Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tertius liber

alicui aūt qd̓ eſt ẜm ꝓpriam diſciplinā vt fabro eligēdūeſt qd̓ p̄cipit fabrilis ⁊ politico qd̓ p̄cipit ciuilis. ⁊ goꝫligētē inſpicere ꝯditōes eligibil̓ l̓ boī eēnales ⁊ accn̄talesDein̄ ꝙ hic aliquid eo ꝙ nō ī gūe. vt iuſtitia iuſto Nā hͦ quid̓ ī gn̄e bono. illd̓ āt nō. ethoc qͥdē bonū quid illd̓ āt nō. Nihil em̄ d̓r ꝙgenꝰ qd̓ nō ē in gn̄e vt albꝰ hō. nō ē qͥd̓ colorSimiliter autem ⁊ in alijs.Iſtud ē ſcd̓m caᵐ in quo. p. poīt ſex ꝯditōnes ex parteforme eligibil̓ Prīa ē Illud ē magꝭeligendū qd̓ eſt peſe in gn̄eqꝫ illud qd̓ nō eſt ꝑ ſe ī gn̄e. vt iuſtitia eſt magiseligēdaqꝫ iuſtū. qꝛ iuſtitia ē quiddā fixū ⁊ ſtās in gn̄e qd̓eſt boᵐ. vt ſpēs eiꝰ. iuſtū ꝟo eſt opꝰ iuſtitie l̓ effectꝰ ⁊ rō electiōis ē. qꝛ hͦ ꝙ eſt iuſtitia ẜm ſui naturā eſt ī hͦ gn̄e qd̓ eſtboᵐ. illud āt qd̓ eſt iuſtū. ſic actio vl̓ effectꝰ. nō eſt ī eodeꝫgn̄e. ſꝫ in gn̄e actōis. ⁊ p̄t eſſe nō boᵐ ſimpl̓r. vt iuſtitie opqd̓ eſt dapnatio l̓ punitio aliqn̄ nō boᵐ eſt eligibile. vt ſidicat̉ iuſtꝰ vt hō iuſtꝰ. ſꝫ hͦ nō eſt ita euidēs ⁊ tūc rō electionis ē. qꝛ iuſtitia ē cā iuſti. ⁊ cā eſt magꝭ eligibil̓ cāto. Ꝙāt nō ſit eēnal̓r ī bono. ſicꝭ in gn̄e pꝫ. qꝛ ſicꝭalbꝰ hō. nō dicitquid ī gn̄e coloris. ita iuſtus hō vl̓ iuſta actio vl̓ iuſtitieeffectꝰ. nō eſt bonitas. ſꝫ bonū ꝑ īformatōeꝫ. nō em̄ ꝑ p̄dicacōneꝫ ī recto factam d̓r hͦ genꝰ. ita ꝙ genꝰ recte p̄dicet̉ deeo. qd̓ nō eſt in gn̄e eſſential̓r. ſicꝭ quid ipſiꝰ gͦ. vnde albꝰhomo non eſt color. Similiter autem ⁊ in alijs.Et ꝙ ꝓpter ſe eligendum. eo ꝙ ꝓpter aliudmagis eligendum. vt ſanū eē qͣꝫ exercitariHic ponit ſcd̓am ꝯſideratōem q̄ eſt iſta Illud ē magꝭeligendū. quod ꝓpt̓ ſe eligit̉. qͣꝫ illud qd̓ eligit̉ ꝓpt̓ aliudſic ſanū eſſe in habitu ſanitatꝭ. magꝭeſt eligendū qͣꝫ exercitari. vel de ambulare qd̓ fit ꝓpt̓ ſanitatē tanqͣꝫ ꝓpter finem .