MateriaQuarta

aūt p̄exiſtebat. tūc dd̓m ꝙ licet ſit ꝯtra naturā aerisvel aq̄ ſubeſſe terre ſibi relicte. nō tn̄ ſi terra ſit a ſuomotū aliqͣliter īpedita. ſic em̄ videmꝰ in cauernis q̄fiunt ſub terrā terra aliquibꝰ ſuſtētaculis ſuſpēſa aerē ſubingredi. eo ꝙ natura nō patit̉ vacuū. Si tn̄ dicat̉ ꝙ aque q̄ erant in minori ꝓfunditate ſuꝑ totā terre ſuꝑficiē ſparſe ſunt poſtmodū ſuꝑ aliquā ꝑtē terre in maiore altitudine ꝯgregate. vt ſupra dictū eſt.predicte obiectōes ceſſabūt. ¶ Ad. xx. dd̓m. ꝙ ſi ꝯſideret̉ naturalis elementoꝝ ſitus qͥ ꝯpetit ipſis naturelemētoꝝ abſolute. ſic naturale eſt aque ꝙ totā terraꝫvndiqꝫ ꝯtineat ſicut ⁊ aer ꝯtinet aquā. ſi aūt ꝯſideretur elemēta in ordine ad mixtoꝝ generatōeꝫ ad quāetiā celeſtia corpora mouent. ſic talis ſitus ꝯpetit qlis poſtea inſtitutus eſt. Un̄ ſtatim apparente aridain aliqͣ ſui parte ſubdit̉ de ꝓductiōe plantaꝝ. qd̓ autin elemētis ex imp̄ſſione celeſtiū corpoꝝ accidit noneſt ꝯtra naturā. vt d̓t cōmen. in tercio ce. ⁊ mu. vt pꝫin fluxū ⁊ refluxū maris. qͥ licet nō ſit naturalis motus aque inqͣꝫtum grauis eſt. eo ꝙ nō eſt ad mediuꝫeſt tn̄ naturalis motus eius inqͣꝫtū eſt a corpore celeſti mota ſicut eius inſtrumētū Hoc autē multo magis ꝯpetit dicere de his q̄ fiūt in elemētis ex ordinatione diuina. ꝑ quā tota elemētoꝝ natura ſubſiſtit.In pn̄ti aūt vtrūqꝫ ꝯcurrere videt̉ ad aquaꝝ ꝯgregationē ⁊ diuina virtus pͥncipal̓r. ⁊ ſcd̓ario virtus celeſtis. Un̄ ſtatim poſt firmamēti inſtitutōem ſubiūgitur de aquaꝝ ꝯgregatōe. p̄t tn̄ ⁊ ex ipſa natura aquealiqͣ aptitudo inueniri. Cū em̄ in elemētis ꝯtines ſitformalius ꝯtento. vt pꝫ ꝑ ph̓m in qͣrto phyſicoꝝ. acintantū deficit a ꝑfecta terre ꝯtinētia inqͣꝫtum ⁊ ip̄anō ꝑfecte formalis eſt. ſicut ignis ⁊ aer plus accedēsad terrenā ſpiſſitudinē qͣꝫ ad igneā raritatem. ¶ Adxxi. dd̓m. ꝙ ꝯfuſio q̄ in mūdo inchoato p̄ceſſiſſe dicitur nō attendit̉ ẜm aliquā mixtionē elemētoꝝ. ſed ꝑoppoſitū ad illā diſtinctōem que nunc eſt in ꝑtibusId 22 mūdi ꝯpetens viuentiū generatōi ⁊ ꝯſeruatōi. Et ꝑid̓ 23 hoc pꝫ rn̄ſio ad. xxij. ⁊. xxiij.¶ Ad ea vero qͥ in ꝯtrariū obijciūtur ẜm opiniolutioītiaꝝ nem Auguſti. ꝯſequēter rn̄dendū eſt. ¶ Ad quoꝝ pͥAd mū dd̓m. ꝙ Grego. loqͥtur ẜm opinionē qua pͥus ſuſtinuimus. nō tn̄ ſic ſunt intelligenda verba Grego.ꝙ in pͥma rerū creatōe ſit omniū reruꝫ materia factaabſqꝫ om̄ī ſpecie forme. ſed abſqꝫ formis quibuſdaꝫſcꝫ rerū viuētiū ⁊ ordinis ad eoꝝ generatiōem. ſicutſupra eſt expoſitū. ¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ appetitꝰ materienō eſt aliqua actio materie. ſed q̄dam habitudo materie ad formā ẜm ꝙ eſt in potentia ad ipſaꝫ. ſicut cōmentator exponit in pͥmo phy. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſi deus faceret ens in potentia tm̄ minus faceret qͣꝫ natura q̄ facit ens in actu. actōis em̄ ꝑfectio magis attendit̉ ẜm terminū ad quē qͣꝫ ẜm terminū a quo. ⁊ tn̄ hͦip̄m qd̓ d̓r ꝯtradictōem implicat. vt ſcꝫ aliquid fiatqd̓ ſit in potētia tm̄. qꝛ qd̓ factū eſt oꝫ eē cū eſt. vt ꝓ

