Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

Uſura a.

in ſuis ꝯtractibꝰ. Et hoc locū habet neduꝫ inſuſceptiōe ꝑiculi maris. ſed etiā cuiuſcūqꝫ ẜmmgr̄m Fran. de ampul̓. Utrū accipiētes aliqͥd ꝓ ſaluo ꝯducto licite accipiant? ℟. ꝙ ſic. ſi duo ꝯcurrāt. Primūꝙ ip̄e nō teneat̉ tenere ſtratas vel viā ſecuraꝫ.Scd̓m ꝙ obſeruet qd̓ ꝓmiſit. Sed ſi ip̄e forte eſſet cā talis ꝑiculi iniuſte vel non ſeruaretꝓmiſſum teneret̉ reſtituere qd̓ accepit. ⁊ vltrade omī dāno ſatiſfacere.40 Quid de pactis q̄ fiūt inter aliqͦs ꝯtendēteſſcꝫ ꝙ tale qͥd erit vel talis fecit tale quid vl̓ fuitalius ⁊ ponūt. x. ℟. ꝙ ſi in hmōi non inducitur aliquid turpe. puta votū captande mortꝭſicut in illis qui ponūt ꝙ frater talis mortuuſeſt: vel moriet̉ infra annū. ſic erit vanum. Sivero tale turpe inducit̉ ſic erit turpe: ⁊ tenebit̉de bono ꝯſilio dare lucratū pauꝑibꝰ.41 Utrū. A. qͥ fideiubet ꝓ. B. C. a quo. C. B.pecuniam mutuo accepit cū pacto ꝙ vult duos florenos ꝓ centenario fideiuſſiōis ſit vſuriꝰ. dic vt s. fideiuſſor. §. xx.42 Utrum mutuans pecuniam Iohāni vſqꝫad. x. annos cū pacto ꝙ ſi infra decenniū mortuus fuerit alter eoꝝ debitor ſit liber. Si veroſuꝑuixerint ambo dabit ſibi aliqͥd vltra ſortēſit vſurarius? ℟. ẜm Alex. lom. ꝙ ſic. Ratio.qꝛ periculū nō excuſat vbi cauſa tꝑis nō proprij aliqͥd plus accipit̉. ſed vbi nō cā tꝑis tūcꝑiculū excuſat. Uel dic ꝙ iō eſt vſurariꝰ. qꝛ exmutuo exigit obligationē alicuiꝰ vltra ſorteꝫ:licet ſub ꝑiculo. d. c. fi. de vſu.43 Utrum ciuis qui mutuat cōitati. lxx. ducatos q̄ coītas habet ex ſtatuto ꝙ quicunqꝫ hn̄sfilia vnius anni. lxx. dederit habeat qͥngentosꝓ ip̄a maritanda ſi vixerit vſqꝫ ad. xv. annumSi vero ante p̄fatu tꝑs mortua fuerit totumamittat ſit vſurariꝰ? ℟. ꝙ ſic. qꝛ in mutuis veris vel interp̄tatis ſpe lucri pͥncipaliter factispericulū vel dubiū nō excuſat a fenore. d. ca.fi. Nec ob. dictū Ri. ī. iiij. di. xv. ar. v. q. v. qd̓vult ꝙ qn̄ capitale ⁊ lucrū ſtat ad ꝑiculū mutuantis licite recipiat̉ vltra ſorte. qꝛ iſtud ē verū qn̄ periculuꝫ euenit ex natura rei qͥ allegatd. c. fi. ſed in caſu iſto eſt ꝑiculū ex lapſu tꝑis.Et iō ꝯtractꝰ illicitꝰ ⁊ vſurariꝰ44 Quid de illis qͥ dant eccleſijs pecuniā vt recipiant ab eis certas poſſeſſiōes tenēdas tototꝑe vite ip̄oꝝ. ⁊ poſt mortē debeant redire ad eccleſias? ℟. Hoſt. tenet ꝙ licet. ⁊ hͦ rōne ꝑiculiſeu incertitudinis. allegat. l. i. C. de pact. ⁊. l. i..ff. ꝯdi. ⁊ de. niſi habeant praua intentionem.Goff. tenet ꝙ eſt ꝯtractꝰ vſurariꝰ qn̄ dat̉ pecu

