Octaui libri phyſicorūſed aliquid extra omnia illa erit cauſa mutatōnis in omnibus inferioribꝰet hoc eſt per ſe mouens idem num ero manēs. Ad hoc ergo redit totuꝫqd̓ dictum eſt ꝙ ſi talis motus qui eſt cauſa omnis motus eſt ꝑpetuus.tunc oportet etiam ꝙ mouens immobile qd̓ mouet hunc motum ſit ꝑpetuum ⁊ pͥmum ſi eſt vnum. ſi vero plura ſint talia mouentia ſe. tunc eti-amplura erunt perpetua.Quō ꝓbat ph̓us ꝙ pͥmum mouens ꝑpetuum¶ AIITIIAent vnū. Solutio duabꝰ ratōnibus. Prima eſtiſta. in omnibꝰ q̄ naturaliter ſunt ſemꝑ accipiendū eſt id quod eſt nobiliꝰet melius. ſed melius eſt vnicum ⁊ finitū eſſe qͣꝫ infinitum. dūmodo poſſibile eſt ipſum eſſe finitū. ergo pͥmum mouens eſt vnicū ⁊ finitum Dicit̉aūt dū poſſibile ē ipſum ēe finitū. qꝛ in generabilibꝰ nō p̄t eē finitas aliqͣ īgenerabilibꝰ eſt infinitas. vnicū vero ⁊ finitū ſufficiēs ē ad oēm naturalēmotū ⁊ mutatōeꝫ iſtoꝝ inferioꝝ. ipſum em̄ ē cā in motoribꝰ īferioꝝ ſpheraꝝ ꝙ mouēt. ⁊ cā ē ī generabilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ ꝙ mutent̉ ſucceſſione.Scd̓a ratio eſt. motus qͥ fit a diuerſis mouentibus nō eſt vnus. ſed mo-tus qui fit a pͥmo mouente eſt vnus. ergo nō fit a pluribus mouentibusMaior ꝓbat̉. qꝛ quando vnū mouens corrumpit̉ ⁊ aliud generatur. tūcneceſſarium eſt interuenire quietē inter corruptōnem pͥmi mouētis. ⁊ generatōnem ſcd̓i. ⁊ pro illo tempore nō erit motus. cum igitur motus ſemper ſit. oportet ꝙ idem numero mouens ſemꝑ ſit mouens ⁊ idem nume-ro ſemper motum. ita ꝙ ex illis duobus ꝯponatur mouens ſeip̄m ⁊ ſicplanum eſt eſſe aliquod mouens primū ꝑpetuū ⁊ vnum.Utrū generabilia habent vnam cauſam vl̓ plu-¶ UIIVILIITres. Solutio alberti ip̄a poſſunt duplicit̉ con-ſiderari. Uno mō inquantū cōꝑātur ad id quod proxime mouet ad generatōis actū. ⁊ hoc mō nō habēt cauſam ſue generatiōis niſi ꝑ accn̄s. ſicutpꝫ in aīalibꝰ q̄ generant̉ Inclinās em̄ ad actū generatōis eſt volūtas cōeuntis qͥ forte nō intendit niſi delectari. ⁊ ꝓijcere ſemen. ſꝫ nō oꝑatur vlterius ad generatōem ⁊ ideo hoc modo generant̉ res a cauſis accedētalibꝰAlio mō cōꝑantur ad naturā cuiꝰ virtute fit generatio. ⁊ tūc ex hoīe fithomo ⁊ ex aſino aſinus. qꝛ in ſemine ꝓiecto in matricē eſt virtus formatiua hoīs ⁊ nō alterius. Et cōꝑatōne pͥma eſt cauſa que raro fit. Et cō-ꝑatōne ſcd̓a ſunt cauſe q̄ frequēter oꝑantur. ⁊ nō ſemꝑ ⁊ neceſſario. Ta-men qꝛ ſemen ꝓiectū indiget mouente ⁊ regente. oportꝫ ꝙ extra cauſamque oꝑatur ꝑ accidens. ⁊ extra eam q̄ oꝑatur frequent̓ ſit illud ꝗd mouetſemꝑ adducendo ⁊ reducēdo generans. ⁊ mouens primū qd̓ mouet̉ a ſeipſo. Et illud eſt quaſi artifex in omni oꝑe nature. virtutes aūt q̄ ſunt inſemine ſunt inſtrumenta quibꝰ oꝑatur virtꝰ celeſtis que eſt vt artifex. ⁊qꝛ inſtrumēta nō neceſſario ſunt finita ſꝫ artifex eſt vnꝰ ⁊ finitꝰ. propterhoc ea q̄ ſunt in natura reducunt̉ ad oꝑans celeſte finitum. Et iterū qꝛea q̄ ſunt in materia ſuccedunt. oportꝫ ꝙ reducant̉ ad celeſtē virtutē q̄ reiterat idem in ſubſtātia corruptū qd̓ adducēdo ⁊ reducēdo cauſat totammultitudinē eoꝝ ⁊ cā ē ſuccedētis ꝯtinue ſucceſſionis generatōnis ⁊ corruptōis. Et ſic ad generatōeꝫ oīa iſta ſunt neceſſaria ſi em̄ ſolū mouēs ⁊v iij