Uſura. i.
CCCLXII
lia. Nō ergo vendit̉ pecunia: ſꝫ ius ꝑcipiendiip̄os redditꝰ pecuniales: qͦ vendito trāſit ipſapecunia. ſicut ius patronatꝰ qd̓ vendi nō pōttranſit vēdita terra q̄ illud hꝫ. Aduerte tn̄ ꝙſi qͥs recipiat centū a Tytio vt ip̄e Tytiꝰ ꝯſtituat ſe debitorē redditꝰ annual̓ maioris qͣntitatis qͣꝫ acceꝑat vſura eſt. qꝛ in re nullꝰ eſt redditus qͥ emat̉ niſi Tyriꝰ eſſet perſona q̄ ſoleretlocare oꝑas ſuas ad tantū ꝓ anno ⁊ ip̄as venderet. Sil̓r vſura videt̉ qn̄ exigit̉ plꝰ de redditu qͣꝫ res reddat in fructibꝰ de lucro. Qd̓ beneno. qꝛ pauci aduertūt. Et attēde ꝙ talis ꝯtractus quo qͥs emit redditꝰ poſſeſſionū vel domus cōiter fit ſub ꝯtractu emphiteotico ſiuelibellario ⁊ cū pacto: ꝙ ille qui ſoluit penſionepoſſit reemere ⁊ ſe liberare a dicto cenſu. vn̄ d̓rin aliquibꝰ ꝑtibus venditio a ficto ⁊ a cathafranchi. Et ꝓpterea licet locatio poſſit fieri ꝓp̄cio totiꝰ redditꝰ que reddit domꝰ vel poſſeſſio. Nō tamē ſic poterit fieri in iſto ꝯtractu libellario. qꝛ talis tenet̉ manutenere rem ſuis expenſis. l. ij. C. de iur. emphi. Et tenet̉ etiaꝫ ſoluere penſione. licet res pereat caſu fortuito dumo maior ꝑs nō pereat. Secus in ꝯductoreqꝛ nō tenet̉ ſuis ſumptibꝰ manutenere. l. colonus. in pͥn. ff. loca. nec tenet̉ ꝑeunte re caſu ſine culpa. c. ꝓpter ſterilitatē. de loca. Et ideo ſitantū vult de cenſu qͣntū ſolueret ꝯductor ſimplex eſt iniuſtꝰ ꝯtractꝰ ⁊ in fraudē vſure ꝓpterpactū de retrouendēdo. de qͦ. jͣ. §. lxvi. cū ſe. Etꝓpterea dꝫ haberi reſpectꝰ non ad fructus ſiexcedūt. ſed ad qͣntitate pecunie ſolute ꝓ p̄cioita ꝙ talis penſio multiplicata per. xx. annosaſcendat ad totaleꝫ extimationē rei ſic locate.Et ſic erūt. v. ꝓ centenario. vt eſt tex. in autē.de nō alie. §. qꝛ vero. ⁊ in autē. ꝑpetua. C. de ſacroſanc. ec. ⁊ ibi no. glo. Et ſequit̉ Bart. in. d.l. ij. ⁊ do. Bartholomeꝰ cipola veronenſis. etiō ſi locaret̉ ſimpliciter ꝓ. vi. non poterit dariad libellū niſi ꝓ. v. Unde qꝛ cōmuiter grauat̉talis in cēſu. iudico cōiter ꝯtractū talē illicitū⁊ in fraudē vſurarū.¶ Utrum emens frumentū in herba vel viuūin vite aut oleum ⁊ hmōi: anteqꝫ ſint maturaminus qͣꝫ valebūt tꝑe quo matura erūt ſit vſurarius: cū videat̉ mutuū interpretatuꝫ? ℟. ẜmBal. in rubrica. C. de vſu. ꝙ aut p̄ſens numeratio eſt cauſa dani ip̄iꝰ vendētis. ⁊ ſic eſt vſura. ꝑ. c. in ciuitate. de vſuris. Aut ſola ꝯuentioqꝛ preciū non ſoluit̉ de p̄ſenti. Et ſic ꝯtractꝰ licet nō ſit vſurariꝰ: eſt tamē illicitꝰ. Aut neutꝝeſt cauſa damni. qꝛ nō plus valet frumentuꝫvel vinū ſub tali qualitate ꝓpter periculū cui
