MateriaDecima
ſplendor ẜm illud heb̓ .i. qui cū ſit ſplendor glorie. ⁊hoc iō. qꝛ filius ꝓcedit a patre. vt coeternus ei. ſicutſplendor a ſole vel ab igne. et ſil̓r ſpūſſanctus ꝓcedit a patre vt coeternus ei. gͦ ꝓcedit ab eo eodē mō.ſicut filius. et ita nō ſunt plures ꝓceſſiones in diuiꝯt nis. ¶ Pͣ. ꝓceſſio eterna diuine ꝑſone eſt rō et cauſatēporalis ꝓceſſionis creature. ⁊ eius qd̓ in creaturaeſt. Un̄ Augꝰ ſuꝑ gen̄. ad lrām ſic exponit quod d̓rgen .i. Dixit et factū eſt .i. verbum genuit in quo eratvt fieret. filius autem eſt ꝑfecte rato ⁊ cauſa ꝓductionis creature. nō ergo oportet eē aliam proceſſionemdiuine ꝑſone preter proceſſioneꝫ filij. ¶ Pͣ. Quanto natura ē ꝑfectior. tanto ꝑ pauciora oꝑatur. Sednatura diuina ē ꝑfectiſſima. cū gͦ natura creata vnanō cōicetur niſi ꝑ vnū modū ꝓceſſionis nec diuinanatura cōicari poterit niſi ꝑ vnū ꝓceſſionis modū.21 ¶ Pͣ. Ab vno ſimplici nō p̄t eē niſi vnū. ſꝫ pater eſtvnū ſimplex. gͦ ab eo nō p̄t eſſe niſi ꝓceſſio vna. nonſunt gͦ ꝓceſſiones plures in diuinis ¶ Pͣ. Unūqd̓qꝫex hoc generari d̓r ꝙ accipit formā Nā generatio inrebꝰ creatis ē mutatio ad formā. ſed ſpūſſanctꝰ ſuaꝓceſſione accipit formā .i. eſſentiā diuinā. de qua d̓rPhil̓. ij. cū in forma dei eſſet. gͦ ꝓceſſio ſpūſſancti eſt⁊ꝫ generatio. ⁊ ita nō differt a generatōe filij ¶ Pͣ. Natiuitas eſt via in naturā. ſicut ip̄m nomē demōſtrat.Sꝫ ꝑ ꝓceſſionē ſpūſſancti cōicatur ei diuina natura. gͦ ꝓceſſio ſpūſſancti eſt natiuitas. nō gͦ differt a ꝓceſſione filij. ⁊ ita nō ſunt due ꝓceſſiones in diuinis.¶ Sed ecōtra videt̉ ꝙ ſint in diuinis plures ꝓceſſiones qͣꝫ due. Eſt em̄ ꝓceſſio ꝑ modū nature ẜmquā filius noīatur. ⁊ ꝓceſſio ꝑ modū intellectꝰ ẜmquā noīatur verbū. ⁊ ꝓceſſio ꝑ modū volūtatis ẜmquā noīatur in diuinis amor ꝓcedens. ſunt gͦ in diuinis tres ꝓceſſiones. ¶ Sed dice. ꝙ vna et eademeſt ꝓceſſio in diuinis q̄ eſt ꝑ modū nature. et q̄ eſt ꝑmodū intellectus. nā idē eſt filius ⁊ verbū. ¶ Sedꝯtra. ꝓceſſiones creaturaꝝ exemplate ſunt a ꝓceſſionibꝰ diuinaꝝ ꝑſonaꝝ/ Un̄ et d̓r ephe. iij. de deo patreꝙ ex eo oīs paternitas in celo ⁊ in terra noīatur Sꝫin creaturis alia eſt ꝓceſſio nature ẜm quā hō generat hoīem. et alia ꝓceſſio intellectꝰ ẜm quā intellectꝰꝓducit v̓bū. gͦ nec etiā in diuinis ē vna ꝓceſſio q̄ ēꝑ modū intellectꝰ. ⁊ q̄ eſt ꝑ modū nature. ¶ Pͣ. ẜmDionyſiū. ij. ca. de diui. no. Ad diuinam bonitatē ꝑtinet vt ꝓcedat. ſꝫ pater eſt ſumme bonus. ergo ꝓceditSunt gͦ in diuinis tres ꝓceſſiones. vna qua ꝓceditpater. ⁊ alia qua ꝓcedit filius. ⁊ tercia qͣ ꝓcedit ſpūſſanctus. ¶ Sed econtra videt̉ ꝙ in diuinis ſunt tm̄due ꝓceſſiones. Dicit em̄ Augꝰ in. v. de trini. ꝙ proceſſio filij genitura vel natiuitas eſt. ꝓceſſio aūt ſpūſſancti natiuitas nō ē. vtraqꝫ tn̄ ineffabilis ē. Sūt gͦin diuinis due tantū differētes ꝓceſſiones.¶ Rū̄deo dd̓m ꝙ hereticoꝝ inſtantia coegit antiquos fidei doctores de his q̄ ſunt fidei diſputare.
