Druckschrift 
Quaestiones disputate de potentia dei, de malo, de unione verbi, de spiritualibus creaturis, de anima, de virtutibus
Entstehung
Seite
CXLVv
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio iiijDe vtutibus in cōmuni

ꝯtra iraſcibilis ⁊ ꝯcupiſcibil̓ dicūtur rōne ꝑticipareinqͣꝫtū a rōne ordinant̉. ſed ordo rōnis nō p̄t virtutiſuſtentamentū p̄bere. cū nō ſit qͥd ſubſiſtēs. gͦ nec inqͣꝫtū rōne ꝑticipāt p̄t iraſcibilis ⁊ cōcupiſcibilis eſſev̓tutis ſubiectu. Pͣ. Sicut iraſcibil̓ ⁊ ꝯcupiſcibil̓q̄ ꝑtinēt ad ſenſibile appetituꝫ ſubſeruiūt rōni. ita ⁊apphenſiue ⁊ ſenſitiue. ſꝫ in nulla app̄henſiua vl̓ ſenſitiua ponaꝝ ſenſitiuaꝝ p̄t eē ꝟtus. gͦ nec in iraſcibili7 et ꝯcupiſcibili. Pͣ. Si ordo rōnis ꝑticipari p̄t iniraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili poterit minui rebellio ſenſualitatis q̄ has duas vires ꝯtinet. qꝛ ꝑ rōnē tolli poſſetſed rebellio p̄dicta nō eſt infinita. cum ſenſualitas ſitꝟtus finita. ⁊ ꝟtus nō p̄t eſſe actio infinita. gͦ poteritto tal̓r tolli p̄dicta rebellio. omne em̄ finitum ꝯſumit̉multotiēs ablato quodā. vt pꝫ ꝑ ph̓m .i. phy. Et ſicſenſualitas in hac vita poſſet total̓r curari. qd̓ eſt impoſſibile Sed di. ꝙ deus qͥ ꝟ̓tutem infundit poſſꝫto tal̓r p̄dicta rebellionē auferre. ſed ex ꝑte noſtra ē ꝙno total̓r auferat̉ Sed ꝯtra. hō eſt id qd̓ eſt inqͣꝫtueſt rōnalis. cū ex hoc ſpeciē ſortiat̉. qͣꝫto gͦ eſt aliqͥd qd̓in hoīe magis rōni ſubijcitur tāto magis ꝯpetit humane nature. maxime aut ſubijcerent̉ inferiores viresaīe rōni ſi p̄dicta rebellio totaliter tolleret̉. gͦ hͦ maxime eſſet ꝯpetēs humane nature. ⁊ ita ex ꝑte nr̄a nonꝯ eſt impedimētū qͥn p̄dicta rebellio total̓r tollat̉. PͣAd rōnem virtutis nō ſufficit ꝙ pctm̄ vitet̉. ꝑfectioem̄ iuſticie in hoc