bat̉ in .vi. phyſitoꝝ. quod eſt aūt tm̄ in potētia nonſimpl̓r eſt. ¶ Ad. iiij dd̓m. ꝙ hoc quod ſcriptura d̓tTerra erat inanis ⁊ vacua ſi accipiat̉ de materia omnino informi ẜm Augu. nō eſt intelligēdū ꝙ ſic erataliqn̄ in actu. ſed qꝛ talis erat natura ſua ſi abſqꝫ formis inherentibꝰ ꝯſideret̉. ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙ formatioſpūalis creature dupl̓r p̄t intelligi. vna ꝑ gratie infuſionē. ⁊ alia ꝑ glorie ꝯſummatōem. Prima qͥdē formatio ẜm ſententiā Auguſti. ſtatim creature ſpūaliaffuit in ſui creatōis pͥncipio. ⁊ tūc ꝑ tenebras a qͥbꝰlux diſtinguit̉ nō intelligit peccatū maloꝝ angeloꝝſed informitas nature q̄ nodū erat formata. ſed eratꝯſequētibꝰ operibꝰ formāda. vt d̓r in primo ſuꝑ gen̄.ad litterā. vel ſicut d̓r quarto eiuſdē libri. Per dieꝫſignificat̉ dei cognitio. per noctē vero cognitio creature. que qͥdem tenebra eſt reſpectu diuine cognitionis. ſicut in eodē libro d̓r. Uel ſi ꝑ tenebras intelligamus angelos peccātes. iſta diuiſio non ad p̄ſenspeccatū refert̉ ſed futurū qd̓ erat in dei p̄ſcientia. vn̄d̓t in libro ad. Proſiū. qꝛ ex angelis quoſdā ꝑ ſuꝑbiā p̄ſciebat caſuros. ꝑ incōmutabilē p̄ſciētie ſue ordineꝫ diuiſit inter bonos ⁊ malos. malos tenebrasappellans. ⁊ bonos lucem. Scd̓a vero formatio nōptinet ad pͥncipiū inſtitutōis rerū. ſed magis ad rerum recurſum quo ꝑ diuinā ꝓuidentiā gubernant̉.Hoc em̄ vltimū verū eſt ẜm Augu. de om̄ibꝰ in qͥbꝰoperatio nature requirit̉ ꝙ in hac formatiōe ncc̄e eſtꝓueniſſe. qꝛ ꝑ motu liberi arbitrij aliqͥ ſunt ꝯuerſi vtſtarent. aliqui auerſi vt caderent. ¶ Ad ſextum dicēdum ꝙ mūdus dicitur factus ex inuiſa materia. nōquia informis materia tempore preceſſerit. ſed ordine nature. ⁊ ſimiliter priuatio non fuit tempore inmateria ante omnem formā. ſed quia materia abſqꝫforma intellecta cum priuatione etiam intelligitur¶ Ad ſeptimū dicendum. ꝙ hoc eſt ex imperfectōnenature operantis per motum ꝙ ex imperfecto ad ꝑfectum procedit. motus em̄ eſt actus imperfecti. ſeddeus propter ſue virtutis perfectionem potuit ſtatim res perfectas in eſſe producere. ⁊ ideo non eſt ſimile. ¶ Ad octauū dicendū. ꝙ verba Auguſtini nōſunt intelligenda ſic ꝙ materia aliquo tempore fuerit in potentia ad formas elementares nullam earuꝫhabens. ſed quia in ſua eſſentia conſiderata nullā formam actu includit ad omnes in potētia exiſtens¶ Utrum materie formatio tota ſimul fuerit anſucceſſiue.Etūdo querit̉. vtruꝫmaterie formatio tota ſimul fuerit an ſucceſſiue ¶ Et videtur ꝙ ſucceſſiue. dicitur em̄ Iudith īnono. Tū em̄ feciſti pͥora ⁊ illa pꝰ illa cogitaſti. excogitatio aūt dei eſt eius oꝑatio. vt Dam. dicit. Un̄ ⁊in p̄dicta autoritate ſubdit̉. ⁊ hoc factū eſt qd̓ ip̄e voluiſti. ergo res quodam ordine ⁊ nō ſimul ſunt facte

Ad 22 1Ad 23Solutioinſtātiaꝝ nAd j

A 20

Ad 3.

Ad 21

Ad 2

Ad 6