Secundus.
de ipſo. ¶ Amp̄. ſcia ad ſcitū relatiue dicit̉: drusaūt nō ſolū ſui ipſius: ſed etiā alioꝝ ſcīam hꝫ: igit̉aliqͥd relatiue dicit̉ de deo ad alia. ¶ Ad hec mouēs dicit̉ relatiue ad motū: ⁊ agēs ad factū: deꝰ ātē agēs ⁊ mouēs nō motū vt on̄ſum ē: dicūt̉ igit̉ deipſo relationes. ¶ Itē pͥmū relationē quādam īportat ſil̓r ſūmū: onſum eſt aūt in pͥmo ip̄m eē pͥmū ens ⁊ ſūmū bonuꝫ: pꝫ igit̉ ꝙ multa de deo relatiue dicuntur.¶ Ꝙ relationes dicte de deo ad creaturas n̄ ſūtrealiter in deo.XII.Uiuſmodi aūt relationes que ſūt ad ſuos effectus realiEUter ī deo eē n̄ pn̄t. Nō .n. ī eo eē poſſētſic̄ accn̄tia in ſubiecto: cū in ip̄o nullū ſit accn̄s vtin pͥmo libro on̄ſuꝫ ē: nec etiā poſſent eſſe ip̄a deiſubiecta: cū .n. relatiua ſint q̄ ẜm eē ad aliud qͦdāmō ſe hn̄t vt ph̓us dicit ī p̄dicamētis: oꝫ ꝙ dei ſubiecta hoc ip̄m qd̓ ē ad aliud diceret̉: ꝙ aut hoc ipſū qd̓ ē ad aliud dr̄: qͦdāmō ab ip̄o depēdet: cū neceſſe nec ītelligi ſine eo poſſet: oporteret igit̉ ꝙ deiſubſtātia ab alio extrīſeco eſſet dependens: ⁊ ſic n̄eēt ꝑ ſe ip̄m nccē eſſe vt in pͥmo libro on̄ſum ē: n̄ſūt igit̉ huiuſmōi relatiōes ẜm rē ī deo ¶ Itē oſtēſū ē in pͥmo libro ꝙ deꝰ oīum entiū ē menſura: cōꝑat̉ igit̉ deꝰ ad alia entia ſicut ſcibile ad ſcīam noſtrā qd̓ eius menſura eſt: nā ex eo ꝙ res ē vel noneſt: opīo vel or̄o vera vel falſa eſt ẜm ph̓m in p̄dicamentis: ſcibile aūt lꝫ ad ſcīam relatiue dicat tn̄relatio ẜm rē ī ſcibili nō eſt ſꝫ ī ſcīa tm̄: vn̄ ẜꝫ ph̓min. v. metaphiſice: ſcibile dicit̉ relatiue non quiaipſum referat̉: ſꝫ qꝛ aliqͥd aliud ad ipſum referturdicte igit̉ relatiōes ī deo nō ſūt realit̓ ¶ Ad hec relatiōes p̄dicte dicūt̉ de deo nō ſolū reſpectu eoruꝫq̄ ſūt in actu ſꝫ etiē reſpectu eoꝝ q̄ ſūt ī potētia: qꝛ⁊ eoꝝ ſcīam hꝫ: ⁊ reſpectu eoꝝ dicit̉ ⁊ pͥmū ens ⁊ſūmū bonū: ſꝫ eius qd̓ ē actu ad id qd̓ nō eſt actu.ſꝫ potētia nō ſūt relationes reales: al̓s ſequeret̉ ꝙeſſent infinite relatiōes actu in eodē: cū numeri infiniti in potētia ſint maiores binario qͥbus oībusipſe ē prior: deꝰ aūt nō aliter refert̉ ad ea q̄ ſt̓ actuꝙ ad ea q̄ ſūt potētia: qꝛ nō mutat̉ ex hoc ꝙ aliqͣproducit: nō igit̉ refert̉ ad alia ꝑ relationē realiterin ipſo exn̄tem. ¶ Amp̄. cuicūqꝫ aliqͥd de nouoaduenit neceſſe ē illud mutari vel per ſe vel ꝑ accidēs: relatiōes aūt quedā de nouo dicunt̉ de deoſicut ꝙ deꝰ ē dn̄s vel gubernator huius rei que denouo incipit eſſe: ſi igit̉ p̄dicaret̉ aliqͣ relatio realiter in deo exiſtēs ſeqͥret̉ ꝙ aliqͥd deo de nouo adueniret: ⁊ ſic ꝙ mutaret̉ vl̓ ꝑ ſe vel ꝑ accidēs: cuiuſcōtrariū in pͥmo libro oſtenſum eſt.Ꝙ relationes qͥbus deus ad res alias refert̉ n̄ ſūtree extra deum exiſtentes.XIII.
