Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quintus liber

Hie. p. ꝓſeqͥtur ītentū ſuuꝫ ponēdo pͥº onā ꝯſiderationeui deſtructiua Scd̓o poīt ꝯſtructiua ei corrn̄teꝫ. Prīeſt iſta. ſi ꝓpriuꝫ alicui nō ꝯtēto ſb̓ ſpē īſit. ⁊ alicui ꝯtentoſſꝫ ſpē nō inſit. licꝫ alicui īſit male aſſignauit ꝓpriuꝫ. ⁊ reſpicit iſta ꝯſideratio illā ꝯditōeꝫ ꝓprij q̄ eſt om̄i ineē Dicitur em̄ ī definitōe ꝓprij qm̄ om̄i ſoli ⁊ ſꝑ īeſt ⁊ ꝯuerſim p̄dicat̉ de eo cuiꝰ eſt ꝓprium Cuiꝰ exᵐ eſt ſi aſſignet̉ ꝓpriunſciētꝭ eſſe īfallibilē ſb̓ rōne ſiue argumētatōne tunc īſpicienduꝫ eſt ſi hͦ om̄i ſciēti ꝯueīt ⁊ videnduꝫ ſi geomet̓ qui eſtſciēs ſit īfallibil̓ ī ſua argumētatōne ſꝑ. ⁊ viſo ꝙ hͦ nō cōuenit geometro eo ꝙ aliqn̄ fallit̉ fl̓e deſcribēdo figurasde qͥbꝰ argum̄tat̉. non eſt hoc qd̓ dictum eſt ſcientis ꝓprium ſcꝫ non falli ſub rationeAſtruēti aūt ſi de om̄i veꝝ eſt. ⁊ de hͦ verū erit. erit em̄ ꝓpriū qd̓ poſitū eſt eē ꝓpriuꝫvt qm̄ aīal diſcipline ſuſceptibile de om̄i homīe veꝝ ē. et ī eo ꝙ homo. erit hoīs ꝓpriumaīal diſcipline ſuſceptibile. ē aūt locꝰ hic deſtruēti quid̓ vtilis. Si nō de quo nomē ⁊ ratō. ⁊ ſi nō de quo rō ⁊ nomē veꝝ eſt Cōſtruēti quidē ſi de quo nomē ⁊ ratio. aut ſi de quoratio ⁊ nomen p̄dicaturHic poīt e regione ꝯſideratōem ꝯſtructiuā. Dicēs ꝙpplenti aſtruere nccm̄ eſt ꝯſiderare de om̄i ſi veꝝ eſt ꝓpriiqꝛ ſi de om̄i veꝝ eſt. tūc etꝭ ſimpl̓r veꝝ eſt de ipō. ⁊ ſic ſimpliciter erit ꝓpriuꝫ qd̓ poſituꝫ ē eē ꝓpriuꝫ. Cuiꝰ exᵐ eſt. vtqm̄ aīal ſuſceptibile diſciplīe de oī hoīe veꝝ eſt. ⁊ in eo ꝙhomo. gͦ erit hoīs ꝓpriuꝫ hoc ꝙ aſſignatū eſt. vt igit̉ ſit aliquis idoneꝰ ad diſcernēduꝫ qn̄ ꝯueīt om̄i ⁊ ꝯuertibiliterDicimꝰ ꝙ h̓ locꝰ ꝯſideratōis vtil̓ eſt deſtruēti vt īſpiciatſi nō dicit̉ rō q̄ deſcribit ꝓpriuꝫ de oī eo de quo dicit̉ nomē ſb̓iecti. ita ꝙ ratio nō dicat̉ de om̄i illo de quo nomēd̓r ⁊ ecōtra. ſic ꝙ non p̄dicent̉ ꝯuerſim de ſeīuicē. tunc em̄nō erit ꝓprium Cōſtruēti vero vtil̓ eſt oppoſito modoilli em̄ eſt nccm̄ inſpicere. ſi de quo d̓r nomē ſꝑ de eodemrō ꝓprij ⁊ ecōuerſo. ſi de quo d̓r rō ⁊ nomē ſiue ſb̓iectum p̄dicaturDicit̉ āt ꝓprij rō ad declarāduꝫ ponit̉. ſic ratio q̄eſt definitio. ⁊ d̓r ſb̓ctm̄ noꝰ. qꝛ ſicꝭ ſe hꝫ noꝰ definiti ad dfinitōeꝫ ita ſb̓ctm̄ ſe hꝫ ad ꝓpriū qͣꝫtū ad hoc ꝙ ꝑ ꝓpriumdeclarat̉ ſicꝭ in antehabitis dictum eſt.Dein̄ deſtruēti quidē ſi nō de quo ratio ⁊nomē. ⁊ ſi nō de quo nomē ⁊ rō veꝝ ē. Nō eīerit ꝓpriū qd̓ poſitū eſt eē ꝓpriū. vt qm̄ aīaſquidē diſciplīe ſuſceptibile veꝝ ē de deo. homo āt non p̄dicat̉ de deo nō erit ꝓpriū homīs aīal ſuſceptibile diſciplineHic poīt iteꝝ ꝯſideratōeꝫ deſtructiuā dicēs ꝙ oꝫ ꝯſiderare iteꝝ ad hac ꝯſideratōeꝫ ꝓprij. q̄ ē ꝯuerſim p̄dicari.ſꝙ ſi nō d̓r noꝰ de oī de quo dr̄ rō ⁊ ſi nō d̓r rō de oī de quonoꝰ. tūc nō erit ꝓpriū qd̓ in eē d̓r vt ꝓpriū Cuiꝰ exᵐ eſt vt anīal ſuſceptm̄ diſciplīc d̓r de oī hoīe. ⁊ nō ſolū ꝯueīt homīqꝛ et d̓r de deo. hō at nō p̄dicat̉ de deo. gͦ nō erit hoīs ꝓprium diſcipline ſuſceptibile. ꝑ deum intelligunt hic quidam celum acceptum cuꝫ īcluſione ſui motorisAſtruēti autem ſi de quo rō ⁊ nomē p̄dicat̉. ⁊ ſi de quo nomē ⁊ ratio. erit em̄ ꝓprium

qd̓ poſitū eſt nō eē ꝓpriū. vt qm̄ de quo habere aīaꝫ aīal veꝝ eſt. ⁊ de quo aīal ⁊ habereaīam. erit animā habere animalis ꝓprium.Hic. p. poīt ꝯſideratōeꝫ affirmatiuā dicēs. ꝙ aſtruētēſiue ꝯſtruēteꝫ oꝫ ꝯſiderare. ſi de om̄i de quo p̄dicat̉ ratiop̄dicatur ⁊ nomē ⁊ ecōtra. qꝛ tūc bene poſitum ē ꝓpriū Exemplū eſt. vt de quocūqꝫ veꝝ eſt ⁊ p̄dicatur aīaꝫ habere. ⁊aīal eſſe veꝝ eſt. ⁊ p̄dicat̉. ⁊ ecōuerſo de quo veꝝ eſt eē animal ⁊ de quo p̄dicat̉ aīal. de om̄i illo p̄dicatur aīam habere. erit gͦ habere aīam ꝓpriū aīal̓ Et ītelligit. p. in hͦ exēplo dcm̄ ſuuꝫ de aīa que ẜm veritatē eſt talis. ⁊ hͦ mō aīavegitatiua non eſt anima ſꝫ eſt ꝑs ꝑtis animeDein̄ deſtruētē quidē ſi ſubiectū ꝓpriumaſſignauit eius qd̓ in ſubiectō dicit̉. Nō em̄erit ꝓpriū. qd̓ poſitū eſt eē ꝓpriū. vt qm̄ qͥ aſſignauit ꝓpriū corꝑis ſubtiliſſimi ignē ſubiectū aſſignauit p̄dicati ꝓpriū nō erit igniscorꝑis ſubtiliſſimi ꝓpriū propterea aūt nōerit ſubiectū eiꝰ qd̓ in ſubiecto d̓r ꝓpriuꝫ eoꝙ idē