Tertij libri metheororūQūo areſtoteles reprobat opinionem. SoloQLITIT tribꝰ rationibus. prima. Si terremotus ſic fieretrunc terra appareret multipliciter ſubmerſa. ſed hoc eſt falſuꝫ Setūda ra-rio. quia ex hoc modo pōt reddi ratio quare potiꝰ fiat terremotus in vnaregione qͣꝫ in alia. quia talis humectatio ⁊ exficcatio fit in locis vbi non fitterremotus. Tertia. ſi ſic fieret terremotus tunc cōtinue fieret minor ter-remotꝰ. quia cōtingeret qn̄qꝫ terrā ẜm ꝑtem ſuꝑioreꝫ eſſe dēſam ⁊ inferiori adequatam. ſꝫ hoc falſum eſt igit̉.Quot areſtoteles determinādo de vera cauſa terQLXV ¶LAT remotus premittit ſuppoſitōes Sol̓o quatuorPrima duplex eſt exalat io. ſcꝫ humida que eleuatur de aqua ⁊ ſicca queeleuatur de terra. Secūda. terra de ſe eſt ſicca. ſed propter nubes eam incidentes habet multam humiditatem. Tertia a ſole ⁊ ab exalatione calida⁊ ignea exiſtēte in ipſa multus ſpūs eleuat̉ extra terrā. ⁊ multus materiāincluſus in terra. Quarta Ille ſpūs incluſus aliquādo exit totus qn̄qꝫ retinet̉ totus ⁊ aliquādo ꝑtit̉.Que eſt vera cauſa terremotus. Sol̓o. ſpūs¶ AIVVILA ſubtilis in terra incluſus ſeu exalatio calida ⁊ ſic-ta. Probat ſic. quia illud eſt principiuꝫ terremotus quod eſt maxime mobile ⁊ quod per motum ſuum motiuū eſt violente aliorū corporum. Sedſpūs incluſus in terre viſceribꝰ eſt huiuſmōi ergo. Minor probat̉. qꝛ qd̓fortiſſime mouetur fortiſſime ꝓpellit. ⁊ quod longe mouetur longe ꝓpellitet ſic propter velocitatem ꝑcutit. Minor probatur. qꝛ ſpūs ſeu exalatio interre viſceribꝰ eſt ſubtiliſſimuꝫ corporum cū ſit quodāmodo aeree natureergo natus eſt mouere terram.Quot ſignis probat Areſtoteles huiuſmōi ſpm̄ inclu-QVIam cauſam eſſe terremotus. Soº. ꝙ decem. Primūeſt. qꝛ magna exiſtente trāquillitate aeris plurimū fiunt terremotus quetranquillitas cauſat̉ ex eo ꝙ tota exalatio ex qua deberet fieri ventus manet infra terrā ⁊ ibi ꝯtinue mouet̉ ⁊ cauſat terremotum.Aliquando tempore terremotus fiunt venti. ergo nōLIII Eent veꝝ ſignum. Soꝰ ad hoc dicit ph̓us ꝙ hoc noneſt irrōnabile ſed tamē tales terremotus ſunt minores qꝛ pͥncipium ⁊ cāip̄orum. ſcꝫ exalatio diuiſa eſt ẜm vnāquāqꝫ ꝑtem ideo neceſſe eſt effectūdiuidi et minorem eſſe.Quod eſt ſecūdum ſignum. Soº. ꝙ de nocteIVIIAC apparet plures terremotꝰ. qͣꝫ in die ⁊ inter eos qfiūt in die magis fiūt circa meridiē tanqͣꝫ tꝑe magis trāquillo. Qꝭ auteꝫmeridies eſt trāquilliſſimū diei cauſa eſt. qꝛ tunc ſol preualet exterminando exalationem aut repellendo eam. Et ſimiliter eſt in nocte propter abſentiam ſolis propellitur exalatio a ſuperficiei terre infrigidata ad interiꝰad locum contrariuꝫ ei a quo eleuabatur ⁊ ſic cauſatur aeris trāquillitasTertium ſignū eſt quia maximi terremotus fiunt in locis ſpōgioſis ⁊ cō-hh iiij