ꝯſiſtit ẜm ꝙ in p̄s d̓r. declina a malo ⁊ fac bonū. ſed ad iraſcibilē ꝑtinet deteſtari maluꝫvt d̓r in li. de ſpū ⁊ aīa. gͦ in iraſcibili ad minus nō p̄tto eſſe ꝟtus. Pͣ. In eodē li. d̓r. ꝙ in rōne eſt deſideriūvirtutū. in iraſcibili odiū vicioꝝ. ſed in eodē eſt deſideriū virtutis ⁊ ꝟtus. cū q̄libet res ſuā ꝑfectōem deſideret. gͦ oīs virtꝰ eſt in rōne. ⁊ nō in iraſcibili ⁊ ꝯcupiuſcibili. Gͣ. In nulla potētia p̄t eſſe habitꝰ q̄ agit̉ tm̄et nō agit. eo ꝙ habitꝰ eſt id quo qͥs agit cū volueritvt d̓t cōmen. iij. de aīa. ſed iraſcibilis ⁊ ꝯcupiſcibilisnō agūt ſꝫ agunt̉. qꝛ vt d̓r. iij. eth̓. ſenſus nulliꝰ actusdn̄s eſt. gͦ nō p̄t eſſe habitꝰ vtutis in iraſcibili ⁊ ꝯcu⁊ piſcibili. Pͣ. Propriū ſubiectū parificat̉ ꝓpͥe paſſioni. v̓tus aūt parificat̉ rōni. nō aūt iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili. q̄ ſunt nobis ⁊ brutis cōes. ꝟtus autē eſt inhoībꝰ tm̄ ſicut ⁊ rō. gͦ oīs ꝟtus eſt in rōne. nō aūt inaꝫ iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili Pͣ. Ro. vij. d̓t glo. bona eſtlex q̄ dū ꝯcupiſcentiā ꝓhibet om̄e maluꝫ ꝓhibet. oīaaūt vicia ad ꝯcupiſcibilē ꝑtinēt cuiꝰ eſt ꝯcupiſcētiaſꝫ in eodē ſtꝭ v̓tutes ⁊ vicia. gͦ ꝟtutes nō ſunt in iraſcibili. ſed in ꝯcupiſcibili ad minus Sꝫ ꝯtra eſt qd̓ ph̓s d̓t de tꝑantia ⁊ fortitudineꝙ ſtꝭ irronabiliū ꝑtiū. ꝑtes aūt irrōnabiles .i. ſenſibilis appetitꝰ ſunt iraſcibilis ⁊ ꝯcupiſcibilis. vt habet̉iij. de aīa. gͦ in iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili p̄n̄t eſſe v̓tutes Gͣ. Pctm̄ veniale eſt diſpoſitio ad mortale. ꝑfectioaūt ⁊ diſpoſitio ſunt in eodē. cū gͦ veniale pctm̄ ſit iniraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili. pͥmꝰ em̄ motꝰ eſt actꝰ ſenſualitatis qͥ pctm̄ veniale ponit̉ in glo. Ro. vij. gͦ ⁊ mor

