Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

NCuAIAA De celo et MIIIC. Quō ꝓbat Areſtoteles quintaꝫ ꝯn̄am ſcꝫ ſi elementaQVLmedia ⁊ extrema ſunt neceſſe eſt generatōem eſſe. Solutio dupliciter. Primo qꝛ ex hoc ꝙ elementa ſunt cōtraria nō ſint ſempiterna qͥa agunt ⁊ patiunt̉ ad inuicē. gͦ ſunt generabilia ⁊ corruptibilia ⁊ ꝑꝯn̄s neceſſe eſt eſſe generatōnem. Secūdo ꝓbat quia nō eſt rōnabile mobile ponere ſempiternū cuiꝰ motus non eſt ſempiternus. qͥa res eſt ꝓpterſuam oꝑatōnem. ſed motus elementoꝝ non eſt ſempiternus. gͦ elementanon ſunt ſempiterna. ⁊ ꝑ ꝯn̄s neceſſe eſt eſſe generatōnem.Elementa ſunt incorruptibilia ⁊ ꝑpetua cū ſint partes mūdi per- Lpetui gͦ ꝯn̄a nō valet licet bn̄ ꝓbat̉ ex hoc ꝙ alterent ſe ẜm partesSolutio quodlibet elementū eſt nature ſimplicis ideo ē vniꝰ potentietranſmutatōnis in toto ⁊ in ſuis ꝑtibꝰ. Et ideo qua neceſſitate ſe alterātcorruptibiliter in partibꝰ ⁊ extremitatibꝰ ſuis pn̄t etiā ſe tranſmutare totaliter qua paſſibilitate poſita in eſſe iuxta definitōnem poſſibilis ſeu contin-gentis regio elementoꝝ fieret vacua ⁊ perirent partes mundi integralesquod eſt impoſſibile. Ergo rōnabiliter dicit̉ ꝙ corruptio vniꝰ elementi cedat in generatōnem alterius ⁊ ecōtra ꝓ mutua eorūdē ſalute in eſſe ſpeci-fico ſicut latius habebit̉ in ſecūdo de generatōne.FQualiter Areſto. ꝓbat fextā ꝯn̄am ſcꝫ ꝙ ſi generatio ēQVLL Cneceſſe ē plutes motus celteſſe vel aliquē aliū motū pre-ter motū primū. Solutio ſic. qͥa ẜm motū pͥmū ⁊ diurnū totū vniuerſūequaliter ſe habet. ⁊ ꝑ ꝯn̄s motus ille nō eſt cauſa generatōnis ſed requi-ritur alius motus qͥ diuerſitatē habeat vt motꝰ ſolis in zodiaco. ⁊ ita ſi generatio eſt neceſſe ē plures motus celi eſſe.Generatōnes habent̉ intrinſecam ſue ꝑpetuitatis cauſam. gͦ ſuꝑ-V Lflue ponit̉ motus celi hmō i cauſa. An̄s ꝓbatur qꝛ infinituꝫ mate-rie deſideriū ⁊ equa potent ia agendi ⁊ patiendi ꝯtrarioꝝ. Sol̓o. nec defideriū materie nec potentia actiua vel paſſiua ꝯtrarietatis ponūtur in executōne ſeu exercicio actus niſi ſub influentia actus celeſtis motus eo ꝙ inquolibet ordine primaria cauſa tradat poteſtatē exercicij cauſalis ſecūda-rijs cauſis. Unde fit ꝙ ſubtracto influxu primarie cauſe deficit infinentiafecūdaꝝ cauſaꝝ vn̄ ſequit̉ ꝙ in ꝓpoſito ſubcauſalitas ſiue ſecundaria pote-ſtas cauſandi innatura cōtrarioꝝ neceſſario deficeret deficiēte motū celi qͥeſt cauſa primaria naturalis ꝓpagatōnis.GDetudus tractatusDe quo tractat ph̓s in ſecūdo tractatu. Solutio deQl.VLL cigura celi ⁊ cōtinet ille tractatus tria capitula. In pri-mo determīat de figura celi. In ſecundo on̄dit cauſam quare celū mouet̉ab oriente in occidēs ⁊ nō ecōuerſo. In tercio de regularitate motus.Quō Areſto. on̄dit celū eſſe ſperice figure. SolutioQIVVLCex tribꝰ. Primo ex prioritate rotunde figure ad alias tāta lolidis qͣꝫ in planis. Secūdo ex cōuenientia ſphere celeſtis ad corpus