MateriaQuinta
unt de dānatōe peccati. Iſido. etiā d̓t in li. de ſummobono. ꝙ ſi hō nō peccaſſet nec eum aqua ſubmergeretnec ignis ꝯbureret. nec alia hmōi ꝑuenirent. gͦ om̄eshmōi defectus ſunt pena peccati originalis¶ Rndeo dd̓m. ꝙ abſqꝫ om̄i dubio ẜm fidem catholica tenendū eſt. ꝙ mors ⁊ oēs hmōi defectus preſentis viteſunt pena pcc̄i originalis. ¶ Sed ſciēduꝫeſt ꝙ duplex eſt pena. vna quidem taxata ꝓ pctō Etalia ꝯcomitans. ſicut videmus ꝙ iudex ꝓ aliqͦ crimine facit aliquē hominē execari. ſed ad cecitatē eiꝰ cōſequūtur multa incōmoda. puta ꝙ mendicat ⁊ aliahmōi. ſed ipſa cecitas eſt pena taxata ꝓ pctō. ad hocem̄ intendit iudex vt peccanteꝫ viſu pͥuet. ſed defectꝰꝯſequētes nō ponderat. Un̄ ꝯtingit ꝙ ſi plures propter idē pctm̄ excecent̉ in vno ꝯſequūtur plura incōmodaqꝫ in alio. nec tn̄ hoc redūdat in iniuſticiā iudicis. qꝛ hmōi incōmoda nō erant ab eo ꝓ pctō inflicta. ſed ꝯſequebātur ꝑ accn̄s. qͣꝫtum ad eius intētionē. Et ſil̓r p̄t dici in ꝓpoſito. naꝫ homini in pͥncipioſue ꝯditōis fuerat a deo datū quoddā auxiliū originalis iuſticie ꝑ qd̓ p̄ſeruabat̉ ab om̄ibꝰ hmōi defectibus. quo qͥdē auxilio pͥuata eſt tota humana naturaꝓpter pctm̄ pͥmi parētis. vt ex ſupͣ dictis pꝫ. ad cuiꝰauxilij pͥuatōem ꝯſequūt̉ diuerſa incōmoda q̄ diuerſimode inueniūtur in diuerſis. licꝫ habeāt eqͣlē culpāoriginalis pcc̄i. Hoc tn̄ intereſſe videt̉ inter deū punientē ⁊ hoīem iudicē. ꝙ hō iudex nō p̄t p̄uidere euētus ſequētes. vn̄ nec eos p̄t ponderare dū infert penā ꝓ culpa. ꝓpter qd̓ rōnabil̓r hmōi incōmodoꝝ ineqͣlitas eius iuſticie nō derogat. ſed deus oēs euētusfuturos p̄noſcit. vn̄ videt̉ ad eius iuſticiaꝫ ꝑtinere ſieqͣliter ſubiacentibꝰ culpe ineqͣliter hmōi incōmodaꝓueniāt. ¶ Ad hāc gͦ dubitatōem tollendam poſuitOrige. ꝙ aīe anqͣꝫ corꝑibꝰ vnirent̉ diuerſa merita habuerūt. ꝓ quoꝝ diuerſitate ꝯſequūtur in corꝑibꝰ qͥbꝰvniūtur maiora vel minora incōmoda. Et inde ē vtipſe d̓t ꝙ qͥdam mox nati vexant̉ a demone. vel cecinaſcūtur. vel aliqͣ hmōi incōmoda patiūtur ¶ Sedhoc repugnat apl̓ice doctrine. dicit em̄ apl̓s ad Ro.ix. de iacob et eſau loquēs. Cū noduꝫ nati eſſent autaliqͥd boni vel mali egiſſent ⁊c̄. Eadē aūt eſt rō de oībus. Unde nō eſt dd̓m ꝙ aīe habuerūt merita bonavel mala an̄qͣꝫ corꝑibꝰ vnirent̉. Eſt etiaꝫ ꝯtra rōnemnā cū natural̓r aīa ſit ꝑs humane nature. imꝑfecta ēſine corpore exiſtēs ſicut eſt q̄libet ꝑs ſeꝑata a toto. incōuenies aūt fuiſſet ꝙ deus ab imꝑfectis ſuā oꝑationē inciperet. Un̄ nō eſt rōnabile ꝙ aīam creauerit an̄corpus. ſicut neqꝫ ꝙ manū formauerit extra hoīem.a ¶ Et ideo aliter eſt dd̓m. ꝙ hmōi diuerſitas q̄ circahos defectus accidit in hoībꝰ eſt a deo preuiſa ⁊ ordinata. nō qͥdē ꝓpter aliqͣ merita in alia vita exiſtentiaſed qn̄qꝫ ꝗdē ꝓpter aliqͣ pctā parentū. cuꝫ em̄ filiꝰ ſitaliqͥd patris ẜm corpus qd̓ ab ipſo trahit̉. nō auteꝫẜm aīam. q̄ īmediate a deo creatur. nō eſt incōueniēsꝙ ꝓ pctō patris filiujs corꝑal̓r puniat̉. licꝫ non pena
