Tōpicoꝝ

Hic ph̓s on̄dit habitudinem ꝯcluſionis ad p̄miſſasdicens ſi fiat aliquis ſyll̓s dialecticꝰ ī quo ex vtriſqꝫ ꝓpōͣnibus on̄dit̉ qd̓ videt̉ ⁊ ē ꝓbabile. ita ꝙ ꝓpōnes nō vidtur ſil̓r hͦ eſt eqͣlit̓ ꝓbabiles nihil ꝓhibꝫ id qd̓ on̄dit̉ qd̓eſt ꝯcluſio magis videri ⁊ magꝭ eſſe ꝓbabile. ſꝫ ſi fiat tal̓ſyll̓s ī quo vna ꝓpō videt̉ ⁊ ē ꝓbabil̓ reliqua āt neutroſchꝫ ita ꝙ nec ſit ꝓbabil̓ nec īꝓbabil̓. ꝯcluſio q̄ ſequiturſil̓r erit l̓ neutra vel non ꝓbabilis vel imꝓbabilis. Si ātꝓpoſitio magis ſequat̉ alteꝝ ſcꝫ ꝓbabilitatem vel imꝓbabilitatē cū reliq̄ ſit ꝓbabil̓. tūc ſeqͥt̉ etꝭ ꝯcl̓o l̓ magis ſehn̄s ad hoc ad qd̓ magis ſe habet ꝓpoſitioEſt aūt quoddā ⁊ idem circa orōnes peccatū. qn̄ on̄ditur ꝑ longiora qd̓ ineſt ꝑ minora. ⁊ q̄ orationi inſunt vt qm̄ eſt opinio magis altera qͣꝫ altera. Si quis pecijt idē ſingulum magis eſſe. Eſt aūt opīabile id̓ verequare magis qͣꝫ quidē eſſe ip̄m adhuc auteꝫqd̓ dicitur magis / magis eſſe. eſſe aūt ⁊ eandopīonem q̄ erit magis certa qͣꝫ quedam. petitū eſt aūt ⁊ eandē opinionē verā eſſe ⁊ idemſingulum magis eſſe quare eadem opīo ꝟacertior eſt ꝙ aūt nequitia maior qͣꝫ q̄ facit circa quā oratio eſt latere cauſam. Oratio autēpalam eſt vno quidem modo ⁊ publiciſſimo ſi ſit concluſa ſic vt nihil oporteat interrogare. vno āt mō ⁊ qͥ maxime dicitur. qn̄quidem ſumpta ſunt ex quibus neceſſariumeſt eſſe. Eſt aūt ꝑ concluſiones concluſum.amplius ſi deeſt qd̓ valde ꝓbabile eſtHic ph̓s oſtendit quō eſt peccatū ꝓbare aliquid ꝑ remotiora. dicens ꝙ eſt circa orationes vel argumētationes peccatū qͦddā qd̓ tn̄ idē eſt cū aliquo p̄dcōꝝ. qꝛ eſt d̓genere īcrepande orationis. hoc āt peccatuꝫ eſt qn̄ quison̄dit ꝑ longiora ſiue plura qd̓ p̄miſſis ineſt ꝑ pauciora ſiue mīora. ⁊ ꝑ talia mīora q̄ inſunt orationi hͦ eſt argumentationi ſicut p̄miſſe inſunt concluſioni/ qͣꝫtum adextrema. qꝛ aliter concluſio non ſeq̄ret̉ ex p̄miſſis niſiſic p̄miſſe eſſent in concluſione. vtriuſqꝫ em̄ medietas p̄miſſaꝝ eſt concluſio. Quia maior extremitas cōcludide minore. Huius eſt exᵐ vt ſi ſit ꝓbandum ꝙ vna opīomagis eſt vera vel certa qͣꝫ altera. ſi aliqͥs ad hͦ ꝓbanduꝫpecijtl aſſumpſit. ꝙ omne idem de ſe p̄dicatuꝫ ſiue dictūeſt magis veꝝ ſiue certum. ⁊ ꝓ mīore ꝓpōne aſſumpſit.ꝙ in opinione eſt idē de ſe opinabile ⁊ ꝯcludit ꝓpter hͦmagis eſt opinio q̄ idēm eſt de ſe certa qͣꝫ illa in quo eſtaliud quiddam de alio opinatum. ſicut opinio qua aliquis opinatur ꝙ homo eſt animal eſt certior ⁊ verior illa qua opinatur ꝙ homo eſt albus. Et poteſt ſic formari ſyll̓s ẜm. Albertum. Omne idem de ſe p̄dicatum certius eſt qͣꝫ vbi aliud p̄dicatur de alio. Opinio q̄ ideꝫ de ſeopinatur eſt in qua idem p̄dicatur de ſe. ergo eſt certiorqͣꝫ illa q̄ aliud de alio opinatur. ⁊ iſtud ſufficit ad oſtenſionem ꝓpoſiti. nec oportet aſſumere ad iſtius ꝓbationeꝫopinionem eiuſdem de ſeipſo maxime veram eſſe. qꝛ concluſio habetur ſine illa ex his. Omne de ſe p̄dicatum eſtverius alio quodam. ⁊ opinio q̄ idem de ſe opinatur eſt

