De CreationeFoltū M xj

¶ Materia tertia de creationeGeſtio ē de creatione q̄ ē pͥmus effectus diuine potētie Et pͥmo q̄ritur vtꝝ deus poſſitaliqͥd creare ex nihilo ¶ Et videt̉ ꝙnō. deus nō p̄t facere ꝯͣ cōem animiꝯceptionē. ſicut ꝙ totū nō ſit maius ſua ꝑte. Sꝫ ſicut d̓t ph̓s in pͥmo phyſi. cōis ꝯceptio ſnīa ē ⁊ ph̓oꝝ fuit ꝙ ex nihilo nihil fiat. gͦ deꝰ nōp̄t de nihilo aliqͥd facere. ¶ Pͣ. Om̄e qd̓ fit an̄qͣꝫ eſſetpoſſibile erat eē. ſi em̄ erat īpoſſibile eē. nō erat poſſibile fieri. nihil em̄ mutat̉ ad id qd̓ ē īpoſſibile. ſꝫ potētia qͣ aliqͥd p̄t eſſe nō p̄t eſſe niſi in aliqͦ ſubiecto. niſi forte ip̄amet ſit ſubiectū. nā accn̄s abſqꝫ ſubiecto eēnō p̄t. gͦ omne qd̓ fit fit ex materia vel ſubiecto. Imz poſſibile ē gͦ ex nihilo aliqͥd fieri. ¶ Pͣ. Infinitā diſtātiā nō ꝯtingit ꝑtrāſire. ſꝫ nōentis ſimpl̓r ad ens ē infinita diſtātia. qd̓ ex hͦ ptꝫ. qꝛ qͣꝫto pona ē minus adactū diſpoſita. tāto magis ab actu diſtat. vn̄ ſi oīnopona ſubtrahat̉ erit infinita diſtātia. gͦ īpoſſibile eſt4 ꝙ aliqͥd trāſeat de ſimpl̓r noente ad ens ¶ Pͣ. Ph̓usdt̄ in pͥmo de generatōe ꝙ om̄ifariā diſſil̓e nō agit inom̄ifariā diſſil̓e. oꝑtꝫ em̄ ꝙ agēs ⁊ patiēs ꝯueniāt ingenere ⁊ in materia. ſꝫ noens ſimpl̓r et deus in nullocōueniūt. gͦ deus non p̄t agere in nōens ſimpl̓r. et itanō poteſt facere aliqͥd de nihilo. ¶ Sꝫ dicebat ꝙ ratio iſta ꝓcedit de agente cuius actio differta ſua ſubſtātia. quā oportet in aliquo ſubiecto recipi. ¶ Sꝫcontra. Auicen. dicit ꝙ ſi calor eſſet a materia expoliatus ꝑ ſeipſuꝫ ageret abſqꝫ materia. ⁊ tn̄ eius actio nōeſſet ſua ſubſtātia. gͦ hoc ꝙ actio dei eſt ſua eēntia nons eſt ratio ꝙ materia non indigeat. ¶ Pͣ. Ex nihilo nihil ꝯcluditur qd̓ eſt qd̓dam fieri rationis. ſed eſſe rationis ꝯſeqͥtur eſſe nature. ergo etiā in natura ex nihi7 lo nihil fieri poteſt. ¶ Pͣ. Si ex nihilo aliqͥd fiat. hecprepoſitio ex aūt notat cām aut ordinē. cauſam autēnō videtur notare niſi efficientē vel materialeꝫ. nihilaūt neqꝫ efficiēs cauſa entis eē poteſt neqꝫ materia. etſic in ꝓpoſito non denotat cām. ſil̓iter nec ordineꝫ. qꝛvt dicit Boetius entis ad nō ens nō eſt aliquis ordog ergo nullo modo ex nihilo poteſt aliquid fieri. ¶ GPotētia actiua ẜm ph̓m. v. metaphyſi. eſt principiūtrāſmutationis in aliud ẜm ꝙ eſt aliud. potētia autēdei nō eſt niſi potentia actiua. ergo reqͥrit aliqd̓ ſubiectum tranſmutatōnis. ⁊ ſic non poteſt ex nihilo aliquid facere. ¶ Pͣ. In rebꝰ inuenit̉ diuerſitas proutvna res eſt aliā ꝑfectior. huius aūt diuerſitatis cauſanon eſt ex ꝑtedei qͥ eſt vnus ⁊ ſimplex. gͦ oꝑtet huiusdiuerſitatis cauſaꝫ aſſignare ex ꝑte materie. oꝑtet ergo ponere res factas eſſe ex materia ⁊ non ex nihilo.j0 ¶ Pͣ. Qd̓ ex nihilo factū eſt habet eſſe poſt nō eē. Eſtergo cōſiderare aliqd̓ inſtās in quo vltimo nō eſt exquo non eſſe deſinit. ⁊ aliqd̓ in quo primo ē ex quo eē

