Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Reparacioneseſt deus exiſtens pͥmus motor extra genus de quo dicit Boetiꝰ Immobiliſqꝫ manens dans cuncta moueri. IīaPrimū mouens ſeip̄m ſufficit ad cauſandū motum in iſtis infe Vrioribus. ergo nō oportet ponere mouens oīno immobile Solutio pͥmū mouens ſeip̄m nō poteſt mouere niſi inqͣꝫtum ſubſtat influxuiip̄iꝰ pͥmi mouētꝭ extra genꝰ qꝛ pͥmo nō mouēte nullū ſecūdoꝝ mouere p̄tUtrū pͥmū mouēs ſeip̄m etiā aliquo mō mouea¶IIIIIILCtu Solutio non. qꝛ vt. ractum fuit nec per ſenec per accidens. et in hoc differt ab aīa aīalium que monetur per accūs.exquo eſt per informatōnem in ſuo mobiliErgo non eſſet aliqua drā inter pͥmum mouens ſimpl̓r et extra genus. et pͥmū mouēs in genere. Probatur quia vtrūqꝫ eſt omnino immobile. Sol̓o. adhuc inter ea eſt differentia. Quia primummouens in genere eſt in circūferentia definitiue. quia ibi maxime oſtēditſuam virtutem. ſꝫ primū mouens extra genus quod eſt infinituꝫ non eſtin circūferentia. ſed eſt vbiqꝫ.y Primus motor eſt metaphyſice ꝯſiderationis. ergo non habetI phyſicus de eo determinare Solutio. metaphyſicus habꝫ deeo determinare ſub rōne pͥme cauſe. ſꝫ phyſicus ſub rōne motoris pͥmiTractatus tertius octaui☞ Queritur. quid ph̓us oſtendit in iſto tertio tractatu Sol̓o oſtendit quis ſit motus ille qui eſt perpetuus. Quia ex hoc etiam oſtendit primum mouens eſſe ꝑpetuuꝫ. Quia ſi aliquis motus ſit ſemꝑ ⁊ ẜm om̄etempus. ⁊ ille eſt primus ⁊ ꝯtinuus motus qui nullo tēpore interruptuseſt. tunc etiam oſtenſum erit ꝙ primū mouens mouet hunc motum. et il-lum motum neceſſarium eſt eſſe vnū ꝯtinuū ⁊ oīno primum.FQūo ph̓s oſtēdit ꝙ motus localis ſit pͥmus motuuꝫQLIVTI Sol̓o ſic. Ois motus eſt vel augmetatio vel dimi-nutio vel alteratio vel locimutatio. ſꝫ pͥmi duo nō pn̄t eſſe ꝑpetui ⁊ pͥmi.igit̉ motus localis eſt pͥmus ⁊ ꝑpetuus. Minor ꝓbat̉ inductiue pͥmo deaugmētatiōe. ⁊ diminutione. Quia nō fit augmētatio vel diminutio ſi-d ne alteratōe. ergo alteratio neceſſario pͥor eſt augmētatōe ⁊ diminutōneAn̄s ꝓbat̉. qꝛ om̄e qd̓ augmētat̉ auget̉ a cibo ſibi ſimili facto. ⁊ quodā-modo augetur a cibo diſſil̓i. qꝛ alimetū pͥmo eſt ꝯtrariū. ⁊ ꝑ digeſtionemdecoquit̉ ⁊ remouet̉ a ꝯtrarijs ⁊ ꝯtrariantibꝰ qͣꝫlitatibꝰ. Quia ergo primo eſt diſſimile ⁊ poſtea ſit ſimile neceſſarium eſt ꝙ alteret̉ ꝑ calorē naͣtu-ralem ⁊ digeſtiuū an̄qꝫ augeat. qꝛ ꝑ calorem mutat̉ de diſfimili in ſimile.ergo alteratio ē an̄ augmētū. Et eadē rō eſt de decremēto. Quia decremētū nō fit niſi ꝑ calorē ꝯſumēte ⁊ deꝑdēteꝫ aliqͥd de ſub̓a eiꝰ qd̓ dīnuit̉.Querit̉. qūo ph̓s oſtēdit ꝙ alteratio nō p̄t eſſe pͥmus motus Soſic. Quia oīs alteratio fit ꝑ motū locale. gͦ motus localis eſt pͥor alteratione. An̄s ꝓbat̉. qꝛ ſi debet fieri alteratio neceſſe eſt ip̄m alterans appropinquare localiter ipſi alterato ⁊ tangere ip̄m. qꝛ aliter ex potentia calido no