pluriū erit ⁊ drn̄tiū ſpecie ꝓpriū. Naꝫeidem plura q̄dā drā ſpē inſūt ſubˢ ſola dctāquoꝝ erit oīm ꝓpriū qd̓ ſubiectum eſt ſi qͥsſic ponat ꝓprium.Hic. p. ꝯn̄r poīt ꝯſideratōeꝫ deſtructiuā de ꝓprio ⁊ ꝯſtructiuā ei oppoītā Deſtructīa ē iſta Si aliqͥs aſſignat ſb̓iectū ꝓpriū eꝰ qd̓ eſt ī ſb̓ctō. tūc n̄ erit ꝓpriū qd̓ ꝓpriū ponit̉.Exᵐ eſt. vt ſi quis aſſignauerit in qd̓ eſt eē ſb̓tiliſſiᵐ corpus cū ignis ſit ſb̓ctm̄ ⁊ ſb̓tiliſſimū corꝑm eē. ſit paſſioſiue ꝓpriū. tal̓ aſſignauit ſb̓ctm̄ p̄dicari vt ꝓpriū. nō igit̉erit ignis ꝓprium ſb̓tiliſſimū corpus. ſb̓tiliſſimū autemcorꝑm eſſe in quale p̄dicat̉. ⁊ ꝓpt̓ hͦ ſubctm̄ nō erit ꝓpriūeiꝰ paſſiōis ſiue ꝓprij qd̓ ī ſb̓cto eē d̓r Cuiꝰ rō eſt Quiaſi hͨ diceret̉ ſeq̄retur ꝙ vnū ⁊ idē erit pluriū etꝭ ſpē drn̄tiūꝓpriū Nā eidē ſb̓ctō īſunt pl̓a ⁊ ſpē dr̄a. q̄ tn̄ vt ꝓpria de ſola ſb̓ſtātia ſtꝭ dcā. qͦꝝ oīm ẜm hͦ ꝓpriū erit. qd̓ ſb̓iectū eorū erit Sꝫ ꝯͣ iſta ſic obicit̉ ſi vni ſb̓ctō ml̓ta ꝓpria īſunthec oīa ꝯuertūt̉ cuꝫ ſubctō. ſꝫ q̄cūqꝫ vni ⁊ eidē ꝯuertunturip̄a etꝭint̓ ſe ꝯuertunt̉. gͦ iſta ꝓpria int̓ ſe et ꝯuertunt̉. etſic vnuꝫ ē alteriꝰ ꝓpriuꝫ qd̓ eſt īcōueniēs. Ad qd̓ rn̄detAlbertꝰ. ꝙ ꝓpria large h̓ dicunt̉ q̨̄cunqꝫ īſunt oī ⁊ ſoli. grāmatica ⁊ muſica hoī ẜm aptitudīeꝫ īſunt. ⁊ tūc īcōueniens ē ſb̓ctm̄ dici ꝓpriuꝫ eoꝝ q̄ ſtꝭ in ſb̓ctō. qꝛ ſic hō erit ꝓpͥuꝫ grāmatice. ⁊ ꝓpriuꝫ muſice albedīs ⁊ nigredīs ⁊ alioruꝫ ml̓toꝝ qd̓ eſt ꝯtranaturā ꝓprij qd̓ vni ſoli ẜm ſpeciemdebet conuenire.Aſtruēti ꝟo ſi qd̓ ī ſubctō ē aſſignauit ꝓpriuꝫ ſubctī. erit eī ꝓpriū qd̓ poītū ē n̄ eē ꝓpriūSi quid̓ de vno ſolo p̄dicat̉ vt dcm̄ ē ꝓprium. vt qm̄ qͥ dixit t̓re ꝓpriū corpꝰ gͣuiſſimuꝫſpē ſubctī aſſigͣuit ꝓpriū qd̓ de re ſola d̓r ⁊ vtpriū p̄dicat̉ Erit t̓re ꝓpriū recte poſitumHic poīt ꝯſideratōeꝫ affirmatiuā dicēs ꝙ oppoſito mōvꝫ tal̓ ꝯſideraº vt ꝯſiderādo .ſ. ſi in qd̓ ī ſb̓ctō ē vt paſſio.aſſignauit aliqͥs eē ꝓpriū ſb̓ctī hoc eī cū in quale ⁊ non inquid p̄dicatur erit ꝓprium qd̓ ab aduerſario poſitum eſtnon eſſe ꝓprium. ſi quidem de ſolo ẜꝫ ſpēꝫ p̄dicat̉ vt dcm̄

iij