Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Separationesnon eſſet vnus ⁊ continuus ſed diuiſus ⁊ habitus. Si aūt mouens ē vnijꝫtūc aut mouetur ī eo qd̓ mouet aūt īmobile eſt in eo quod mouet. Si pͥmūtunc neceſſarium eſt ꝙ moueatur motu quo mouet ſed motor qui moueturvel per ſe vel per accidens non eſt motor primus. Quia omne qd̓ mouet̉vel mouetur ab aliquo extrinſeco ſibi vel intrinſeco ⁊ illud mouēs aut mouetur ab alio. aut a ſeip̄o ⁊ hanc reſolutōnem neceſſarium eſt ſtare in primomouente īmobili ſicut ſufficienter manifeſtum eſt ex predictis qd̓ aūt ſic eſtīmobile tam per ſe qͣꝫ per accidens non eſt neceſſe ſimul mutari cum eo qd̓mutat ſiue mouet quia vt ſupra tactum fuit non eſt accijs alicuius corpo-ris. ſed ſemper poterit mouere ⁊ mutare.Quomodo oſtendit̉ ſcd̓m ꝙ iſte motor eſt infatigabilisQQNVL I Solutō ſic. quia fatigatio aut prouenit ex motore autex eo quod mouetur. Ex motore ſeꝑato non p̄t ꝓuenire fatigatio qꝛ talismotor nullum habet ſitum in corpore. ⁊ ſic non mouetur. omnis aūt fatigatio eſt ex motu aliquo vincente facultatem eius quod mouetur non fatigat̉etiā in hoc quod mouet quia mobile quod mouet ordinatū eſt per ſe ad talem motum habens naturalē inclinatōnem ex figura ſua ad talem motuꝫfatigatio vero prouenit ex inobedientia eius qd̓ mouet̉ ad motorem ⁊ ideoex neutra cauſa fatigatiōis fatigat̉ ſic̄ amplius in ſecundo de celo ⁊ mun-do dicetur. Quō on̄dit̉ terciū ꝙ motꝰ eius regularis ē ⁊ vnformisQNVLI Sol̓o qꝛ ē mobilis pͥmi vno mō ſe hn̄tis eſt regularismaxīe. ⁊ vniformis ⁊ mouēs ip̄m nullā recipit mutatōeꝫ vnoº ſꝑ ſe hn̄s iufatigabile exn̄s. gͦ oportꝫ ꝙ id qd̓ mouet̉ ab ip̄o ſit ſib̓i ſil̓e īhͦ ꝙ ſit vniformeUbi ē pͥmus motor vtrum in circūferētia vel in centroNMVcū nō ſint plura cōponentia circulū. Sol̓o ē in circūferētia. Quod ſic on̄dit̉ qꝛ pͥmus motor ē virtus ſeꝑata ⁊ ſub̓a nulli materieinfuſa. gͦ eſt ibi vbi eſt maior effectus ſuus qui ē motus ⁊ ille ē magis in circūferentiā eo ꝙ circūferētie influit motū qͥ in oībꝰ ꝑtibꝰ circūferētie ē equa-lis ⁊ hoc maxime verū eſt de pͥmo motore ⁊ pͥmo mobili qͥa illius ē totiusmūdi motus pͥmus qͥ eſt velociſſimꝰ quē participāt etiā oīa inferiora.Cuiꝰ ē motꝰ velociſſimꝰ circuli Sol̓o ē motꝰ orbis ſuQIVELA per circulū illū ednoctialē. Quod ſic on̄dit ẜm AlbertumQuia inſphera ſunt multi circuli imaginati ſicut circuli palelli quos de-ſcribit axis circuli ſignoꝝ circa polos ⁊ ꝑalelli quos deſcribit ſol motu ſuodiurno quoꝝ duo ſunt ſolſticiales qui maxime diſtant. ⁊ vnus equinoxia-lis qͥ ē vnꝰ maxīoꝝ circuloꝝ. gͦ motꝰ orbis eſt ſuꝑ illū circulū eqͥnoxialem ⁊ſic motus diurnus ꝓpter hoc d̓r eſſe ſuꝑ illū circulū ⁊ ſuꝑ eiꝰ polos ⁊ viſunotamus ꝙ ſtelle q̄ ſunt in hoc circulo velocioris ſūt motus qͣꝫ ſtelle iuxtapolos ſite. ⁊ ergo oportꝫ ꝙ vis motoris maxime ſit in illo circulo quie equator diei ⁊ noctis qui appellatur equinoctialis.