creatis adhoc ꝙ īueniretur ī eis dei ſil̓ tudo ꝑfecta ſcd̓ꝫ modū ſuum ¶ Amp̄. ſicut ea que fiunt ex maͣ: ſt̓ inpotentia maͣe paſſiua: ita que fiūt ab agēte oꝫ eēin potētia actiua agentis: nō āt potentia paſſiuamae ꝑfecte reduceret̉ ī actū: ſi ex maͣ fieret unumtm̄ eorū ad q̄ maͣ eſt in potentia: ergo ſi aliqͥs agēcuius potentia eſt ad plures effectꝰ faceret unumillorū tm̄: potentia eius nō ita cōplete reduceret̉ īactum: ſicut cū facit plura: per hoc at ꝙ potentiaactiua reducitur ī actū effectus cōſeqͥtur ſil̓itudi
nem agētis: gͦ n̄ eſſet ꝑfecta dei ſil̓itudo ī uniuerſoſi eſſet unus tm̄ gradus oīuꝫ entiū: ꝓpter hoc igit̉ē diſtinctio ī rebus creatis: vt ꝑfectius dei ſil̓itudinē ꝯſequantur ꝑ multa ꝙͣ ꝑ unū. ¶ Ad hec. ꝙͣtoaliqͥd in pluribus ē deo ſil̓e: tāto ꝑfectius ad eiusſil̓itudine accedit: ī deo āt eſt bōitas ⁊ diffuſio bonitatis ī alia: ꝑfectius igitur accedit res creata addei ſil̓itudinem: ſi n̄ ſolum bona ē: ſed ēt ad bonitatē alioꝝ agere pōt: ꝙͣ ſi ſolū ī ſe bona eſſet: ſicutſil̓ius eſt ſoli ꝙ lucet ⁊ illuminat ꝙͣ ꝙ lucet tm̄: nōāt poſſet creatura ad bonitatē alteriꝰ creature agere niſi eſſet ī rebus creatis pluralitas ⁊ īeqͣlitasqꝛ agens ē aliud a patiente ⁊ honorabiliꝰ eo: opoͣtuit igitur ad hoc ꝙ in creaturis eſſet ꝑfecta deiimitatio ꝙ diuerſi gradus in creaturis īuenirēt̉.Itē plura bona uno bono finito ſt̓ meliora: hn̄tn. hoc ⁊ ad hec ampliꝰ: oīs āt creature bonitas finita ē: eſt .n. deficiens ab infinita dei bōitate: ꝑſectius eſt igitur uniuerſū creaturaꝝ ſi ſūt plures ꝙͣſi eſſet vnus tm̄ gradus reꝝ: ſummo āt bono cōpetit facere qd̓ melius eſt: ergo ꝯueniens ei fuit: vtplures faceret creaturaꝝ gradus ¶ Ad hec. bōitas ſp̄ei excedit bonitatē īdiuidui ſicut formale idqd̓ eſt maͣle: magis igitur addit ad bōitatē uniuerſi multitudo ſperum ꝙͣ multitudo īdiuiduoꝝ inuna ſp̄e: eſt igitur ad ꝑfectionē uniuerſi ꝑtinens:non ſolū ꝙ multa ſint indiuidua: ſed ꝙ ſint ēt diuerſe reꝝ ſp̄es: ⁊ per ꝯn̄s diuerſi gradus ī rebus.Itē oʳ qd̓ agit ꝑ ītellectuꝫ repn̄tat ſp̄eꝫ ſui ītellectus in re facta: ſic .n. agēs ſibi per artē facit ſil̓e: deꝰāt fecit creaturā ut agens ꝑ ītellectuꝫ ⁊ nō per neceſſitatem naͣe: ut ſupra on̄ſum eſt: ſp̄es igitur ītellectus dīni repn̄tatur in creatura per ipſū fc̄a: ītellectus āt multa ītelligens nō ſufficiēter repn̄tat̉ īvno tm̄: cū igitur intellectꝰ dinus multa ītelligat:vt in primo ꝓbatum ē: ꝑfectius ſe ipſū repn̄tat: ſiplures vniuerſoꝝ graduū creaturas ꝓducat: ꝙͣ ſiunum tm̄ ꝓduxiſſet. Amp̄. oꝑi a ſūmo bono artifice fc̄o nō debuit deeſſe ſūma ꝑfectio: ſed bonūordinis diuerſorum eſt meliꝰ quolibet illoꝝ ordinatorū ꝑ ſe ſūpto: eſt .n. formale reſpectu ſingularium ſicut ꝑfectio totius reſpectu ꝑtiū: non debuit ergo bonū ordinis operi dei deeſſe: hoc aūt bonum eſſe non poſſet: ſi diuerſitas ⁊ ineqͣlitas creaturarū non fuiſſet: eſt igit̉ diuerſitas ⁊ ineqͣlitas īrebus creatis non a caſu: nō ꝓpter maͣe diuerſitatē: non ꝓpter interuētū aliqͣrum cārum uel meritoꝝ: ſed ex propria dei intentione ꝑfectionē creature dare uolētis qͣlem poſſibile erat eā habere.Hinc ē qd̓ dr̄ Gen̄. primo. Uidit deus cuncta quefecerat: ⁊ erant ualde bona: cum de ſingulis dixiſſet ꝙ ſunt bona: qꝛ ſingula quidem ſūt in ſuis naturis bona: ſil̓ āt oīa ualde bona propter ordineꝫuniuerſi: que eſt ultima et nobiliſſima perfectioin rebus.