On autem poteſtdici ꝙ relationes predicte ſint exiſtētes exterius qͣi res aliq̄ extra deū. Cūenī deus ſit pͥmū entiū ⁊ ſūmū bonoꝝ oporteretad illas etiā relatiōes q̄ ſūt aliq̄ res dei relationesalias cōſiderare: ⁊ ſi dicte ille ſint iteꝝ res aliqueoportebit iterū relatiōes aduenire ⁊ ſic in īfinitū:no igit̉ relationes qͥbus deus ad res alias referturſunt res alique extra deū exn̄tes ¶ Itē duplex ēmodus quo aliquid denoīatiue predicat̉: denoīat̉enī aliquid ab eo quod extra ipſū eſt: ſicut a locodicitur aliquid eſſe alicubi ⁊ a tꝑe aliquando: aliquid v̓o denoīatur ab eo qd̓ ineſt: ſicut ab albedine albus: a relatione v̓o nō īuenit̉ aliqͥd denoīariqͣi exterius exiſtēte ſꝫ inherēte: nō en denoīat̉ aliquis pr̄ niſi a pr̄nitate q̄ ei inē nō igitur pōt eſſe ꝙrelationes qͥbus deus ad creaturas refert̉ ſint resaliq̄ extra ip̄ꝫ: cū igit̉ oſtēſū ſit ꝙ nō ſint ī ip̄o realit̓ ⁊ tn̄ dicūt de deo: relīquit̉ ꝙ ei attribuat̉ ẜm ſolū ītelligētie modū ex eo ꝙ alia referūt̉ ad ip̄m: intellectꝰ .n. nr̄ ītelligēdo aliqͥd referri ad alterū eo ītelligit relationē illius ad ip̄m ꝙͣuis ſecundū remqn̄qꝫ nō referat̉. Et ſic etiā pꝫ ꝙ alio mō dicūt̉ dedeo p̄dicte relatiōes ⁊ alia q̄ de deo p̄dicant̉: namoīa alia vt ſapīa volūtas eiꝰ eēntiā p̄dicant: relatōnes v̓o p̄dicte mīme ſꝫ ẜm modū intelligēdi tantūnec tn̄ ītellectus ē falſus. Ex hoc .n. ipſo ꝙ intellectus nr̄ intelligit relationes dīnorū effectuū t̓minari in ipſum deum: aliqua predicat relatiue de ip̄oſicut ⁊ ſcibile relatiue ītelligimus ⁊ ſignificamusex hoc ꝙ ſcientia refertur ad ipſum.Ꝙ multas relationes dici de deo non derogat¶ ſimplicitatr diuine.XIIII.Atet etiam ex hisꝙ diuine ſimplicitati nō derogat ſimulte relationes de ipſo dicuntur ꝙͣuis eius eſſentiā nō ſignificēt qꝛ ſequūt̉ ītelligendimodū: nihil enī prohibet ītellectū noſtrum intelligere multa: multipliciter referri ad id quod eſt īſe ſimplex: vt ſic ipſū ſimplex ſub multiplici relatione conſideret ⁊ quanto aliquid eſt magis ſimplex tanto eſt maioris virtutis ⁊ pͥncipiū pluriumac per hoc multiplicius relatuꝫ intelligitur: ſicutpunctum plurium eſt principium ꝙͣ linea et lineaꝙ ſuperficies: hoc igitur ꝙ multa relatiue de deodicuntur eius ſumme ſimplicitati atteſtatur..XV.¶ Ꝙ omīa que ſūt: a deo ſunt.Uia uero oſtenſūeſt ꝙ deus eſt aliqͥbus eēndi pͥncipiuꝫoportet vlterius on̄dere ꝙ nihil̓ p̄terip̄m e niſi ab ip̄o. Eſſe .n. qd̓ alicui ꝯuenit nō ẜm