Primus.
finem: ſua igitur bonitas eſt rō quare vult alia q̄ſunt diuerſa ab ipſo ¶ Rurſus bonum particulare ordinatur ab bonum totius ſicut ad fineꝫ: utīperfectum ad perfectū: ſic āt cadunt aliqua ſubdiuina volūtate: ẜm ꝙ ſe hn̄t in ordine boni: reliquitur igitur ꝙ bonū vniuerſi ſit rō quare deusvult vnūqd̓qꝫ bonum particulare ī uniuerſo.Item ſicut ſupra on̄ſum eſt ſuppoſito ꝙ deus aliquid velit: ſequitur ex neceſſitate ꝙ uelit ea q̄ adillud requirūtur: qd̓ at alijs neceſſitatē imponit: ērō quare illud ſit: rō igitur quare deꝰ vult ea q̄ requirūtur ad unūqd̓qꝫ ē: vt ſit illud ad qd̓ requiritur. Sic igitur procedere poſſumus in aſſignādodiuine volūtatis rōnem: deus vult homineꝫ hērerōnem: ad hoc ut hō ſit: vult āt hoīem eē ad hocꝙ cōpletio vniuerſi ſit: vult āt bonū uniuerſi eſſeꝙ adeat bonitatē ipſius. Non tn̄ predicta triplexrō ẜm eandē hītudineꝫ procedit: nā bonitas diuina neqꝫ depēdet a perfectione vniuerſi: neqꝫ ex eaaliquid ſibi accreſcit: ꝑfectio āt vniuerſi lꝫ ex aliqͥbus particularibus bonis ex neceſſitate dependeat que ſūt eſſētiales partes uniuerſi: ex quibuſdātn̄ non depēdet ex neceſſitate: ſed tn̄ ex eis aliquabonitas uel decor accreſcit uniuerſo: ſicut ex hisque ſūt ſolū ad munimentū vel decorem aliarumpartiū uniuerſi: particulare āt bonum dependetex ncc̄itate ex his que abſolute ad ipſū requiruntur: lꝫ et hec ēt hēant quedā que ſūt propter melius ipſius: aliqn̄ igitur rō diuine uolūtatis cōtinetſolū decentiam: aliqn̄ utilitatē: aliqn̄ āt neceſſitatē: que eſt ex ſuppoſitione: neceſſitatē āt abſolutāſolum cum vult ſe ipſum.¶ Ꝙ diuine uolūtatis nihil poteſteſſe cauſa. LXXXIIII.Uanuis autē aliqua rō diuine uoluntatis aſſignaripoſſit: nō tn̄ ſequitur: ꝙ uoluntatiseius ſit aliqua cā. Uoluntati .n. cā uolēdi ē finis:finis āt diuine uolūtatis eſt ſua bonitas: ipſa igieſt deo cauolendi: que eſt ēt ipſum ſuum velle: aliorum āt a deo volitorum nullū eſt deo cauſa uolendi: ſed unū eorum eſt alteri cā: ut ordinem habeat ad diuinam uoluntatē: ⁊ ſic ītelligitur deuspropter unum eorū aliud uelle: patet at ꝙ nō ordiſcurſum aliquē ponere ī dei uoluntate: naꝫ ubieſt unus actus nō cōſideratur dicurſus: ut ſupracirca intellectū on̄ſum eſt: deus āt uno actu vultſuam bonitatē et oīa alia: cum ſua actio ſit ſua eſſentia ¶ Per predicta autem excluditur error.rūdam dicentium omnia procedere a deo ſecūduſimplicem uoluntatē: vt de nullo oporteat rationem reddere: niſi quia deus vult. Quod ēt diuīeſcripture contrariatur que deum perhibet ſecundum ordinē ſapientie ſue oīa feciſſe: ẜm illud p̄s.
