Liber
p̄poſitiones ī eis ſt̓ īmediate: ut nulla quātitas ēſubſtātia: cognoſcit .n. deꝰ negationeꝫ: priuatio atq̄dā negatio eſt ī ſubiecto determinato: ut in. iiij.metha. on̄ditur: cognoſcit igit̉ pͥuationē: ⁊ ꝑ ꝯn̄smalū qd̓ nihil eſt aliud ꝙͣ priuatio debite ꝑfectionis. ¶ Pre. ſi deus cognoſcit oēs ſp̄es rerū: ut ſupra on̄ſum ē ⁊ ꝓbatū: ⁊ ēt a quibuſdā ph̓is cōceditur ⁊ ꝓbat̉: oꝫ ꝙ cognoſcat ꝯͣria: tū qꝛ qͦrūdamgenerū ſp̄es ſt̓ ꝯͣrie: tum qꝛ dr̄ie geneꝝ ſt̓ ꝯtrarie:ut pꝫ in. xi. metha. ſed ī ꝯtrarijs includitur oppoſitio forme ⁊ priuatiōis: vt ibidē hētur: gͦ oꝫ ꝙ deꝰcognoſcat pͥuationē: ⁊ ſic ꝑ ꝯn̄s malum. ¶ Ad hecdeus nō ſolū cognoſcit formā ſed ēt maͣꝫ: ut ſupraon̄ſum eſt: maͣ at cum ſit ens in potētia cognoſciꝑfecte non pōt: niſi cognoſcat̉ ad q̄ eius potentiaſe extēdit: ſicut ⁊ in oībus alijs potentijs accidit:extēdit at ſe potētia maͣe ⁊ ad formaꝫ et ad priuationē: qd̓ .n. eſſe pōt: pōt ēt ⁊ non eē: ergo deus cognoſcit priuationē: ⁊ ſic cognoſcit ꝑ ꝯn̄s maluꝫ. ¶Itē ſi deus cognoſcit aliquid aliud a ſe: maximecognoſcet qd̓ ē optimum: hoc āt ē ordo uniuerſi:ad quē ſicut ad finē oīa ꝑticularia bona ordināt̉ī ordine āt uniuerſi ſt̓ quedā q̄ ſt̓ ad remouenduꝫnocumēta q̄ poſſēt ex qͥbuſdā alijs ꝓuenire: vt pꝫī his q̄ dātur aīalibus ad defenſione: ergo hꝰ moīnocumēta deꝰ cognoſcit: cognoſcit igitur mala.Pre. ī nobis maloꝝ cognitio nūꝙͣ uituꝑaturẜm id qd̓ ꝑ ſe ſcīe eſt .i. ẜm iudicium qd̓ hētur demalis ſꝫ ꝑ accn̄s: ẜm ꝙ ꝑ ꝯſiderationem maloruꝫīterdū aliqͥs ad malum īclinat̉: hoc āt nō eſt ī deoqꝛ īmutabilis ē: ut ſupra on̄ſum ē: nihil igit̉ prohibet qͥn deus mala cognoſcat. Huic āt cōſonat qd̓dr̄ Sapͥ. vij. ꝙ dei ſapīam non uīcit malitia. prouer. xv. infernus ⁊ ꝑditio corā dn̄o: ⁊ in p̄s. Delicta mea a te non ſt̓ abſcondita. Iob. xi. dr̄. Ip̄e nouit hoīum uanitatē: ⁊ uidens iniquitatē nōne cōſiderat? Sciēdū tn̄ ꝙ circa cognitionē mali ⁊ priuationis alit̓ ſe hꝫ ītellectus dīnus atqꝫ aliter ītellectus noſter: nā cū ītellectus noſter ſingulas res ꝑſingulas ſp̄es ꝓprias cognoſcat ⁊ diuerſas: id qd̓eſt in actu cognoſcit per ſp̄em intelligibilem: perquam fit ītellectus ī actu: vn̄ et potētiā cognoſcēpōt ī ꝙͣtum ad talē ſp̄em qn̄qꝫ ſe hꝫ ī potentia: utſicut actum cognoſcit ꝑ actum: ita ēt potentiaꝫ ꝑpotentiā cognoſcat: ⁊ qꝛ potētia eſt de rōne pͥuationis. nā pͥuatio eſt negatio: cuius ſubiectum ē ensī potentia: ſequit̉ ꝙ ītellectui nr̄o cōpetat aliqͦ mōcognoſcere priuationē: in ꝙͣtum ē natus eē in potentia: lꝫ ēt dici poſſit ꝙ ex ipſa cognitione actꝰ ſeqͥtur cognitio potētie ⁊ pͥuationis: ītellectus āt diuinus qͥ nullo mō eſt ī potentia nō cognoſcit mōp̄dicto priuationem nec aliqͥd aliud: naꝫ ſi cognoſceret aliquid per ſp̄em que nō eſt ipſe: ſeq̄retur d̓neceſſitate ꝙ ꝓportio eius ad illā ſp̄em eſſet: ſicutꝓportio potētie ad actum. vn̄ oꝫ ꝙ ipſe ītelligat
ſolum ꝑ ſp̄em q̄ eſt ſua eſſētia: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ ītelligatſe tantum ſicut primū ītellectū: ⁊ ītelligēdo tn̄ ſecognoſcit alia: ſicut ſupra on̄ſum eſt: non ſolumāt actus ſꝫ potētias ⁊ priuationes: ⁊ hic eſt ſenſusverboꝝ quē ph̓s ponit in. iij. de aīa dicens: aut qͦmō malum cognoſcit aut nigrū: ꝯͣria .n. quodammō cognoſcit: oꝫ āt potentiā eſſe cognoſcēs ⁊ eē īipſo: ſi uero alicui nō inē cōtrariū .ſ. ī potentia ſeipſū cognoſcit ⁊ actu eſt ⁊ ſeꝑabile: neqꝫ oꝫ ſeqͥ expoſitionē Auerrōis: qͥ vult ꝙ ex hoc ſeqͣtur ꝙ intellectus qui ē tm̄ in actu: nullo mō cognoſcat priuationē: ſed ſēſus ē ꝙ non cognoſcat priuationeꝫper hoc ꝙ eſt in potētia ad aliquid aliud: ſꝫ ꝑ hocꝙ cognoſcit ſe ipſum: ⁊ eſt ſēper actu ¶ Rurſusſciendū: ꝙ ſi deus hoc mō ſe ipſū cognoſce̓t. ꝙ cognoſcēdo ſe non cognoſceret alia entia q̄ ſt̓ ꝑticularia bona: nullo mō cognoſceret priuationē autmalū: qꝛ bono qd̓ eſt ipſe non ē aliqua pͥuatio oppoſita: cū priuatio ⁊ ſuum oppoſitū ſint nata eēcirca idē: ⁊ ſic ei qd̓ eſt actus purus nulla priuatioopponitur: ⁊ per ꝯn̄s nec malum: vn̄ poſito ꝙ deus ſe ſolū cognoſcat cognoſcendo bonū: qd̓ eſt ipſe non cognoſceret malū: ſed qꝛ cognoſcēdo ſe cognoſcit ēt entia: in qͥbus nate ſt̓ eſſe priuationes:neceſſe ē ut cognoſcat priuatiōes oppoſitas ⁊ mala oppoſita ꝑticularibus bonis. Sciendū ēt ꝙ ſic̄deus abſqꝫ diſcurſu intellectus cognoſcēdo ſe cognoſcit alia: vt ſupra on̄ſum eſt: ita nō oꝫ ꝙ eiꝰ cognitio ſit diſcurſiua: ſi per bona cognoſcit mala:nā bonum ē qͣi rō cognitiōis mali: cū malū nihilſit aliud ꝙͣ priuatio boni: vnde cognoſcuntur mala per bona ſicut res ꝑ ſuas diffinitiones: nō ſicutꝯcl̓ones per pͥncipia: nec ēt ad īperfectionē diuinecognitionis cedit: ſi mala ꝑ pͥuationē bonoruꝫ cognoſcit: qꝛ malum nō dr̄ eē: niſi in ꝙͣtum ē priuatio boni: vn̄ ẜm hunc ſolum modū ē cognoſcibile: nam unūqd̓qꝫ ꝙͣtum hꝫ de eſſe tm̄ habet de cognoſcibilitate.¶ Ꝙ deus ſit uolens. LXXIII.peditis his quead dīni ītellectꝰ cognitionē ꝑtinēt: nūcreſtat ꝯſiderare de dei uoluntate. Exhoc .n. ꝙ deus eſt ītelligens ſeqͥt̉ ꝙ ſit uolēs: cū .n.bonū ītellectū ſit ꝓpriuꝫ obiectū uolūtatis: oꝫ ꝙbonū intellectum ī ꝙͣtū hꝰ ſit volitū: ītellectus atdr̄ ad ītelligentē: ncc̄e eſt igit̉ ꝙ ītelligens bonū inꝙͣtū hꝰ moī ſit uolēs: deus āt ītelligit bonū: cu .n.ſit ꝑfecte ītelligēs: ut ex ſupradictiſ pꝫ: ītelligit enſil̓ cū rōne boni: eſt igit̉ uolēs. ¶ Ad hec. cuicunqꝫ īeſt aliqͣ formaꝝ: hꝫ ꝑ illā formā hītudineꝫ adea q̄ ſt̓ ī rerū naͣ: ſicut lignū albū ꝑ ſuā albedinemē aliqͥbus ſil̓e ⁊ qͥbuſdā diſſil̓e: ī ītelligēte āt ⁊ ſētiente ē forma rei ītellecte ⁊ ſenſate: cū oīs cognitioſit ꝑ aliquā ſil̓itudinē: oꝫ igr̄ eē hītudinē ītelligen