Quintus liber
fulo ſenſibile. ⁊ iſte eſt modus nonꝰ ſentit em̄ aliqͥd alid̓qd̓ inferius eſt vt hō. ſꝫ non ſentit niſi vt hoc ꝑticipās qd̓eſt ſenſibile. Aut ſignificat̉ ꝓpriuꝫ in eo ꝙ aliquid aliuovt inferius ꝑticipat ſuū ſuꝑius. ſicut dicit̉ ꝓpriū alicuiꝰaīalis viuere in eo ꝙ ꝑticipat vitā ſiue vite pͥncipiū. etiſte eſt modus decimus quoꝝ qͣttuor pͥmi ſuppoſiti ſuntiuxta ꝓprium. Sex āt poſteriores ſumpti ſunt iuxta modos ſubiecti vt communiter diciturErgo qui non addit qd̓ ē naturaliter peccat eo ꝙ ꝯtingit qd̓ naturaliter ineſt. nō ineēilli cui naturaliter inē. velud hominis duospedes habere. qui ꝟ̓o nō determīat qm̄ qd̓nunc inē aſſignat. qm̄ nō erit hmōi qͣle nūc ēillud. velud quattuor digitos habere hōiemQui āt nō indicat qm̄ vt prius. aut vt ẜm aliud ponit. qm̄ nō de quo ratio ⁊ nomē veerit. veld̓ colorari ſiue ſuꝑficiei ſiue corꝑis aſignauit ꝓpriū. Qui ꝟ̓o nō p̄dicit ẜm qͥd. autin eo ꝙ eſt habere. aut in eo ꝙ ē haberi propriū aſſignauit. eo ꝙ nō eſt ꝓpriū qd̓ aſſignatū eſt. Inerit em̄ ſi ī eo qd̓ habetur aſſignauerit ꝓprium etiā hn̄ti. ſi aūt habēti. ⁊ ei qd̓habet̉ velud irreprobabile ſub ratione ſcientie vel ſcientis poſitum ꝓprium. Qui ꝟo nōp̄ſignat in eo qd̓ ꝑticipat vel qd̓ ꝑticipatureo ꝙ et in alijs quibuſdā inerit ꝓpriū ſi in eoquidem qd̓ ꝑticipatur aſſignauerit ꝑticipantibus inerit. Si vero in eo ꝙ ꝑticipat his q̄ꝑticipantur. velud ſi alicuius animalis poſuerit viuere ꝓprium. Qui auteꝫ non diuiditſpecie. qm̄ vni ſoli conuenit eoꝝ q̄ ſub hͦ ſūtcuius ꝓprium ponit. Nam ẜm ſuꝑabundantiam vni ſoli inerit. vt ignis leuiſſimūHic ph̓s circa p̄dictos modos ꝓprij ponit aliquasconſiderationes. volens ꝙ accidit peccare in aſſignatione ꝓprioꝝ ex eo ꝙ in locutione non deſignetur explicitequo ꝓprium aſſignetur Eſt igitur pͥma cōſideraº iſta.Si quis in aſſignatione ꝓprij ẜm naturam conuenientis. nō addit hac determīationē naturalit̓. qua determinatur ꝓprium non ſimpliciter ſꝫ ẜm nature aptitudineeſſe aſſignatū. peccat eo ꝙ contingit id qd̓ naturalit̓ inealicui non ineſſe illi tn̄ cui ineſt naturaliter exemplū eſvt ꝓpriū homīs eſt duos pedes habere Scd̓a ꝯſideraᵉeſt qͥ nō determinat in locutione ꝙ hoc ꝙ vt nunc inē aliqn̄ nō erit tale. qͣle nunc eſt peccat ſcd̓o peccato. ſicut qͥ dicit ꝓpriumhomīs. tm̄ quattuor digitos habere Tertia conſideratio eſt ſi quis aſſignat ꝓprium qd̓ ineſt diuerſis ẜm pͥus ⁊ poſterius ⁊ non determinat in aſſignatōne ſua cui conuenit pͥmo ⁊ cui ex conſequenti peccat t̓tiopeccato. quia non erit veꝝ de quo p̄dicatur ratio hoc eſtꝓprium ⁊ nomen ſubiecti p̄dicari. Et huius exemplum ēvt ſi quis colorari aſſignauerit ꝓprium ſuꝑficiei ⁊ corporis. ⁊ non determinauerit quō differenter hoc eſt ꝙ ē ꝓprium ſuꝑficiei tanqͣꝫ ſubiecti immediati ⁊ corporis tanqͣꝫ mediati. Quarta conſideratio eſt ſi ꝓprium aliqd̓