in qua idem te ſe p̄dicatur. ergo eſt certior. ⁊ ergo peccatum ⁊ neqͥtia eſt increpande orationis. q̄ em̄ maior ē nequitia orationis ſiue argumentationis qͣꝫ q̄ ſua longitudine ⁊ ſuꝑfluitate latere fecit cauſam cōſequentie circaquā eſt oratio. Cum em̄ plurima p̄mittūtur neſcitur exquibus illoꝝ ſeqͥtur concluſio. ⁊ ꝙ illa ſit nequitia ⁊ malitia orationis patꝫ in oppoſito. qꝛ oratio palā eſt manifeſta in bonitate vno quidem mō publiciſſimo ſit concluſa ita euident̓ vt nihil aliud oportet īterrogare. hͦ eſtamplius dubitare l̓ q̄rere vno etiam alio mō qui etiammaxime d̓r bonitas orationis eſt qn̄ talia ſunt ſumptain p̄miſſis ex quibꝰ ſicꝭ ex pͥmis nccm̄ eſt ꝯcl̓oꝫ eē. eo ꝙ ēꝯcluſa ꝑ ꝓbatas ⁊ veras ꝓpōnes. Ampliꝰ āt nequitia ſiue malitia orationis eſt ſi deeſt ī p̄miſſis qd̓ valde probabile eſt hoc ē ꝓbabiliꝰ ꝯcl̓one. ſic dcm̄ ē. ſꝫ hͨ malitia qn̄qꝫ diminuta ⁊ qn̄qꝫ longior eſt qͣꝫ eſſe debeat.Falſa āt dicit̉ orō qͣdrupliciter. vno quid̓mō qn̄ videtur ꝯcludi qd̓ nō ꝯcludit̉. vocat̉aūt apparēs litigioſoꝝ ſyll̓s. Alio āt mō qn̄ꝯcluditur quid̓ nō aūt ad ꝓpoſitū. qd̓ acciditmaxīe ī his q̄ ad īpoſſibile ducūt. Aut ad ꝓpoſitū quid̓ ꝯcludūt nō tn̄ ẜꝫ ꝓpriā diſciplinā. hͦ aūt ē qn̄ q̄ nō eſt medicialis videt̉ medicinal̓ eē. vt q̄ nō eſt geometrica videt̉ geometrica. aut q̄ nō eſt dialectica videt̉ dialecticaſiue veꝝ ſiue falſum ſit qd̓ accidit. Alio autēmodo ſi ꝑ falſa cōcluditur. hec aūt erit ꝯcluſio qn̄qꝫ quidē vera. qn̄qꝫ āt falſa. nam falſūquidem ſemꝑ ꝑ falſa ꝯcluditur. veꝝ aūt contingit ⁊ non ꝑ vera vt dictum eſt priusHic p. on̄dit orationem in cōi acceptā ſiue ī ordinead opponentem ſiue rn̄tem ſiue in ſe quattuor modis eēfalſam. Primus modus eſt qn̄ videtur ꝑ orationem aliquid concludi ⁊ tn̄ non concluditur. ⁊ hͨ oratio dicit̉ flāquia peccat in forma. ⁊ vocatur ſyll̓s apparens de nūerolitigioſaꝝ ⁊ ſophiſticaꝝ nec ponitur h̓ qꝛ ꝑtinet ad dialecticū ſꝫ potius qꝛ nūeꝝ facit ī modis falſe opīonis ne īſufficiens videatur eſſe diuiſio. Scd̓o modo dicitur orōfalſa ſiue argumentatio qn̄ concluditur ſed non ad ꝓpoſitum. ⁊ magis eſt vana qͣꝫ falſa. quia vanuꝫ eſt qd̓ eſtad finem quē non contingit. peccatum aūt iſtud maxīe ēin ſyllogiſmis qui ſunt ad impoſſibile ad qd̓ ducunt. etideo ex iſto ꝓpoſitum non poteſt ꝓbari. Tertio mō orōſiue argumentatio falſa eſt qn̄ quid̓ ꝯcludit ad ꝓpoſituꝫſꝫ nō ex ꝓprijs. hͦ ē ẜꝫ ꝓpriā ꝯcl̓ois diſciplinā ſūptꝭ. ſic ꝭ fecitbriſſo ī qͣdratura circuli. hͦ āt peccatū ē qn̄ ī medicīali cōcluſione ſumitur communis ꝓpoſitio q̄ non eſt medicinalis videtur tamen alicui eſſe medicinalis. aut q̄ nongeometrica aut q̄ non eſt dialectica ſiue ꝓbabilis. videt̉tamen alicui eſſe dialectica ſiue veꝝ ſiue falſum eſt qd̓ accidit in concluſione ꝑ imꝓprias ꝓpoſitiones ſyllogizata. Quarto dicitur oratio ſiue argumentatio falſa ſiueper falſa ſyllogizatur ⁊ eſt peccans in materia Concluſioautem ſyllogizata qn̄qꝫ quidem erit falſa qn̄qꝫ erit vera.Nani falſum quidem ſemꝑ ꝑ falſum concluditur. veruꝫautem contingit per non vera concludi vt dcm̄ eſt prius