incipit. Aut ergo eſt vnū ⁊ idem inſtās. aut diuerſaſi idem ſeqͥtur duo ꝯtradictoria eſſe in eodē inſtantiSi diuerſa. cū inter duo inſtātia ſit tempus mediū.ſeqͥtur aliqͥd eſſe mediū inter affirmationē ⁊ negationem. nā non poteſt dici nō eſſe poſt vltimū inſtās inquo nō fuit nec eſſe ante pͥmū inſtās in qͦ fuit. vtrūqꝫaūt ē impoſſibile .ſ. ꝯtradictionē eſſe ſimul. ⁊ eā habere mediū. gͦ impoſſibile eſt aliqͥd fieri ex nihilo. ¶ Pͣ. jQd̓ factū eſt neceſſe ē aliqn̄ fieri. ⁊ qd̓ creatuꝫ eſt aliquādo creari. aut ergo ſimul fit ⁊ factū eſt qd̓ creaturaūt nō ſimul. ſꝫ nō poteſt dici ꝙ nō ſimul. qꝛ creaturanon eſt anteqͣꝫ facta ſit. Si ergo fieri eius ſit antēqͣꝫfacta ſit. oꝑtebit eē aliqd̓ factionis ſubiectū. qd̓ ē cōtra creationis rōem. Si aūt ſimul fit et factuꝫ ē. ſeqͥt̉ꝙ ſimul fit ⁊ nō fit. qꝛ qd̓ factū eſt in ꝑmanētibꝰ ē. qd̓aūt fit nō eſt. hͦ autē eſt īpoſſibile gͦ īpoſſibile ē aliqͥdfieri ex nihilo vel creari. ¶ Pͣ. Om̄e agens agit ſil̓e ſi īꝫbi. oē aūt agēs agit ẜm ꝙ ē in actu. gͦ nihil fit niſi ẜmꝙ eſt in actu. ſꝫ materia pͥma nō eſt in actu. gͦ fieri nōpoteſt p̄cipue a deo qͥ eſt purꝰ actus. ⁊ ſic q̄cūqꝫ fiūt fiunt ex p̄ſuppoſita materia. ⁊ nō ex nihilo ¶ Pͣ. Quic īꝫquid facit deus ꝑ ydeā oꝑatur. ſicut artifex agit artificiata ꝑ formas artis. ſꝫ materia pͥma nō hꝫ ydeam indeo. qꝛ ydea forma ē ⁊ ſil̓itudo ydeati. materia āt prima cū intelligat̉ ẜm ſuā eēntiā abſqꝫ om̄i forma. nōp̄t forma eius eē ſimilitudo. gͦ materia pͥma a deo fieri non poteſt. ⁊ ſic idem qd̓ prius ¶ Pͣ. Nō poteſt eſſe ī4idē ꝑfectōis ⁊ īꝑfectōis pͥncipiū. in rebꝰ āt īꝑfectō inuenit cū reꝝ q̄dā alijs potiores ſint. qd̓ ꝯtingere nonp̄t niſi ꝑ īferioꝝ īꝑfectionē. cū gͦ ꝑfectōis pͥncipiū ſitdeꝰ oꝑtebit īꝑfectionē in aliud pͥncipiū reducere. ſednō niſi in materiā. gͦ oꝑtebit res ex aliqͣ materia eē factas. ⁊ nō ex nihilo. ¶ Pͣ. Si aliqͥd fit ex nihilo. aut īcfit ex eo ſicut ex ſubiecto. ſicut ſtatua ex ere. aut ſicꝭ exoppoſito ſicꝭ figuratū ex infigurato. aut ex ꝯpoſito ſicut ſtatua exere īfigurato. ſꝫ aliqͥd n̄ p̄t fieri ex nihiloſicꝭ ex ſubiecto. qꝛ noens nō p̄t eē entis materia. neqꝫſicꝭ ex ꝯpoſito. qꝛ ſic nō ens ꝯuerteret̉ in ens. ficꝭ es infiguratū ꝯuertit̉ in es figuratū. ⁊ ita oꝑterꝫ aliqͥd eēcoeenti ⁊ nōenti qd̓ ē īpoſſibile. neqꝫ etiā ſicꝭ ex oppoſito cū plꝰ differāt noens ſimpl̓r ⁊ ens qͣꝫ duo entiadiuerſoꝝ geneꝝ. ex qͦꝝ vno nō fit aliud ſicꝭ figura nōfit color. niſi forte ꝑ accn̄s. gͦ nullo mō aliqͥd p̄t fieriex nihilo. ¶ Pͣ. Dē qd̓ ē ꝑ accn̄s reducit̉ ad ꝑ ſe. ſꝫ ex 16oppoſito fit aliqͥd ꝑ accn̄s. ex ſubiecto aūt ꝑ ſe ſicꝭ ſtatua ex infigurato fit ꝑ accn̄s. ex ere āt ꝑ ſe qꝛ eri accidit eē infiguratū. ſi gͦ aliqͥd fiat ex nōente hͦ erit ꝑ accidēs. gͦ oꝫ ꝙ fiat ꝑ ſe ex aliqͦ ſubiecto. ⁊ ita nō fit ex nihilo. ¶ Pͣ. Ei qd̓ fit faciēs dat eē. ſi gͦ deꝰ facit aliqͥd ex īnihilo. deꝰ alicui dat eē. aut gͦ ē aliqͥd recipiēs eſſe. autnihil. ſi nihil. gͦ nihil ꝯſtituit̉ in eē ꝑ illā actionem. etſic nō fit aliqͥd. Si āt ē aliqͥd recipiēs eē hͦ erit aliudab eo qd̓ ē deꝰ. qꝛ nō ē idē recipiens et receptū. ergo deus facit ex aliquo preexiſtenti. ⁊ ita non ex nihilo