Arrius enim eſtimauit ꝙ eſſe ab alio diuine repugnaret nature. Unde poſuit ꝙ filius et ſpūſſanctꝰq̄ in ſcripturis ſanctis ab alio eē dicunt̉ ſint creatureAd cuius erroris deſtructōeꝫ neceſſariū fuit ſanctispatribꝰ manifeſtare. ꝙ nō ē īpoſſibile eē aliqͥd ꝓcedens a deo patre. qd̓ ſit ei coeſſentiale inquantū accipit ab eo eandē naturā quā pater hꝫ. Sꝫ qꝛ filius exeo ꝙ accipit a pare eiꝰ naturā d̓r ab eo natus vel genitus. Spūſſanctus aūt nō d̓r in ſcripturis natusvel genitus. ⁊ cū d̓r eē a deo eſtimauit Macedoniꝰꝙ ſpūſſanctus nō ſit coeſſentialis patri. ſꝫ ſit eiꝰ creatura. nō em̄ credebat ꝙ aliqͥs poſſit ab alio naturameiꝰ acciꝑe. niſi ab eo naſcereret̉ ⁊ eius filiꝰ eēt. Undeeſtimauit infallibiliter ſequi ſi ſpūſſanctus accipit apatre naturā ⁊ eſſentiā eius ꝙ ſit genitus ⁊ filiꝰ. Etio ad huius erroris excluſionē neceſſariū fuit ꝙ doctores noſtri manifeſtarēt ꝙ diuina natura p̄t cōicari duplici ꝓceſſione. quaꝝ vna eſt generatio vel natiuitas. alia ꝟo nō. ⁊ hoc eſt q̄rere ꝓceſſionū diſtinctōnem in diuinis ¶ Quidā gͦ dixerūt ꝙ ꝓceſſiones indiuinis diſtinguunt̉ ſeipſis. et rō huius poſitōnisfuit. qꝛ ponebant ꝙ relatōes nō diſtinguūt diuinashipoſtaſes. ſꝫ eaꝝ diſtinctōem manifeſtant tantum.eſtimātes ꝙ relatōes in diuinis eſſent ad modū proprietatū indiuidualiū in rebꝰ creatis q̄ diſtinctōemindiuiduoꝝ nō cauſant ſed manifeſtant tantū. Dicunt gͦ ꝙ hipoſtaſes in diuinis diſtinguunt̉ ſolū perorigine. et qꝛ ea qͥbus pͥmo aliqua diſtinguunt̉. opꝫꝙ ſeipſis diſtinguant̉. ſicut drn̄tie oppoſite qͥbꝰ ſpēsdifferūt diſtinguunt̉ ſeip̄is ne in infinitū ꝓcedat̉. iōdicunt ꝙ ꝓceſſiones in diuinis diſtinguunt̉ ſeipſis.Hoc aūt nō p̄t eē veꝝ nā vnūqd̓qꝫ diſtinguit̉ ab alioẜm ſpēm ꝑ id a quo ſpēm hꝫ. ⁊ ẜm numeꝝ ꝑ id a quoindiuiduat̉. Differētia aūt inter ꝓceſſiones diuinasoportet ꝙ ſit nō ſolū ſicut ea q̄ differūt numero tm̄.ſꝫ ſicut ea q̄ differunt ſpē. cum vna ſit generatio. aliaꝟo nō. Relinquit̉ gͦ ꝙ ꝓceſſiones diuine diſtinguātur ẜm id a qͦ ſpēm hn̄t. nulla āt ꝓceſſio nec oꝑationec motus hꝫ ſpēm a ſe. ſꝫ ſortit̉ ſpēm a termino vela pͥncipio. Un̄ nihil ē dictū ꝙ ꝓceſſionis alique diſtinguant̉ ſeipſis. ſed oꝑtꝫ ꝙ diſtinguant̓ penes pͥncipia vel penes terminos ¶ Et iō dixerūt qͥdā ꝙ proceſſiones in diuinis diſtinguunt̉ penes pͥncipia. Sꝫẜm hoc vna ꝓceſſio ē ꝑ modū nature vel intellectusalia vero ꝑ modū volūtatis Natura em̄ vel intellectus ⁊ volūtas ẜcare vident̉ q̄dā operatōnum ⁊ ꝓceſſionū pͥncipia. ¶ Sꝫ ſi qͥs diligeter ꝯſiderat de facili videre p̄t ꝙ hoc nō ſufficit ad diuinaꝝ ꝓceſſionūdiſtinctōem. niſi aliud addat̉. Cū em̄ oporteat in ꝓcedente inueniri ſil̓itudinē eiꝰ. qd̓ ē ꝓceſſionis pͥncipiū. ſicut in rebꝰ creatis ſil̓itudinē forme generantisneceſſe eſt eē in genito. oportet ꝙ ſi ꝓceſſiones in diuinis diſtinguant̉ ꝑ hoc ꝙ pͥncipiū vnius ē naturavel intellectus. alterius ꝟo volūtas ꝙ in ꝓcedēte ẜm
Contra
Rę
Opi. 2.
Re ꝓ baº
Opinio