QuintaMateria
¶ Rn̄. dd̓m. ꝙ ſicut cōiter d̓r pctō originali nō de70bet̉ pena ſenſus. ſed ſolū pena dāni. ſcꝫ carentia viſionis diuine. Et hoc videtur eſſe rōnabile ꝓpter tria.Primo qͥdē qꝛ ꝑſona q̄libet eſt alicuiꝰ nature ſuppoſitū. ⁊ ideo ad ea q̄ ſunt nature ꝑ ſe īmediate ordinat̉ad ea vero q̄ ſunt ſupra naturā ordinat̉ mediante natura. ꝙ gͦ detrimentuꝫ aliqd̓ patiat̉ aliqͣ ꝑſona in hisq̄ ſunt ſupͣ naturā p̄t ꝯtingere vl̓ ex vicio nature veletiā ex vitio ꝑſone. ꝙ aūt detrimentū patiat̉ in his q̄ſunt nature. hoc non videt̉ poſſe ꝯtingere niſi ꝓpterviciū ꝓpriū ꝑſone. Ut aūt ex p̄miſſis pꝫ pctm̄ originale eſt viciū nature. pctm̄ aūt actuale eſt viciū ꝑſone. Gratia aūt ⁊ viſio diuina ſunt ſupͣ naturā humanā. ⁊ ideo pͥuatio gr̄e ⁊ carentia viſionis diuine debet̉ alicui ꝑſone. nō ſolū ꝓpter actuale pctm̄. ſꝫ etiāꝓpter originale. pena aūt ſenſus opponit̉ integritatinature ⁊ bone eiꝰ habitudini. et ideo pena ſenſus nōdebet̉ alicui niſi ꝓpter pctm̄ actuale. ¶ Secūdo qꝛ pena ꝓportionat̉ culpe. ⁊ ideo pctō actuali mortali ininuenit̉ auerſio ab incōmutabili bono ⁊ ꝯuerſio adbonū ꝯmutabile debet̉ ⁊ pena dāni. ſcꝫ carentia viſionis diuine rn̄dens auerſioni. et pena ſenſus rn̄dēs cōuerſioni. ſed in pctō originali nō eſt cōuerſio ſꝫ ſolaauerſio. vel aliqͥd auerſioni rn̄dens. ſcꝫ deſtitutio aīea iuſticia originali. ⁊ ideo pctō originali nō debet̉ pena ſenſus. ſed ſolū pena dani. ſcꝫ carentia viſionis diuine. ¶ Tercio qꝛ pena ſenſus nunqͣꝫ debet̉ habitualidiſpoſitōi. nō em̄ aliqͥs punit̉ ex hoc ꝙ eſt abilis acfurandū. ſed ex hoc ꝙ actu furat̉. ſed habituali pͥuationi abſqꝫ om̄i actu debet̉ aliqd̓ damnū. puta qͥ nōhꝫ ſcīam lrāꝝ ex hoc ipſo indignꝰ eſt ꝓmotōne adep̄alem dignitate. In pctō autē originali inuenit̉ q̄dam ꝯcupiſcentia ꝑ modū habitualis diſpoſitiōisq̄ paruulū facit abile ad ꝯcupiſcenduꝫ. vt Augꝰ. d̓tadultū aūt actu ꝯcupiſcentē. ⁊ ideo ꝑuulo defunctocū originali nō debet̉ pena ſenſus. ſed ſolū pena damni. qꝛ ſcꝫ nō eſt idoneus ꝑduci ad viſionē diuinā perpͥuatiōem originalis iuſticie.¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m. ꝙ noīe tormēti ſupplicij ⁊ gehenne ⁊ cruciatus. vel ſi qd̓ ſil̓e in dictis ſct̄ōꝝ inueniatur eſt large accipiendū ꝓ pena. vt ponat̉ ſpēs ꝓ genere. Ideo aūt ſancti tali mō loquēdi vſi ſunt vt deteſtabilē redderent erroreꝫ pelagianoꝝ. qͥ aſſerebāt inparuulis nullū pctm̄ eſſe. nec eis aliqua penā deberi¶ Et ꝑ hoc ptꝫ ſol̓o ad. ij. ⁊. iij. ⁊ ad omīa ſil̓ia ¶ Adquartū dd̓m. ꝙ in vno pctō pͥmi parentis oēs peccauerūt. vt apl̓us d̓t ad Ro. v. Sed ad illud vnū peccatū nō omēs eodē mō ſe hn̄t. ꝑtinet em̄ illud pctm̄ad Adā ꝑ ꝓpriā volūtatē. ⁊ eſt eius actuale pctm̄. etideo ei ꝓ hmōi pctō pena actualis debebat̉. ſꝫ ad alios ꝑtinet ꝑ originē ⁊ nō ꝑ actualē voluntate. ⁊ ideoalijs ꝓ hmōi pctō nō debet̉ pena ſenſus ¶ Ad. v. dd̓mꝙ in ſtatu future vite ignis ⁊ alia hmoi actiua nonagūt in aīas aūt in corꝑa hoīm ẜm neceſſitatē nature. ſed magis ẜm ordine diuine iuſticie. qꝛ ille ſtatus