aſſignatum conuenit habenti ⁊ habito. ⁊ non determīatur in locutione ẜm quid ineſt aut in eo ꝙ eſt hēre. autin eo ꝙ eſt haberi. peccatum eſt in aſſignatione ⁊ non eſtꝓprium qd̓ aſſignatum eſt. quia non conuenit ſoli. quiaſi aſſignatur ineſſe habitui inerit etiā habenti. ⁊ ſi habēti aſſignetur inerit habitui. Exemplū eſt vt irreꝓbabileſub ratione eſt ꝓpriū ſcientis qui vocatur habens. eo ꝙconcretum ſignificat formam vt eſt in habēte ⁊ etꝭ ſcīe q̄vocatur habitus. quia ipſa īeſt ſciēti. ⁊ ergo ſi iſtud nō determīetur in locutione eſt peccatū. Quīta ꝯſideratioeſt qui aſſignat ꝓpriū. ⁊ non determīat an ſit ꝓprium ineo ꝙ ꝑticipat. vel ꝑticipat̉. peccat eo ꝙ in alijs qͥbuſdaꝫſb̓iectis inerit ꝓprium qͣꝫ in ſubiecto cui ponitur eſſe ꝓprium. Si em̄ aſſignauerit ꝓprium in eo ꝙ ꝑticipat̉ inerit ꝑticipātibus. Si vero aſſignauerit in eo ꝙ ꝑticipattūc īerit his q̄ ꝑticipātur. exᵐ vt ſi qͥs poſuerit viuere ꝓpriū alicuiꝰ aīalis. puta hominis. Sexta ꝯſideratio ēſi quis aſſignat ꝓprium qd̓ dicit̉ ꝓprium ſpecie. qd̓ nō cōuenit omni contento ſb̓ ſpecie. ⁊ non diuidit. hoc eſt nondiſtinguit ꝓpriū qd̓ ſpecie conuenit. dicendo in orōne ꝙſpecie ꝓprium aſſignauit peccauit. qꝛ ẜm ſuā aſſignatōeꝫinerit vni ſoli eoꝝ q̄ ſb̓ toli ſpecie ſunt ſb̓alterna cꝰ ſpēi ſb̓alterne ꝓpriū aſſignat. ⁊ rō eſt qꝛ qd̓ ꝑ ſuꝑabūdātiā dicitur vni ſoli ꝯuenit. ⁊ inerit. vt ignis ꝓpriū leuiſſimū eſſe.Aliquotiēs ⁊ ſpēm addēs peccat. Oportebit eī vnā ſpēꝫ eē eaꝝ q̄ dicūt̉ qn̄ ſpē addiderit. hͦ āt ī qͥbuſdā nō accidit. vt nec ī igneNō eī ē vna ſpēs ignis diuerſū eī carbo ⁊ flāma ⁊ lux ſpē vnūquoqꝫ āt hoꝝ ignis.Hic. p. verificat vltimā dcāꝝ ꝯſiderationū ⁊ pͥº poīt regulā ad verificādū dcām ꝯſideratōem. Scd̓o ꝓbat eamibi Propter hͦ āt) Regula ē ſi volumꝰ bn̄ aſſignareꝓpriū ſpēi nō ſufficit aliquotiēs dicere. ꝙ hͦ eſt ꝓpriū ſpē. ſꝫrequiritur ꝙ expͥmatur ſpēs vltīa ſiue ſpēaliſſima. eo ꝙcū d̓r ſpē oꝫ vna eē ſpēꝫ eoꝝ q̄ dicūtur reciꝑe ꝓprij p̄dicatonem. hͦ āt aliquotiēs nō ꝯtīgit. vtꝫ exēplarit in igne. nonem̄ ē vna tm̄ ſpēs ignis. ſꝫ eſt q̄dā ſpes ignis. q̄ vocat̉ carbo. q̄dā flāma. q̄dā lux. vnūqd̓qꝫ ei iſtoꝝ ſuſcipit p̄dicatōnem ignis. Aſſignādo igit̉ ꝓpriū ignis puta ꝙ ſit ſb̓tiliſſimū oꝫ nccārio expͥmere qͥs ſit ille ignis. qꝛ non ſufficitdicere ꝙ ꝓpriū ignis ſit ſb̓tiliſſimū. ſꝫ oportet dicere ꝙ eſtꝓprium ignis qͥ vocatur lux.Propter hͦ āt nō oꝫ qn̄ ſpē addit̉ diuerſaꝫeē ſpēꝫ eꝰ qd̓ d̓r. qm̄ alijs qͥd̓ magꝭ. alijs aūtminꝰ īerit qd̓ dc̄m ē ꝓpriū. velud ī igne ſubtiliſſimū. ſubtilior eī ē lux carbone ⁊ flāma hͦ ātnō oꝫ fieri. qn̄ nō ⁊ nomē magꝭ p̄t̉ d̓ quo rōmagis verum eſt. ſi aūt non. non erit d̓ quoratio magis. et nomen magis.Hic ꝓbat dcāꝫ rl̓aꝫ ⁊ poīt duas rōes. Scd̓a ibi (Amplius āt) Prīa ē ꝙ ſb̓tiliſſiᵐ eē nō ſit bn̄ aſſigͣᵐ tāqͣꝫ ꝓpriumigni ſn̄ det̓mīatōe ſpēi ſpēaliſſime ignis ꝓbat ſic. qꝛ vl̓ ignis d̓r eqͣlit̓ d̓ ill̓ t̓bꝰ carbone videlicꝫ flama ⁊ luce l̓ nō ſꝫẜꝫ magꝭ ⁊ minꝰ. ſi pͥᵐ tūc oꝫ ꝙ etꝭ ſb̓tiliſſiᵐ īſit eis eqͣlit̓ qd̓flm̄ eſt. qꝛ lux eſt ſb̓tilior flamia ⁊ flamna carbone. Sivero dicatur ꝙ ignis dicatur de eis ẜm magis ⁊ minustunc ꝓprium ignis videlicet ſubtile debet de eis dici ſecunduꝫ magis et minus. et ſic non eſt quidlibet eorum