Quarti libri MecheororūQuō Areſtoteles ꝓbat in hoc quarto duas eſſe qualiQl̓. V ¶ Ctates pͥmas actiuas ⁊ duas paſſiuas.Sol̓o ꝑ induciōnem ſuoꝝ effectuū ⁊ per definitōnes illaꝝ qualitatū.FQuot ſunt effectus elementoꝝ pͥncipales. Sol̓o ſexQVLAſcꝫ terminare ⁊ tranſmutare ea que ſunt homogenia ſi-ue vnigenia ⁊ etherogenia ſiue nō homogenia. ⁊ humectare ⁊ arefacere etindurare ⁊ mollificare.FQuō ex hmōi effectibus oſtendit̉ caliditas eſſe quali-QV CLtas actiua. Solutio ſic quia iſta agit in mixtis ſiuehomogenijs ſiue etherogenijs. Calidū em̄ terminat res deducendo easad cōplementū digeſtionis ⁊ maturatōnis ⁊ hoc dicit ph̓s in hoc quartoꝙ oſtenſurus ſit in eo ꝙ digirendo calidū vincens om̄ia termīat ⁊ ducit adcomplementū. Terminat etiā generando calidū naturale quia ip̄m eſt inſtrumētū ꝟtutis formatiue ī mixtis ⁊ iō aliquādo d̓r diſtinctiuū calidū qͥadat formā per quā ponit̉ res in eſſe diſtincto. Secūda aūt oꝑatio calidi eſttranſmutare id quod patit̉ ab eo ⁊ hec eſt plena cū de crudo facit maturūſi vincat materiā ⁊ ſi nō vincat tamē alterabit eam virtute ſua ẜm ꝙ ē ca-lidū. Itē calidū etiā humectat aliqn̄ quedā coagulata ꝑ frigidū ſicut me-tallica que ſunt es ⁊ plumbū ⁊ argentū ⁊ hmōi. Unde calidū oīa hume-ctat quoꝝ humor conſtat per frigidum ſcꝫ faciendo humiditatem in eisexiſtentem diſcurrere ab interioribꝰ ad exteriora. Itē conuenit ſibi etiā arefacere ⁊ magis qͣꝫ humefacere ſcꝫ per hoc ꝙ extrahit humidū vincendū.Ex eadem rōne conuenit ſibi indurare qͥa terreſtria humido amiſſo ⁊ extracto aſſant̉ ⁊ indurant̉. Itē calidū etiam mollificat illa ſcꝫ quoꝝ humoreſt apprehenſus ficco ita ꝙ non poteſt moueri a fundo rei niſi cum ip̄o moueatur ſiccū terreū ſicut ſunt ferrū ⁊ cornu.Utrum frigidū etiam oꝑetur illa ſex. Solutio ſicQIVTLLquia frigidum in mixtis terminat coagulando coadu-nando ⁊ impinguando permutat etiam alterando ⁊ calidi effectum impediendo ſicut ⁊ patet hoc in oībus ſpeciebus indigeſtionis de quibꝰ tractatph̓s in hoc libro. Frigidū etiam humectat ſcꝫ inducendo humorē aqueūet conuertendo humorē aereū in humorem aqueum. Et etiam arefacitſcꝫ comprimendo humorē ſicut eſt in terra vel luto coagulato qd̓ ex ariditate decidit in puluerē ⁊ ſicut eſt in criſtallo vbi humor exaruit ⁊ hoc mōper ſe arefacit per accidens aūt calefacit circūſtando calidū ⁊ pellens ip̄min interiora rei ſicut eſt videre in floribus in vere quos tangit frigus prui-ne quia cadentes inueniunt̉ rubei ⁊ tandem pulueriſantur in cineres. Li-quefacit etiā hoc modo ⁊ humefacit per calidi operatōnem quā confortatper accidens. Ex quibus etiam patet ꝙ mollificat ⁊ indurat quia inducendo vel augendo humidū rei mollificat et cōprimendo indurat.¶ Quomodo oſtendunt̉ per illos effectus humidū ⁊ ſic-QVcum eſſe qualitates paſſiuas. Solutio quia calidū ⁊frigidū non agunt illos effectus niſi in humido ⁊ ficco. Probat̉ quia hu-midū ⁊ ſiccum ſunt illa que terminant̉ permutant̉ humeſcunt ⁊ areſcuntkk iij.