tale pctm̄ ibi eē poterit. ⁊ ſic etiā ꝟtus q̄ eſt pctō mortali ꝯtraria. Pͣ. Mediū ⁊ extrema ſtꝭ in eodē. ſedꝟtus aliqͣ eſt mediū inter humanas paſſiōes. ſic̄ fortitudo inter timorē ⁊ audaciam. ⁊ tꝑantia inter ſuꝑfluū ⁊ diminutū in ꝯcupiſcētijs. cū ghmōi paſſiōesſunt in iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili. videtur etiā ꝙ in eiſdem ſit virtus. Rn̄. d. circa q̄ſtionē iſtā ſunt diuerſe opiniōesq̄ adinuicē ſibi repugnāt. Aliqͥ em̄ ꝯcedūt aliqͦs virtutes in iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili eſſe. ſicut tꝑantiaꝫ inꝯcupiſcibili ⁊ fortitudinē in iraſcibili. Sed in hͦ eſtdentia. quidā em̄ diſtinguūt duplicē iraſcibilē ⁊ cōcupiſcibilē duplicē. Ponūt em̄ iraſcibilē ⁊ ꝯcupiſcibilē eſſe in ſuꝑiori ꝑte aīe. ⁊ iterū in inferiori. Dicuntem̄ ꝙ iraſcibilis ⁊ ꝯcupiſcibilis q̄ ſunt ī ſuꝑiori ꝑteaīe cū ad naturā rōnale ꝑtineāt p̄n̄t eſſe ſubiectū virtutis. nō aūt ille q̄ ſunt in inferiori ꝑte ad naturā ſenſualē vel brutalē ꝑtinētes. Sed hͦ ꝗdē in alia q̄ſtione diſcuſſuꝫ eſt. vtrū ſcꝫ in ſuꝑiori ꝑte aīe p̄nt diſtingui due vires. quaꝝ vna ſit iraſcibilis ⁊ alia ꝯcupiſcibilis ꝓprie loquēdo. Sꝫ qͥcqͥd de hoc dicat̉ nihilominus in iraſcibili ⁊ ꝯcupiſcibili q̄ ſunt in inferiori appetitu ẜm ph̓m oꝑtꝫ ponere eſſe aliqͣs virtutesvt etiā alij dicūt. Qd̓ ꝗdē ſic pꝫ. cuꝫ em̄ virtꝰ vt ſupͣdictū eſt noīet qͦddā potentie ꝯplemētū. pona auteꝫad actū reſpiciat oꝑtꝫ humana ꝟ̓tutem in illa ponaponere q̄ eſt pͥncipiū actus hūani. actꝰ aūt hūanꝰ d̓rnō qͥ quocūqꝫ mō in hoīe vel ꝑ hoīem excercet̉. cū inqͥbuſdā etiā plante ⁊ bruta ꝯueniāt. ſed qͥ hoīs ꝓprius eſt. Inter cetera vero hͦ hꝫ hō ꝓprium in ſuo actuꝙ ſui actus eſt dn̄s. Quilibet gͦ actꝰ cuiꝰ hō dn̄s eſt.eſt ꝓprie actꝰ hūanus. nō aūt illi qͦꝝ hō nō eſt dn̄s. licet in hoīe fiant vt digerere ⁊ augeri ⁊ alia hmōi. Ineo gͦ qd̓ eſt pͥncipiū talis actus cuiꝰ hō dn̄s eſt p̄t poni ꝟtus hūana. Sciendū tn̄ eſt ꝙ hmōi actꝰ ꝯtingit eē tripl̓x pͥncipiū. Unū qd̓ ſit pͥncipiū mouens ⁊imperās ꝑ hoc ꝙ hō ſui actꝰ ſit dn̄s. ⁊ hoc eſt rō velvolūtas Aliud ē qd̓ eſt mouēs ⁊ motū ſicut appetitꝰſenſibilis qͥ mouet̉ ab appetitu ſuꝑiori inqͣꝫtum rōniobedit. ⁊ iterū mouet mēbra exteriora ꝑ ſuū imꝑiumTerciū aūt eſt qd̓ eſt motū tm̄. ſcꝫ mēbꝝ exteriꝰ. cumaut vtrūqꝫ ſcꝫ ⁊ mēbꝝ exteriꝰ ⁊ appetitꝰ inferior a ſuperiori ꝑte aīe moueant̉. tn̄ aliter ⁊ aliter. nā mēbruꝫexteriꝰ ad nutu obedit ſuꝑiori imꝑanti abſqꝫ vlla repugnātia ẜmnature ordinē. niſi ſit impedimentū aliqd̓. vt pꝫ in manu ⁊ pede. Appetitꝰ aūt inferior hꝫ ꝓpriā inclinatōem ex natura ſua. vn̄ nō obedit ſuꝑioriappetitui ad nutū. ſed interdū repugnat. Un̄ Areſt.d̓t in politica ſua. ꝙ aīa dn̄at̉ corꝑi diſpotico pͥncipatu. id eſt ſicut dn̄s ſeruo. qͥ nō facultatē hꝫ reſiſtendiin aliqͦ imꝑio dn̄i. Rōnale vero dn̄at̉ inferioribusaīe ꝑtibꝰ regali ⁊ politico pͥncipatū. id ē ſicut reges ⁊pͥncipes ciuitatū domināt̉ liberis qͥ hn̄t ius ⁊ facultatem repugnādi qͣꝫtū ad aliqͣ p̄cepta regis vl̓ pͥncipisIn mēbro gͦ exteriori nō eſt ncc̄ariū aliqͥd ꝑfectiuuꝫ

Contra

Id̓ pͥª ⁊.q. i. ar. i.

Opi. ⁊

Opi pͥº