eſt recipiendi ꝓ meritis. vn̄ cū diuina iuſticia nō exigat ꝙ pueris qui cū ſolo originali pctō decedūt penaſenſus debeat̉. nihil ab hmoī actiuis tales patientur¶ Ad. vi. dd̓m. ꝙ pena pueroꝝ cū originali decedentium poſt iudiciū ꝯſummabit̉. inqͣꝫtum ip̄i qͥ puniūtur hac pena ꝯſummati erūt ꝑ corpoꝝ reſumptōnem¶ Ad. vij. dd̓m. ꝙ qͣꝫuis pctm̄ originale ꝑ carnē deriuetur ad aīam. nō tn̄ hꝫ rōnem culpe. niſi ẜm ꝙ ꝑtingit ad aīam. et ideo pena nō debet̉ diſpoſitōni canis.etſi aliqn̄ caro puniat̉. hoc eſt ꝓpter aīe culpā. ¶ Adviij. dd̓m. ꝙ hec poſitio nō videt̉ eſſe poſſibilis ꝙ aliquis decedat cū pctō originali ⁊ veniali tm̄. qꝛ defectus etatis qͣꝫdiu excuſat a pctō mortali. multo magꝭexcuſat a pctō veniali ꝓpter defectū vſus rōnis. poſtqͣꝫ vero vſum rōnis hn̄t tenent̉ ſalutis ſue curā agereqd̓ ſi fecerint iam abſqꝫ pctō originali erūt. gr̄a ſuꝑueniente. ſi aut nō fecerint. talis omiſſio eſt eis pctm̄mortale. Si tn̄ eſſet poſſibile ꝙ aliqͥs cū pctō originali ⁊ veniali decederet. dico ꝙ puniret̉ pena ſenſuseterna. eternitas em̄ pene. vt dictū eſt. ꝯcomitat̉ caretiam gratie. ex qua ꝓuenit eternitas culpe. et inde eſtꝙ pctm̄ veniale in eo qͥ decedit cū mortali. qꝛ nunqͣꝫremittit̉. eterna pena punit̉ ꝓpter gratie carentiā. etſimilis rō eſſet ſi quis decederet cum originali ⁊ veniali peccato¶ Utrū afflictōem patiātur interioris doloris ⁊cͣErcio querit. vtruꝫpatiant̉ afflictōem interioris doloris qͥ cūſolo originali decedūt. ¶ Et videt̉ ꝙ ſic. om̄e em̄ qd̓natural̓r deſiderat̉ ſi nō habeat̉ qn̄ eſt tēpus habendicauſat afflictōem ⁊ dolorem. ſicut pꝫ ſi quis cibū nōhabeat qn̄ eſt nature neceſſarius. ſed hō natural̓r appetit beatitudinē. tempus autē habendi ipſam eſt poſthanc vitā. cū ergo illi qui in pctō originali deceduntbeatitudinē nō ꝯſequentur. qꝛ carent viſione diuina.videt̉ ꝙ afflictōem patiātur. ¶ Pͣ. Sicut pueri baptiſati ſe habent ad meritū xp̄i. ita nō baptiſati ſe habent ad demeritū ade. ſed pueri baptiſati gaudēt ꝓpter meritū xp̄i. gͦ pueri nō baptiſati dolent ꝓpter demeritū ade. ¶ Pͣ. De rōne pene eſt ꝙ ſit ꝯtraria voluntati. ſed om̄e qd̓ eſt ꝯtrariū volūtati eſt ꝯtriſtans. vtph̓us d̓t. v. metaph̓. gͦ ſi patiūtur aliquā penā oportet ꝙ inde triſtent̉. ¶ Pͣ. Imꝑpetuum ſeparari ab eoquem qͥs amat eſt maxime afflictiuū. ſed pueri naturaliter deū amāt. gͦ cū ſciant ſe ab eo imꝑpetuū ſeꝑaratos. videt̉ ꝙ hoc nō poſſit eſſe ſine afflictōne¶ Sed ꝯtra. dolor pene ſeu afflictio pene debet̉ delectationi culpe. ẜm illud Apoca. xviij. Quātū glorificauit ſe ⁊ in delicijs fuit. tantū date ei tormentū ⁊ luctum. ſed in pctō originali nulla fuit delectatio. gͦ neqꝫin pena erit aliquis dolor ſeu afflictio¶ Rn̄ſio dd̓m. ꝙ aliqͥ poſuerūt ꝙ pueri ſentiēt alique dolorē vel afflictōem interiorē ex carentia viſionis dīne. licꝫ iſte dolor nō habeat in eis rōnē vermis
id̓ 2 ſcpͥ. d.33. q. ⁊. a. jͣ.
Ad 5
Ad 2Ad 3Ad 4
Ad
Re.
Contra
id̓. 4. ſcpͥ.driqia2
Ad 8Id̓ pͥª 2ͤ.q. 89. a. 6.
Ad 6