ſpūali. que ꝑtinet ad aīam. ſicut ⁊ hō punit̉ in alijsrebꝰ ſuis. Qn̄qꝫ vero ordinant̉ hmōi defectus nō vtpena peccati alicuiꝰ. ſꝫ vt remediū ꝯtra pctm̄ ſequēsvel ꝓpter ꝓfectu virtutꝭ aut eius qͥ hoc patit̉. aut alterius. ſicut dn̄s d̓t Ioh̓. ix. de ceco nato Neqꝫ hic peccauit neqꝫ parētes eius. ſed vt manifeſtentur oꝑa deiin illo. Qd̓ expediens erat ad humanā ſaluteꝫ. ſed hͦipſum ꝙ hō talis ꝯditōnis eſt vt ei ſubueniat. vel advitādū pctm̄. vel ad ꝓfectū v̓tutis. vel ꝑ hmōi incōmoda ſiue defectꝰ ad infirmitatē hūane nature ꝑtinetq̄ ex pctō pͥmi parētis deriuat̉. ſicut ꝙ corpꝰ hoīs ſitſic diſpoſitū ꝙ ad eū ſanādū indigeat ſectōe ad eiusinfirmitatē ꝑtinet. et ideo oēs iſti defectus rn̄dēt peccato originali vt pena ꝯcomitans¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m. ꝙ illud auxiliū datū hoī a deoſcꝫ originalis iuſticia fuit gratuitū. vn̄ ꝑ rōnem ꝯſiderari nō potuit. ⁊ ideo Sene. ⁊ alij gentiles ph̓i nōꝯſiderauerunt hmōi defectus ſub rōne pene. ¶ Ad. ij.dd̓m. ꝙ alijs aīalibꝰ nō fuit hmōi auxiliū collatumnec ꝑ culpā aliqͥd ꝑdiderūt. vn̄ hmōi incōmoda ſeq̄rent ſicut eſt in hoībꝰ. Et ideo nō eſt ſil̓is rō ſicut ineo qͥ ceſpitat ꝓpter cecitateꝫ in qua natus eſt. hmōiceſpitatio nō hꝫ rōnem pene qͣꝫtū ad iuſticiā humanā. ſed naturalis defectꝰ. in eo aūt qͥ cecatus eſt ꝓptercrimen hꝫ rōnem pene ¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ hmōi defectꝰnō ſunt pena taxata ꝓ pctō. ſꝫ pena ꝯcomitās. vt dictum eſt. ¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙ pena ſenſus taxata nō debet̉ niſi ꝯuerſioni actuali. ſed alia rō eſt de pena cōcomitante. ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙ poſt mortē nō eſt ſtatus ꝓficiendi ad virtutē vel deficiēdi ꝑ pctm̄. ſed recipiēdiꝓ meritis. vn̄ oēs defectꝰ qͥ ſunt poſt mortē taxant̉ ꝓculpa. nō aūt ordināt vel ad ꝓfectū v̓tutꝭ vel ad euitatōem pcc̄i. et inde eſt ꝙ pueris poſt mortē nō debet̉pena ſenſus. ¶ Ad. vi. di. ꝙ aliqͥd qd̓ in hoīe hꝫ rōnēculpe. vt occidere hoīem. p̄t qͥdē eſſe in alijs aīalibusnō tn̄ hn̄s rōnem culpe q̄ ꝯſiſtit in hoc ꝙ ſit ẜm volūtatem. q̄ in brutis eſſe nō p̄t. Et ſil̓r defectus qͥ ſuntꝯmunes ⁊ hoī ⁊ alijs aīalibꝰ in hoīe hn̄t rōnem pene. q̄ ꝯſiſtit in hoc ꝙ ſit ꝯtra volūtate. nō aūt in alijsaīalibꝰ. naꝫ rō pene ⁊ culpe eſt hoīs ẜm ꝙ hō. ¶ Advij. dd̓m. ꝙ ꝑ iuſticiā originalē ꝯſeruabat̉ debita habitudo corꝑis ſub aīa. qͣꝫuis ipſa in aīa eſſet. ⁊ ideoꝯueniēter ad pctm̄ originale qͦ pͥuat̉ originalis iuſticia ſequūtur defectus corꝑales ¶ Ad. viij. dd̓m ꝙ ẜmquoſdā ſi adā nō peccaſſet tentatꝰ. ſtatim ꝯfirmatꝰ fuiſſet in iuſticia. ⁊ oēs poſteri eiꝰ ꝯfirmati ī iuſticia naſcerent̉. ⁊ ẜm hoc obiectio locū nō hꝫ. Sꝫ hͦ credo eēfalſuꝫ. qꝛ corꝑis ꝯditio in pͥmo ſtatu corrn̄debat cōditioni aīe. vn̄ qͣꝫdiu corpꝰ erat aīale ⁊ aīa erat mutabilis nōdū ꝑfecte ſpūalis effecta. generare aūt ꝑtinetad aīalem vitā. vn̄ ſeqͥtur ꝙ filij adā nō naſceretur iniuſticia ꝯfirmati. Si gͦ aliqͥs ex poſteris adā peccaſſꝫeo nō peccāte moreret̉ qͥdē ꝓpter ſuū pctm̄ actuale. ſicut adā mortuus fuit. ſed poſteri eiꝰ morerent̉ ꝓpterpeccatum originale.
Id̓ pͥª 2e.q. 8i. a. 2.
Opīo ꝟa
Opinioorigenis.
Reꝓbaº
Id̓ pͥª ⁊q. 85. ar. 5ex ⁊cͣ. 2ºq. 16 4
Re ꝓbaˢ
Ad 8Opinio
Ad 4
Ad 3