Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tōpicoꝝ

aſſignatur ⁊ albū ⁊ boᵐ eē. ⁊ pl̓a alia ꝑ accn̄s. ꝓpt̓ qd̓ ſeqtur ꝙ qͥ medicīaꝫ ad qͥdlibꝫ aſſignauit. ⁊ rcē aſſigͣuit vt d̓iaduerſariꝰ. ſeqͥt̉ ꝙ hi qͥ id qd̓ eſt ad aliqͥd qd̓ ẜꝫ accn̄s d̓raſſigͣuit/ reē aſſignauit. Hoc āt flm̄ ē exqͦ defiº d̓t eē ſb̓n̄ale⁊ ꝑ ſe Scd̓o ſeqͥt̉ alid̓ īcōueīens. qꝛ īpoſſibile eſt hmōirōeꝫ ieſſe ꝓprio aſſignato eꝰ qd̓ ē ad aliqͥd. palā eī eſt ꝙ nōſolū medicīa eſt entꝭ. ſꝫ pl̓es de nūero aliaꝝ diſciplīaruꝫvt geometria ⁊ arithmetica dicūtur ad eē ſiue ad ēs ꝓpt̓qd̓ ſeqͥt̉ ꝙ vnaq̄qꝫ illaꝝ erit diſciplīa entꝭ. nō ergo medicīa ē ꝓprie ad ens definita. ⁊ ſic n̄ ꝯuertit̉ d̓fiº cū d̓finitoQn̄qꝫ āt definiūt nō rē. ſꝫ rē bn̄ ſe hn̄tem.aut finitā tal̓ āt ⁊ rhetoris ⁊ latronis d̓finitōſi tales ſtꝭ. rhetor qͥdē qͥ p̄t qd̓ ī vnoquoqꝫ ēveriſil̓e cōſiderare. ⁊ nihil p̄termittere. latroaūt qui clā ſumit. palā aūt qm̄ cū tal̓ ē vterqꝫhic qd̓ bonꝰ latro. ille āt bonꝰ rhetor erit. nōeī qͥ clā ſumit ſꝫ qͥ vult clā ſumere latro eſt.Hic. p. poīt ꝯſideratōeꝫ nonā ad bn̄ eē ⁊ nō ad eē. ⁊ eſtiſta. ſi aliqͥs debeat definire rem ſimpl̓r qͦ ad eꝰ eſſe ⁊ ſb̓n̄aꝫ⁊ nō definiat ſic. ſꝫ ẜꝫ eꝰ ptāteꝫ. definitio eſt īterimēda. exᵐtin definitionibꝰ latronis ⁊ rhetoris. qͣs qͥdā dederūt dicētes ꝙ rhetor qd̓ eſt qͥ ī vno qͦqꝫ veriſil̓r p̄t cū effectu ꝯſiderare. qͥd allegadū. ⁊ qͥd ꝯcludēdū ⁊ qͥd iudicādum. ita ꝙnihil p̄t̓mittat de ꝯtīgentibꝰ. Et latro d̓r qͥ clā ſumit realiena īuito dn̄o. Definitiones iſte nō valent: qꝛ non dfinitur ill̓ definitionibꝰ rhetor ſimpl̓r ⁊ latro ſimpl̓r. ſꝫ bonus rhetor ⁊ bonꝰ latro. qꝛ latro ſimpl̓r nō eſt qͥ clā ſumitſꝫ qui clam vult ſumere. quia vt ſapiens d̓t non qͣꝫtitasipſius rei ſed affectus in crimine eſtRurſum ſi qd̓ ꝑ ſe eligendum ē vt effectuum vel oꝑatiuum vel quolibet modo ꝑ aliud eligendum aſſignauit. vt qui iuſtitiam legum ſaluatricem dixit. ſapientiā effectiuū beatitudinis. nā ſaluatiuū ⁊ effectiuuꝫ eoꝝ q̄ ꝑaliud eligūtur. Aut nihil quidē prohibet qd̓ꝑ ſe eligendum eſt. ⁊ aliud ꝑ eſſe eligendū. ſꝫnihil minꝰ peccauit qͥ ſic definiuit qd̓ ꝑ ſe eſteligendum. Nam vniuſcuiuſqꝫ optimū ī ſubſtātia maxime. melius autem qd̓ per ſe eligēdum qͣꝫ qd̓ ꝑ aliud. quare hoc ⁊ definitionemoportebat magis ſignificare.Hic poīt decimā ꝯſideratōeꝫ dicēs ſi aliqͥd qd̓ eſt ꝑ ſeligēdū. definiat̉ ꝑ illud qd̓ ē ꝑ aliud eligēdū. iterimedaeſt definitio. vt ſi qͥs dicat ꝑ ſe boᵐ ⁊ effectiuū eē boni. autoꝑatiuū boī. l̓ qͦlibꝫ alioº dicat eligēdū eē. ⁊ boᵐ ꝓpt̓ alid̓ q̄ꝓpt̓ ſeipſum. ſic em̄ peccāt dicētes iuſtitiā eē bonā ⁊ eligēdam. vt legis ſaluatricē. Aut qui definiuit ſapientiā eſſeboᵐ qͥd ⁊ eligendū. vt beatitudinis effectiuā. ſaluatiuū em̄⁊ effectiuum ſunt de nūero eoꝝ q̄ ꝓpter aliud eligunturHic igitur dd̓m eſt eos male definiri. Aut qd̓ dcm̄ ē corrigendū eſt dicendo ꝙ nihil ꝓhibꝫ ꝙ id qd̓ eſt ꝑ ſe eligdum/ eſſe eligendum ꝓpter aliud. ad hͦ āt dd̓m eſt ꝙ etiāſi hoc concedatur nihil tn̄ minus peccauit qui ſic bonuꝫ ⁊eligendū ꝑ ſe. vt ꝓpt̓ alteꝝ definiuit. Nam vniuſcuiuſqꝫoptimū eſt in definitione ſua ſb̓ſtantiali ponendum. melius em̄ eſt qd̓ ꝑ ſe eſt eligendum qͣꝫ id ꝙ ꝑ aliud eſt eligē

dum. ⁊ ergo oportuit̉ ip̄ꝫ magꝭin definitione aſſignare. ⁊ꝑ ip̄m definire qͣꝫ ꝑ hoc ꝙ eſt ꝓpter aliud eligendum.Onſiderandū aūt ⁊ ſi quis alicuiꝰ definitionem aſſignauit hec. aut qd̓ exhis aut hoc cum illo definiuit. Nam ſi hͦ accidit ambobꝰ ⁊ neutro ineſt. vt ſi iuſtitiā tꝑantiā ⁊ fortitudinem definiuerit. nā ſi ſint duo ⁊vterqꝫ alteꝝ habeat. vtriqꝫ iuſti erunt. ⁊ neutrum. eo ꝙ ambo quidem habent iuſtitiam.vterqꝫ āt non habꝫ. Si aūt nōdum qd̓ dcm̄eſt habet. īcōueniens valde eſt. eo ꝙ ⁊ ī alijsaccidat hmōi. nihil ꝓhibet ambos hr̄e iuſtitiā cū neutꝝ habeat. ſed tn̄ ꝯͣria ineē eid̓ omnino īcōueīens videbit̉ eē. accidꝫ hͦ qd̓ tꝑantiā ⁊ debilitatē habeat. ille aūt fortitudineꝫ ⁊luxuriam ambo em̄ iuſtitiā ⁊ iniuſtitiam. nāſi iuſtitia tꝑantia ⁊ fortitudo ē. īiuſtitia debilitas ⁊ luxuria erit. Et oīno ꝑ q̄cūqꝫ eſt argumētari. qm̄ nō idē ſunt ⁊ ꝑtes ⁊ totum omnivtilia ad hͦ qd̓ nūc dcm̄ eſt. videtur āt qͥ ſic d̓finit ꝑtes toti eadem eſſe confiteri. 