Matrimoniū. ii.CCXXXI

ꝓbatio. vt in. c. is qͥ. de ſpōſa. ſi tn̄ contraheretde facto cū alia. teneret ſcd̓m matrimoniū ẜmRicar. vbi sͣ. qd̓ no. bene.¶ Quomō cognoſcent̉ ſigna que exprimūt cōſenſum dep̄ſenti? ℟. ꝙ recurrenduꝫ eſt in foroanime ad intentionē. ꝙ ſi de intentione neſcit̉.ſic dicendū eſt ꝙ ſi aliqua verba p̄ceſſerūt abvno eorū. vl̓ ab aliquo alio in eorū p̄ſentia. etſic poſtea ſigna. ſic ẜm verba determinabit̉ deſignis. vtputa ſi alter dicit. Ego te accipio invxoreꝫ: ⁊ ſi tu ſimiliter ꝯſentis accipere me invirū bibe: vl̓ annue capite ⁊ hmōi. ſic erit matrimoniū. Si vero p̄cedentia denotant ꝯſenſum de futuro. ſic ⁊ ſigna. Qd̓ ſi nulla ꝟ̓ba p̄ceſſerunt. ſic nō iudicabo ꝓ matrimonio. exqͦde intentione nō conſtat. Tutius tamē eſt ꝓmatrimonio p̄ſumere. qꝛ nullū periculum imminet. alias ſic.¶ Quomō verba cognoſcent̉ in dubio qn̄ deintentione nō cōſtat? ℟. ꝙ verba quedā ſuntclara que demonſtrant cōſenſum de p̄ſenti. ſicut cū quis dicit. accipio te in m eā vxorem. etilla replicat. ⁊ ego accipio te in meū virū: et ſimilia. Quedā ſunt dubia. vn̄ nota ꝙ verbuꝫplacet ⁊ verbū volo denotant ẜm tempꝰ p̄ſensẜm dn̄m Anto. in. c. ex litteris. el. i. de ſponſa.verbū autē infinitiuū nihil ꝑfecte ſignificat.ſed determinabit̉ ẜm verba p̄cedentia vl̓ ad p̄ſens vl̓ ad futurū. Unde ſi verbo volo vl̓ placet addatur verbū infinitiuū denotans actuꝫnō dependentē ſolū a libera volūtate ꝓferentꝭ.nō inducit̉ diſpoſitio de pn̄ti ſed de futuro. puta cū dicit. placet vl̓ volo aſcendere arborem.Si vero verbū infinitiuū denotat actū qͥ procedit ſolū a voluntate ꝓferētis libere. Et tuncſi denotat principiū actuſ: nō inducitur diſpoſitio de pn̄ti. Exēplū. volo tecū ꝯtrahere l̓ volo te deſponſare. ⁊ ſic nō erit mr̄imoniū. Si vero denotat executionē actus. ſic inducit̉ diſpoſitio de p̄ſenti. Exemplū. volo te hr̄e in vxoreꝫvel dicat̉. placet mihi te retinere ꝓ vxore. ⁊ ſicerit matrimoniū. qꝛ qui vult cōſequēs: vult ⁊antecedens. vt in. c. p̄terea. ⁊ in. c. prudentiā.de offi. delegati. In hoc tn̄ multū inſtant doctores. ſed ꝑtranſeo. ⁊ vide ſi vis Barto. in. l.cunctos populos. C. de ſūm. tri. ⁊ canoniſtasin. d. c. ex litteris.¶ Quid ſi dicat: ꝓuidebo tibi tāqͣꝫ vxori mee.⁊ illa ſimiliter idē reſpōdeat? ℟. ẜm Hoſti. inc. ex parte. de ſpon. ꝙ pro matrimonio eſt iudicandum.¶ Utrum ſi dicatur viro vis talem ꝓ vxore.⁊ reſpondet placet. ⁊ ſimiliter idē dicit mulier:

ſit matrimonium? ℟. vt patet ex dictis matrimonium eſt. nota etiam Hoſtien. in. c. ſponſam. de ſpon.¶ Quid ſi dicat ꝓmitto tibi ꝙ nō dimittamte pro meliori vl̓ peiori vxore? ℟. ẜm Hoſti. ind. c. ex parte. ꝙ matrimoniū erit. Nā in talibꝰ⁊ ſimilibꝰ dubijs iudicanduꝫ eſt ꝓ matrimonio. ar. de ſen. ⁊ re. iudi. c. fi.¶ Utrum virdicens ꝓmitto tibi ꝙ habebo tepro legitima vxore. ⁊ ſimiliter reſpondet mulier contrahat de p̄ſenti. Rn̄. ꝙ ſic. vt in. d. c. exparte. in tex. ⁊ in glo. iij. q. v. c. nec illud. §. ſedobijcitur. quia verbū habebo poteſt referri adtempus p̄ſens. de matri. contra. inter. eccle. cōtra. c. ex litteris. ⁊ ideo ẜm Hoſtiē. ⁊ Goffre.ſubaudiendū eſt de cetero vel hoc temꝑe. ſecꝰeſſet ſi diceret. promitto tibi ꝙ ducam te in vxorem ẜm Io. in dicto. c. nec illud. quia ſic eſſent ſponſalia. ⁊ ſimiliter dicit Panor. in. d.c. ex parte. ꝙ erit matrimoniū: ſi dicat promitto tibi ꝙ non habebo aliā vxorem niſi te. et illaſimiliter reſpondet. ſecus ſi diceret: non accipiam aliam in vxorem. quia non erit matrimonium.¶ Quid ſi dicat promitto tibi ꝙ retinebo te ꝑpetuo mecū: ⁊ illa reſpondet ſimiliter? ℟. ꝙ nōeſt matrimoniū. niſi dicat ꝙ vult eam tenerein vxorem. in auten. qui. mo. nat. effi. legi. §.penul. Io. tamen in. c. i. xxx. q. v. ⁊ glo. in. c. ſolet. xxxij. q. ij. tenet ꝙ de iure canonico eſt matrimoniū. ⁊ ita tene in dubio. Sed quandoconſtat de mente nō eſt curandū de verb̓ quoad deum ⁊ conſcientiaꝫ. quia quādo ambo intendebant contrahere de p̄ſenti. ſemꝑ erit matrimoniū. etiam ſi verba ſonabant conſenſuꝫde futuro. ar. c. intelligentia. de verbo. ſignifi.cū ſimilibꝰ.¶ Sed quid dicendū cum aliquis dixit ver14ba exprimentia ꝯſenſum de p̄ſenti vel de futuro: et ſecuta copula poſtea dicit ꝙ nunqͣꝫ taliaverba protulit anīo contrahēdi: ſed ſoluꝫ animo extorquendi copulā. ℟. ꝙ alter non debetcredere. quia nec tenet̉. Unde in. c. ꝑ tuas. deꝓbationibꝰ dicit̉. Nimis indignuꝫ eſt iuxtalegitimas ſanctiones. vt ꝙ ſua quiſqꝫ voce dilucide proteſtatus eſt in eo caſu proprio valeat teſtimonio infirmare. Si pur temerariecredit ꝙ dicat verū. ſic non debet ad petitionēalterius etiam in carnalem copulam ꝯſentireniſi de nouo dicat ſe velle contrahere. Si autē dicat poſtea ſe eſſe mentitū ⁊ petat debitumtūc credat ⁊ reddat. Si vero credit nō eſſe virū ⁊ ꝑmanet in pͥma temeraria credulitate: ſic