ſubiacet. Et ſic licet. l. fiſtulas. §. frumenta. ⁊l. ſi debitor. §. veriſimile. ff. de ꝯtrahen. empti.Hoc intelligo qn̄ emit̉ nō in genere ſed determinate .ſ. frumētū iſtiꝰ agri in herba. vel vinūiſtius vinee ⁊c̄.¶ Tene ergo ꝓ toto iſto. viij. caſu meliꝰ intelli. 46gendo hanc regulā ꝙ ſi mutuū ſit pͥncipaliterſpe habendi vltra ſortē nullū ꝑiculū p̄t excuſare qͥn ſit vſura tal̓ ꝯtractꝰ. Si ꝟo mutuū fit liberaliter. ⁊ poſtea ꝓpter periculū aliqͥd accipit̉excuſat.¶ Nonus caſus eſt rōne admīſtrationis. pu 47ta tenebat̉ qͥs collocare pecuniā alteriꝰ in emptione predioꝝ vt tutor vel in aliud fructuoſum: ⁊ nō fecit ille cuiꝰ erat pecunia poterit tantu vltra pͥncipale acciꝑe qͣntū lucri habuiſſetveriſil̓r ſi vt debuit collocaſſet. l. tutor qͥ repertoriū. §. ſi poſt depoſitioneꝫ. ff. de admi. tu. Etfacit ꝯtra platos qͥ pn̄t acqͥrere eccl̓ie ⁊ nō faciunt. xij. q. ij. quicūqꝫ.¶ Decimus caſus eſt rōne hoſtilitatis. Naꝫ 48quē poſſum ꝑſequi gladio ⁊ bonis ſpoliare iuſte poſſum etiā licite vſuras ab eo extorquere.xiiij. queſt. iiij. ab illo. dūmodo nō ſit ſcandalum alijs.¶ Undecimus caſus rōne oſtentationis. Ex 49emplū. do tibi pecuniā ſignatā ad oſtentationē vel etiā ad ſupponendū pignori. ita ꝙ volo illā met quā tibi dedi in numero mihi reſtituas: ⁊ vltra eā aliqͥd lucri. Nā talis ꝯtractuslicet cū nō ſit mutuū: ſed potiꝰ locatio. vt not.glo. in. c. ſi feneraueris. xiiij. q. iij. ⁊ in. d. c. conqueſtus. ⁊ facit. l. iij. §. vlti. ⁊. l. ſe. ff. cōmo. Cōcordat Sco. in. iiij. diſ. xv.¶ Duodecimus eſt rōne alteriꝰ contractus amutuo vero vel interptato. Nam in ſolo mutuo vero vel interpretato conſiſtit vſura: qn̄aliquid ſupra ſortem. id eſt mutuatū exigiturquia vſus rei in mutuo nō eſt ſeꝑatus a conſummatione ip̄ius rei mutuate ſeu dominio.Ideo exigens aliqͥd vltra ſortem rapit vſum⁊ ſic dicit̉ vſura. nō ſic in alijs ꝯtractibus. Etqꝛ aliqn̄ ꝯtractus apparēter nō videt̉ mutuū:⁊ tamē eſt ſaltē interpretatū. ꝓpterea de multꝭqueſtionibꝰ ſubinferā que fiūt in diu̓ſis ꝯtractibus a mutuo appareti.¶ Et pͥmo circa cambia ſciendū ꝙ oīa reducūtur ad tria .ſ. realia ſolū. ⁊ ſcd̓o ad realia ⁊ ꝑ litteras. ⁊ tercio ad ſicca.¶ De cambio reali ſolū. Utrū cambiuꝫ realeliceat quando rōne eius aliquid lucri accipit̉:⁊ eſt qn̄ quis hꝫ ducatos in auro vellꝫ monetam: vel hn̄s monetā vellet aurū vel alteriusFF A