ſ. vt motu corꝑis. euentet̉ ⁊ diſtentet humorē abore ſtomachi. ⁊ ſic ſanū eſſe ꝑ ſe eligitur. exercitari auteꝫꝓpt̓ aliud. ⁊ ſic ꝓpt̓ ſe dicit puatōeꝫ relatōis ad vlteriorem finem.Et qd̓ ꝑ ſe. eo ꝙ ꝑ accn̄s. vt amicos iuſtos eſſe. eo ꝙ īimicos. hoc em̄ ꝑ ſe eligenduꝫillud aūt ꝑ accn̄s Nam īimicos iuſtos eē. eoꝙ īimicos. hͦ em̄ ꝑ ſe eligendum illud autē ꝑaccn̄s. Nam īimicos eē ẜm accn̄s eligimusvt nihil nos noceāt ē aūt idē hoc ei. ꝙ antehoc. differt aūt ī modo. Nam amicos qͥdemiuſtos eē ꝑ ſe eligimꝰ ⁊ ſi nihil nobis debeatfieri. ⁊ ſi in īdia ſint Inimicos aūt ꝓpt̓ alterūvt nihil nos noceantHic poīt tertiā ꝯſiderationem Dicens. Illud ē magis eligibile qd̓ eſt bonum ꝑ ſe qͣꝫ illud qd̓ eſt bonū ꝑ accidens. Dicitur aūt bonum ꝑ ſe qd̓ intra ſe habet cauſaꝫ bonitatis. ſicut bonuꝫ boneſtū. qd̓ ſic definit tulliꝰ eſt qd̓ ſuaſb̓ſtātiali vi nos trahit. ⁊ ſua v̓tute ſb̓ſtantiali nos allicit. hͦ em̄ de natura ſui eſt mouēs ad eligenduꝫ. ꝑ accn̄saūt bonum eſt. qd̓ in ſe nō hꝫ cauſaꝫ electōnis. ſed in alioquodā ad qd̓ ordinatur ẜm aliquē modum ſequēdi ex ipſo. Cuius exemplum eſt. vt magis eligendum eſt amicos eſſe iuſtos. qͣꝫ inimicos eſſe iuſtos. Quia amicitiavt dicunt philoſophus tullius ⁊ theofraſtus fundatur

ſuꝑ virtutem q̄ eſt cauſa electionis boni amicoꝝ qd̓ ē cauſa electionis ꝟtutis ⁊ honeſti bonum autem eligere inimicis cum nō fundetur ſuꝑ ꝟ̓tutē ſꝫ vitium īimici nō pōteſſe in īimicis. ſꝫ in alio qd̓ eſt occaſionatū ex ipſo īimicos igitur ẜm accn̄s ſcꝫ vt nihil nos noceant. ⁊ hoc occaſionat̉ ex eo. qꝛ iuſti ſtꝭ. iuſtꝰ auteꝫ nō vult alicui nocere. Hic āt locꝰ idem eſt cū p̄cedente in qͦ dcm̄ eſt ꝙ id qd̓eſt ꝑ ſe. magꝭeligenduꝫ eſt qͣꝫ id qd̓ eſt ꝑ alteꝝ. ſꝫ mō quodam differt qꝛ ille eſt ꝑ reſpectum ad finem. ⁊ iſte ꝑ reſpectū ad ītrinſeca boni eligibilis. vterqꝫ tn̄ eſt ꝑ ſe vl̓ ꝑ accidens. Per ſe aūt duplicē habet oppoſitionem Unamad ꝑ aliud ⁊ aliā ad ꝑ accn̄s Primoº virtus nō eligiturꝓpter ſe. ſꝫ ꝓpter bonitatem. Scd̓o virtus eligitur ꝓpt̓ ſe⁊ non ꝑ accn̄s. qꝛ gratia ſuijpſius. ⁊ ꝑ accn̄s etiam dicitur duplicit̓. ſcꝫ ꝙ grā accn̄tꝭ ſibi vel ex ipſo occaſionatieligitur. ⁊ ẜm hͦ iſte due conſideratōes manifeſte ſunt.Et ꝙ cā boni ꝑ ſe. eo ꝙ ꝑ accn̄s. quem admodū ꝟtꝰ a fortuna. Nam hͦ ꝑ ſe. illa āt ꝑ accidēs eſt cā bonoꝝ. ⁊ ſi quid aliud hmōi. ſil̓raūt ī ꝯtrario Nam qd̓ ꝑ ſe ē cā mali magꝭ fugiēdū. eo ꝙ ꝑ accn̄s. vt viciū ⁊ caſus. Namhoc quidem ꝑ ſe malū. caſus aūt ꝑ accidensHic poīt quartā ꝯſideratōeꝫ q̄ eſt iſta. E llud qd̓ ē cāboni ꝑ ſe. magis ē eligendū qͣꝫ qd̓ eſt cā boni ꝑ accn̄s. quēadmoduꝫ ꝟtꝰ in eligendo differt a fortuna. qꝛ ꝟtꝰ eſt cauſa bonoꝝ ꝑ ſe. fortūa āt cā bonoꝝ ei ſb̓iacentiū. q̄ ſtꝭ diuitiē gl̓a ⁊ ptās. ꝑ accn̄s. q̄ ẜm ſe nō ſtībona. ſꝫ ſtꝭ bona vt organa btītudīs ⁊ decorātia beatitudinē. vt d̓r pͥº ethicoꝝ Etſil̓r eſt in alijs ſi quid aliud eſt hmōi vt fatū caſus ⁊ ſil̓iaSil̓r autē in ꝯtrario ꝑ oppōem. Nā id qd̓ eſt cā mali ꝑſe. ē ꝑ ſe magis fugienduꝫ. qͣꝫ qd̓ ꝑ accn̄s eſt cā. vt vitiuꝫ ēcā mali ꝑ ſe ⁊ ꝑ ſe magis fugienduꝫ eſt. qͣꝫ caſus ſiue īfortuniuꝫ. qd̓ eſt cā mali ꝑ accn̄s. vt pauꝑtates. l̓ miſerie q̄ſunt mala ꝑ accidensEt qd̓ ſimpliciter bonū eo ꝙ alicui. magꝭeligendum. vt ſanū fieri qͣꝫ ſecari. Nam hͦ qͥdē ſimpliciter bonum. illud autem alicui indigenti ſcilicet ſectioneHic poīt quītā ꝯſideratōeꝫ q̄ ē iſta Illud ē magꝭ eligēdūqd̓ ſimpl̓r ⁊ ꝑ ſe boᵐ ē. qͣꝫ qd̓ eſt cā boni ꝑticularꝭ ⁊ alicui.vt ſanū fieri ē boᵐ ſimpl̓r. ſꝫ ſecari qd̓ nō eſt cā boni niſi īdigēti ſectōe ī quo ſcꝫ putreſcit mēbꝝ eſt bonū ẜm quid.Et ꝙ natura ē eo ꝙ nō natura. vt iuſtitiaiuſto: hoc em̄ natura. illud āt acqͥſitū. ⁊ qd̓meliori ⁊ honorabiliori ineſt magis eligēdūvt deo qͣꝫ homini. et anime qͣꝫ corꝑiHic poīt ſextā ꝯſideratōeꝫ q̄ eſt iſta. Illud ē magꝭeligendū qd̓ eſt boᵐ ex natura. qͣꝫ illud qd̓ nō eſt boᵐ ex natura.vt iuſtitia ē magꝭ eligēda iuſto. qd̓ eligit̉ vt acqͥſitum. qꝛiuſtitia nō p̄t amittere boītatē. ſꝫ iuſtūbū̄. ⁊ ſic iuſtum eſtbonum ꝑ accn̄s ratione oꝑationis boneCirca textu ſūt dubia. Primūeſt In veꝝ ſit ꝙ iuſtū nō eſt ī gn̄e cū tn̄ ꝯcretū ⁊ abſtractū ſint in eodē gne Soº iuſtū accipit̉ dupl̓r. Unoº ꝓſuo pͥncipali ẜtº. ⁊ ſic ē in gn̄e boni. ſicꝭ iuſtitia. Alio mopro denōiato ⁊ ſic nō ē in gn̄e boni nec qualitatis ꝑ ſe ſaltem. ⁊ ſic intelligitur dictum philoſophi.

Eiij