4ꝰ t VSte eſt quartꝰ ⁊ vltimꝰ tractatus. In quo poſtqͣꝫ 6ph̓s docuit interimere definitionē totiꝰ vl̓is īcontracti. docꝫ interimere definitōeꝫ totiꝰ integral̓ ꝯtracti ⁊phyſici. ⁊ p̄cipue hoc facit ī homogenijs. Et diuidit̉ tractatus iſte ī duo capitula. In pͥmo oſtendit quō interimitur definitio totius integralis reſpiciendo ad ꝑtes eꝰIn ſcd̓o docet idem reſpiciendo ad formā ꝯpoſiti. ⁊ cumhoc ponit aliqua generalia documenta ad interimenduꝫdefinitionem. Primū capitulum diuiditur in tres ꝑtesẜm ꝙ eſt trip̄ſex definitio totius integralis. Quedaꝫ em̄eſt dicens hoc eſſe hoc. vt cum ꝑtes totius ponuntur ī recto. AAlia eſt q̄ dicit hoc eſſe ex his. ⁊ eſt qn̄ ꝑtes totiusponuntur in obliquo Tertia eſt q̄ dicit hoc cum illo. ettuuc ponuntur ꝑtes in recto ⁊ obliquo ſimul Quo adp̄mū ponit philoſophus talem conſidetationē ſi definiretur totum integrale ꝑ ſuas ꝑtes poſitas in recto ſeq̄retur ꝙ definitum ineſſet ambobus in definitione poſitis. ⁊ tn̄ neutri illoꝝ ineſſet/ ſed hoc eſt inconueniens ꝙidem ineſſet vtriqꝫ. ⁊ tn̄ neutri ineſſet. Exemplum eſt. vtſi definiatur iuſtitia vt totum integrale ꝙ eſt tꝑantia etfortitudo copulatiue. ⁊ ſint duo homines. ⁊ vterqꝫ tātuꝫhabet alteram iſtaꝝ virtutum. ſic ꝙ vnus ſit tꝑatus etalius fortis ⁊ non tꝑatus. tunc ſeꝗretur ꝙ anbo eſſentiuſti eo ꝙ illi habent iuſtitiam ſil̓ integrā. qꝛ fortitudīeꝫ⁊ tꝑantia ex quibꝰ integratur iuſtitia. ⁊ vterqꝫ ſimul habet iuſtitiam. ita ꝙ vterqꝫ ſil̓ non habꝫ eā. quia ſicꝭ iuſtitia ⁊ tꝑantia ⁊ fortitudo. ita oppoſita eoꝝ q̄ ſunt timiditas intꝑantia ⁊ luxuria. ſunt integrantia īiuſtitiam.Si aūt dicatur ꝙ non ē incōueniens ꝙ aliqͥbꝰ diuerẜ īſunt oppoſita. eo ꝙ vni tꝑātia ⁊ timiditas qd̓ nō ē īcōueniēs ⁊ alteri fortitudo ⁊ ītꝑātia. ꝙ iteꝝ n̄ ē valde īcōueniens eo ꝙ ī ml̓tꝭ alijs ſic accidit īeē oppoīta diuerẜ. ſicꝭ ī ſil̓inihil ꝓhibꝫ aliqͦs duos ābos ſil̓ hr̄e vineā vnā cōeꝫ. ita ꝙneut̓ ꝑ ſe hēat ea. Ad hͦ rn̄dꝫ. p. deducēdo ad maiꝰ īcōueniens. qꝛ ex hͦ ſeq̄ret̉ ꝙ ꝯͣria ill̓ eid̓ ineēt. qꝛ poſito ꝙ vᵐ eorū bēat tꝑantiā cum timiditate. et alterum fortitudīem