nia. Secus qn̄ daret vnā poſſeſſionē eccleſie⁊ reciꝑet equiualentē vſurꝰ vel fructurꝰ vtraqꝫin vita ſua vt poſt mortē eiꝰ ad eccl̓iam ambecū pleno dn̄io reuertant̉. qꝛ ſic licet reciꝑe ī duplo valente plus qͣꝫ ſua quā ꝯfert. Sil̓r ſi ſuaex nunc voluerit in eccleſiam traſferre oīno vtip̄e ea nō vtatur ſeu fruat̉ poterit licite ab eccleſia reciꝑe poſſeſſione valente in triplo. vt. x. q.ij. p̄carie. Ego vero dico ꝙ etiā qn̄ dat̉ pecuiaꝙ licet dumo ſeruet̉ equalitas iuris naturaliſẜm Rīc. in. ij. quol̓. q. xxiij. ar. iij. qꝛ talis ꝯtractus nō eſt ꝯtractꝰ mutui veri vel apparētie:ſed potiꝰ eſt ꝯtractꝰ innoīatus q̄ magiſ aſſimilat̉ ꝯtractui emptiōis ⁊ venditiōis. Et ideo ſidebet licere oꝑtet vt nō appareat qͥs habeat ꝑtem meliore. ſed ꝙ videant̉ eqͣles tam vendesqꝫ emens: aliter eſſet illicitꝰ. Idē dicit Ric. deeo qͥ emit annuos redditꝰ etiā pecuniarios vl̓cenſum penſionē vl̓ prediū hereditarie vel advita emētis ꝙ licet: ſi debita ſeruet̉ eqͣlitas. EtAlex. lom. in qͦ. ſuo idem tenet: ⁊ cōiter omēsdoc. pariſiēſes ⁊ canoniſte in. d. c. in ciuitate.verū eſt ꝙ Inno. ibidē limitat in redditibꝰ cōſtitutis nō ꝯſtituēdis de nouo tꝑe ꝯtractꝰ ſednō eſt rō diu̓ſitatis: dūmō redditꝰ ſit realiterin re nō ficticie. Idē tenet Inno. ibideꝫ de em̄ptione noīe debitoꝝ ꝙ licet. Facit. l. iubemus.la. ij. C. de ſacroſan. ec. Et idē dicendū ſi p̄fataemant̉ in ꝑpetuū. Pe. de ancha. dicit ꝙ ſi redditus de nouo ꝯſtituti ſint pecuniales. qꝛ habent magna vicinitatē cū mutuo potius taliūemptio dicit̉ ꝯtractꝰ vſurariꝰ. Et eſt veꝝ qͦ adp̄ſumptione. Secꝰ eſſet in ꝯſcīa qn̄ vere emerent̉. Rodo. tn̄ dicit ꝙ qn̄ emit̉ redditꝰ ad vita emptoris ꝙ tūc nō eſt tutū: ne vendēs deſideret morte emptoris. Et placꝫ mihi. Rō. qꝛpactu qd̓ inducit votū captāde mortꝭ non valet. l. fi. C. de pac. ⁊. l. ſtipulatio hͦ mo. ff. de ver.ob. Et iō ꝓhibet̉ ꝓmiſſio p̄bende nō vacantisin. c. ij. de ꝯceſ. p̄ben. li. vi. Et hͦ qꝛ eſt cōtra bonos mores. ideo nō dꝫ admitti. l. pacta. C. depac. Qd̓ tn̄ nō eſt dicēdū ꝙ ſit mortale pctm̄vendere vl̓ emere ad vitā ẜm ſe. qꝛ hͦ nō inuenit̉ ꝓhibitū ſi debite ſeruent̉ circūſtātie: alitervſuſfructꝰ nunqͣꝫ poſſet ꝯſtitui qͥ finit̉ morte..§. finit̉. inſti. de vſufr. Emere aūt vel venderead vitā venditoris magꝭ licet. qꝛ tale votū nōp̄t interuenire. Nec ob. qd̓ dixi de emptōe reddituū pecuniariorū ꝙ pecunia nō eſt vendibilis. qꝛ qd̓ eſt mediū venditiōis non p̄t eſſe terminꝰ. Quia ſciendū eſt ꝙ ſicut in bonis noſtrꝭhabemꝰ mobilia ⁊ īmobilia. ſic ⁊ ius vtroꝝqꝫ:⁊ ip̄m ius p̄t vendi. ſicut ip̄a mobilia ⁊ īmobi