Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Tercij libri Mecheororū.Quomodo differūt illa fulmina in effectu. Sol̓o. pͥMI. Nmum fulmen pertranſit ⁊ penetrat ea ſupra que cadit anteqͣꝫ igniat. et hoc ꝓpter eius nimiam ſubtilitatem ⁊ velocitateꝫ. Sed aliudpͥijs exurit illa ſupra que cadit ⁊ poſtea pe netrando colorat ⁊ denigrat. ⁊ hͦideo. qꝛ aduſtio ꝓpter eius nimiā tarditate p̄uenit motū localemQuare corpora reſiſtētia ſepius patiūtur a fulmine. nōQVVN aūt reſiſtentia nihil patiūtur Sol̓o ꝓpter duo. pͥmo qꝛin reſiſtentia agit ſpūs ampliori tempore. Secūdo quia vbi ſpūs reſiſtiturmultiplicatur ſpūs ꝓpter aduentum ſuꝑuenientis ſpūs Hoc aūt ꝓbat ph̓sduobꝰ experimentis. Primū ꝙ eramen .i. ferrum vel calibs clipei aliquādofuit in fulmine liquefactum et tamen lignū eius nihil paſſum eſt. Secūduꝫeſt ꝙ aliquando fulmen pertranſit veſtimenta que propter poroſitatem nōcombuſſit ſed aliqualiter attriuit in fruſtra hominem aūt interfecit propterampliorem reſiſtentiamUtrum fulmen ſit ſpiritus. Sol̓o ſic. probat areſtoQVL LLreles per experimentum. quia triplum dicit eſſe ꝯbuſtuꝫex fulmine quia flamina ferebatur deorſum ⁊ ad multas partes eas incendendo. et hoc ꝯtinue.Quomodo probat phyloſopdus ꝙ ſulmen ſit fumusQl. LL qui pallus eſt ab igne Sol̓o. philoſophus dicit hoc etnotum ex dictis ſuperius. ſcꝫ in pͥmo. ⁊ etiam in libro de generatione. et ꝓ-bat etiam in exemplo p̄dicto. videmus etiā in lignis in igne poſitis ex qui-bus exit paruus fumus qui in exitu inflāmatur.Contra. Tenue ⁊ facile cedens nō ꝯminuit corpora dura. ſed ful Lmen ꝯminuit corꝑa dura. ergo nō eſt ſpūs aut vapor qui eſt qͥd debile. Qaior probatur. quia durum habet rōnem naturalis potentie. ſcꝫ fa-tile reſiſtendi. tenue vero impotentie. ſed quia agens debet eſſe preſtantiuspaſſo. Minor ē nota ad ſenſuꝫ Sol̓o. aliud eſt de ſpiritu aut vapore ſeuaere in ſe ꝯſideratis ⁊ in impetu ⁊ violentia. ẜm ſe em̄ nihil inferūt violentiepercuſſa aūt inferūt maximam violentiam. Cuius cauſa eſt quia nulluꝫ aliorum corporū intus ⁊ extra efficitur ſubiectum violentie niſi aer ⁊ vapor etmaxime aer qui in ꝓfundum vt materia ꝓpria accipit oēm ictū violētantiūContra. Hoc eſt ꝯtra experientiam. quia quandoqꝫ lapides ⁊. ferrum et alia mineralia videmus deſcendere. Sol̓o alberti. hͦꝯtingit ꝓpter mixtionem vaporum eleuatorum quorum materia tendit adnaturā argenti viui luculenti. vnde precipue ferrū cadit quādo cadit. quiaillud fit ex terreſtri luculento ⁊ viſcoſo. et quia multum decoquitur ab igneideo cadit in ſpecie calibis.Que eſt ergo vera cauſa illius ictus Sol̓o alber. vaQVL LLpor terreus cumaere ⁊ quandoqꝫ aer ſolus. Probaturqꝛ nihil ibi ꝑcutit niſi quod pͥmi ꝑcutientis ictum maxime percipit. ſed nihilita recipit ictus percutientium ſicut aer ⁊ vapor. vapor autem nunqͣꝫ percutit ſine aere. cum ſemper ſit aeri immixtijs. ſed aer bene ſine vapore quandoii iij.