Oīa in ſapientia feciſti. Et eccͣs. i. dr̄: ꝙͣ deus effudit ſapīam ſuam ſuper oīa opera ſua.¶ Ꝙ in deo eſt liberum arbitriū. LXXXIX.X predictis autēon̄di pōt ꝙ in deo liberū arbitriuminuenitur. Nam liberū arbitriuꝫ dr̄reſpectu eorum que nō neceſſitate quis vult ſꝫ ꝓpria ſponte: unde ī nobis liberū arbitriū ē reſpectu eius ꝙ uolumus currere vel ambulare: deus ātalia a ſe non ex ncc̄itate vult: ut ſupra on̄ſum eſt:deo igitur liberū arbitrium hēre cōpetit. ¶ Adhec voluntas diuina in his ad que non ſecunduꝫnaturā ſuam determinatur: inclinatur quodammō per ſuum ītellectū: ut ſupra on̄ſum eſt: ſed exhoc hō dr̄ pre ceteris aīalibus liberum arbitriuꝫhēre: qꝛ ad uolendum iudicio rōnis īclinatur: nōīpetu nature ſicut bruta: ergo in deo eſt liberumarbitriū. ¶ Item ẜm ph̓m in. iij. ethico. uolūtaseſt finis: electio āt eorum que ad finē ſunt: cū igit̉deus ſe ipſū tanꝙͣ finem uelit: ⁊ non ſicut que adfinē ſunt: alia uero ſicut que ad finem ſunt: ſequitur ꝙ reſpectu ſui hēat uoluntatem tm̄: reſpectuāt aliorū electionem: electio āt ſemper per liberūarbitrium fit: deo igitur liberum arbitriū competit ¶ Preterea hō per hoc ꝙ hꝫ liberū arbitriūdr̄ ſuoꝝ actuū dn̄s: hoc āt maxime cōpetit pͥmoagēti: cuiꝰ actꝰ ab alio nō dependet: ipſe igitur deꝰlibeꝝ arbitriuꝫ hꝫ. Hoc ēt ex ipſa noīs rōne hēripōt: nā liberū eſt: qd̓ ſui cā ē: ut pꝫ per ph̓m ī pͥn.metha. hoc āt nulli magis competit ꝙͣ prime cauſe que deus eſt.¶ Ꝙ in deo nō ſūt paſſiōes affectuū. LXXXX.X premiſſis autēſciri pōt ꝙ paſſiōes affectuū ī deo n̄ſūt. Scd̓m .n. ītellectiuā affectionemnō eſt aliqua paſſio: ſed ſolū ẜm ſenſitiuā: vt ꝓbatur ī. .vij. phiſico. nulla āt talis affectio ī deo eſſepōt: cū deſijt ſibi ſēſitiua cognito: ut ꝑ ſupradictaeſt manifeſtū: relīquit̉ igit̉ ꝙ ī deo nō ſit affectiuapaſſio ¶ Preterea oīs affectiua paſſio ẜꝫ aliquātranſmutationē corporalē fit: puta ẜm cōſtrictionē uel dilationē cordis aūt ẜm aliquid huiuſmōi:quarū nullū ī deo poſſibile ē accidere: eo ꝙ nonſit corpus neqꝫ uirtus in corpore: vt ſupra on̄ſū ē.nō ē igit̉ ī ipſo affectiua paſſio. Itē ī oī affectiuapaſſiōe patiēs aliqͣlit̓ trahit̉ extra ſuā cōditionemeſſētialē ul̓ cōnaͣlē diſpōnē: cuiꝰ ſignū ē: ꝙ hꝰ paſſiones ſi ītendāt̉: aīalibꝰ īferūt mortē: ſꝫ nō ē poſſibile deū extra ſuā naͣlē cōditionē aliqͣlit̓ trahi: cūſit omnino inutabil̓: ut ſupra on̄ſū ē: pꝫ igit̉ ꝙ hꝰmōi paſſiōes ī deo eē nō pn̄t. ¶ Amp̄. oīs affectōque eſt ſecundum paſſionē determīate ī unū fert̉ẜm modū et menſuram paſſionis: paſſio .n. īpetū