Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Quatri libri de celo et mudo.Plumbū eſt grauius terra vt patet ad ſenſum ſed hoc non eſſet niſi reliqua elementa plumbi a terra eſſent grauia. ergo nō eſt ter-ra ſimpiiciter grauis. Solutio. terra eſt duplex ſcꝫ ſimplex ⁊ mixta depͥma intelligit̉ hoc dictū ⁊ per ꝯn̄s interimit̉ id qd̓ in argumento aſſumit̉ſed tamē ꝓcedit argumentū de ſecūda qꝛ leuitas terre vt arene vel hmōiꝓuenit ex diuaricata ⁊ diſperſa materia terreſtris nature ꝑ virtutē exicca-tiuam ſolis. vnde ſequit̉ ꝙ hec leuitas eſt terre accidentalis ꝑ hoc ꝙ altera.tur miſcibiliter a virtute ignis cuiꝰ ſiccitas leuis eſt. Et in hoc differt etiāſiccū ignis a ſicco terre. quia hoc eſt leue illud graue. Et ita etiam plumbūſue grauitatis molem non habet ex participatōne grauitatis ſingulorum.ſue mixtionis elementoꝝ ſed a vincente terra in eo dominante alioquin ꝑillā grauitatem plumbum non plus deſcenderet ad mediū qͣꝫ aſcenderetab eodem.Utrū preter duo elemēta extrema ſint duo media q̄QVVLrum vnū eſt graue in reſpectu ⁊ aliud leue in reſpectu.Sol̓o ph̓i ꝙ ſic. Cuiꝰ rōnē aſſignat qꝛ locus extremꝰ ⁊ locus mediusperfecte ad inuicē ꝯtrariant̉ ī forma ⁊ ſitu. ſed inter ꝑfecte ꝯtraria danturduo media vnū declinās ad vnū extremū ⁊ alid̓ declinās ad alid̓ extremūQuō ſe hn̄t elemēta ad inuicē. Sol̓o ph̓i elementūQVVEIuperius hꝫ rōnem forme. ⁊ elemētū inferius hꝫ rōnemmaterie. ꝓbat qꝛ elemētū ſuperius hꝫ rōnem ꝯtinentis. ⁊ elementū inferi-us hꝫ rōnē cōtenti forme aūt eſt cōtinere materie vero cōtineri. Et ſubditph̓s ꝙ drūt graue ⁊ leue ſicut dn̄t materia grauis ⁊ leuis qꝛ qd̓ eſt in po-tentia graue ē vt materia ⁊ qd̓ ē in potentia leue eſt vt forma.Ar̄. quāto aliqͥd ē leuius tanto rarius ⁊ tanto diuiſibilius ⁊ ꝑ ꝯn̄smaterialius ſꝫ qͣꝫto allqͥd ē grauius tanto denſius ⁊ ꝑ ꝯn̄s vnitius qͣre in-diuiſibilius ⁊ ſic formalius. gͦ ecōuerſo graue ꝯꝑat̉ ad leue ſicut formalead materiale. Soº ꝙ raritas materie atteſtat̉ victoriā forme diſtrahen-tis materiā ⁊ ſic a deorſū ſiue ab infra ſurſū ſeu ſuꝑius ꝯtrahentis. Namqͥd aliud ē rarefacere qͣꝫ materiā a medio verſus extremū dilatare. Sic ecōtra denſitas ẜcat oppreſſionem forme ꝑ inobedientiā ⁊ īmobilitatē materierōne cuiꝰ ip̄a nō diffundit hmōi materiā a loco materie ꝓprio ſcꝫ a deorſuꝫverſus locū ꝓpriū forme ſcꝫ ſurſū ſeu ſuꝑius ꝯtrahētis. vn̄ fit ꝙ elementagrauia ꝑ ꝯꝑatōnē ad leuia dicūt̉ materialia qͣꝫuis vt dictū ē ip̄a grauitasſit naturalis potēria ꝯſequēs naturā gn̄is. Alioqͥn nō poſſet eſſe pͥncipiuꝫmotus formaliter. Et qū d̓r ꝙ diuiſibile ē materiale ⁊ indiuiſibile forma-le dd̓m ꝙ hoc veꝝ ē reſpectu eiuſdē agētis. ⁊ iō diuiſibile ꝑ actū calidi materiale ē reſpectu indiuiſibilis ꝑ actū eiuſdeꝫ vel reſpectu vniꝰ diuiſibilisquō aer ē materialior ignē ſꝫ reſpectu diuerſoꝝ vel ꝯtrarioꝝ agentiū nō itaoportet eo ꝙ potētia paſſiua dūtaxat definit̉ ad minus a quo poteſt pati ⁊non ad quodlibet actiuū. Qualiter ꝓbat Areſto. ꝙ nō pn̄t eſſe plura nec pautioraQVLLCelementa qꝫ qͣtuor. Sol̓o ſic. qꝛ ē vnū ſolū qd̓ oībusſuꝑfert̉ ⁊ eſt aliud qd̓ oībus ſubſtat inter q̄ oportꝫ eſſe duo media q̄ aliq-