Druckschrift 
Epitomata seu reparationes totius philosophiae naturalis Aristotelis
Einzelbild herunterladen
 

Secundi libri phyſicorūPeripatetici vero quoꝝ archipr̄ fuit Areſtoteles mediā viā tenētes di-xerunt materiā nec oīno eſſe nudā et ſterilem ſicut aiunt ſtoyci. nec prorſꝰfecunditate formarū actuatā ſicut p̄tendunt epicurei. ſed p̄habere eas for-mas ẜm potentiā. ⁊ ab agentibꝰ expectare illius potentie formatiuos actusqui ſermo ab oībus ſectatoribus Areſtotelis concorditer accipit̉. ſed eiusintelligentia adeo diſpar inuenit̉ ꝙ hi vident̉ declinare ad opinionē ſtoicoꝝHi vero ad opinione epicureoꝝ. Nobis em̄ iuxta viam ⁊ intellectū doctoris magni tales formas preeſſe in materia per eſſentias ſuas formales for-mabiles ponentibus imponitur error Anaxagore. ſicut ⁊ ſectatoribus do-ctoris ſancti ſolam potentiam materie ſubiectiuā confitentibus error im-pingitur ſtoicoꝝ. Quis ergo hoꝝ intellectuū ſanior ſit ⁊ ſententie Areſtotelis conformior patebit diffuſe in cōmentarijs ſuꝑ hunc librū edendicaIrca initiū ſecūdi libriphyficorum Querit̉ pͥmo de quo determinat̉ in ſe-cundo phyſicoꝝ Areſtotelis. Solutio de natura etcauſis tam per ſe qͣꝫ per accidens. ex quibus res naturales dependent. Et diuidit̉ in ſex tractatus. In pͥmo determīat d̓e natura In ſecūdo oſtendit differentiā inter mathematicū etnaturalem ph̓m. In tercio determinat de cauſis per ſe rerū naturaliū. Inquarto de cauſis per accidens. In quinto dicit quomodo cauſe ſunt ſibi inuicem cauſe. In ſexto ꝙ natura agit ꝓpter finem.Quomodo inueſtigat ph̓s definitōnē nature. So-QVI IA lutio per vnā diuiſionem dicens entiū que fiunt alia fi-unt a natura. Alia vero ꝓpter alias cauſas. Entia que fiunt a natura ſuntoīa aīalia ⁊ partes aīaliū ⁊ plāte cuꝫ partibꝰ ſuis et corꝑa ſimplicia ſicut terra ignis aer ⁊ aqua. oīa em̄ hec dicimus a natura. Entia que fiunt ab alijscauſis ſūt apoteleſmata ſiue oꝑa artis ſicut lectus indumētū ⁊ q̄cūqꝫ ſuntalterius gn̄is a naturalibꝰ exiſtētia q̄ fiunt ab arte ⁊ voluntate. Quia nosper voluntatē noſtrā facimus omnia talia.Quomodo differūt illa que ſūt a natura ab his q̄ ſuntNQVab arte Solutio quia ea que ſunt a natura habent in-tra ſe principiū ſui motus et quieris Et hec dicūtur. Aut ẜm locū ſicut grauia et leuia. Aut ẜm augmentū ⁊ decrementū. Aut ẜm alteratōnem. Autẜm plures motus ſimul. Artificialia vero nō habent in ſeip̄is pͥncipiū mo-tus ſicut ſunt lectꝰ domꝰ q̄ noīe ſuo in qͦdā alio genere p̄dicamēti ponūturqͣꝫ ſunt ex noīe materie ⁊ forme naturalis que ē in ip̄is. Quia lectꝰ ē in gn̄efigure cuiuſdā et domꝰ ſimiliter alia que fiunt arte inciſionis TedificatiurNullum em̄ talium ẜm nomen ſuū habet aliquē modū motus ſibi innatūQuia lectus non mouetur deorſum neqꝫ quieſcit deorſum inqͣꝫtum eſt le-ctus ſed inqͣꝫtum accidit ei eſſe lignum qd̓ deſcendit ⁊ etiam deorſum quieſcit rōne terre que in eo dn̄atur.