Secūdi libri poſterioꝝ
per definitōnem ordinatā pro medio. Alij breuiter ſe expediūt dicētes ꝙ ph̓s dat hic gn̄alem modū on̄dendi ipſum qd̓ qͥd eſt ꝑ aliud volēs in ſumma ſi eadem res hplures definitiones qͣꝝ vna eſt cauſa alteriꝰ illa q̄ ſe hꝫper modū cauſe ſumit̉ pro medio ad demōſtrādum illade definito. ſicut definitio data ꝑ formā q̄ ſe habet ꝑ modum cauſe reſpectu definitōnis date ꝑ materiā p̄t ſumipro medio ad demōſtrādum definitionem data ꝑ materiā de ſuo definito. ⁊ erit hm̄oi demōſtratio ex ꝓpijs.conuertibilibꝰ ⁊ in pͥmo mō pͥme figure. eo ꝙ oportet cōcluſionē eſſe vl̓em affirmatiuā cū ibi p̄dicet̉ definitio didefinito que vl̓r ſe habet ad definitū. Et iſte eſt vnꝰ modus cognoſcendi qd̓ qͥd eſt ꝑ aliud qd̓ qͥd eſt. qꝛ definitōdicēs tm̄ qͥd demōſtrat̉ per eā q̄ dicit ꝓpter quid. nō tamieſt iſte modus on̄dendi ꝓprie demōſtratō. ſed eſt qͥdammodus logice ſyllogizādi ip̄m qd̓ qͥd eſt de eo cuius eſtquia ꝑ dictū modū nō ſufficiēter ꝓbatur ꝙ illud qd̓ concludit̉ ſit qd̓ qͥd eſt ip̄ius rei de quo cōcludit̉. hoc eſt noconcluditur cum illa reduplicatione in eo quod quid ēſed ſolum concluditur ꝙ ineſt eiQuo aūt mō cōtingit dicemus dicentesiterū ex prīcipio. Sicut em̄ ꝓpter quid querimus habentes qꝛ aliqn̄ aūt ſimul manifeſta ſunt. Sed neqꝫ prius ꝓpter quid poſſibile eſt cognoſcere qͣꝫ quia. manifeſtū qm̄ ſimiliter et quod qͥd erat eſſe nō ſine quia. impoſſibile em̄ eſt ſcire qͥd eſt ignorātes ſi eſtHic ph̓s on̄dit quō ꝑ demoſtratiōneꝫ p̄t on̄di quodquid eſt. Et circa hoc duo facit. Primo on̄dit quō in aliquibꝰ manifeſtet̉ ip̄m qd̓ qͥd eſt ꝑ demōſtrationē. Secūdo on̄dit ꝙ hoc nō cōtingit in omibus ibi (Eſt aūt quorūdam) Lirca pͥmuꝫ tria facit. Primo p̄mittit aliqͣ neceſſaria ad on̄dendum ꝓpoſitū. Scd̓o manifeſtat ꝓpoſitū per exēploibi Quoruꝫ) Tertio epilogat ibi Quomō qͥdem igit̉) Circa pͥmū p̄mittit ꝯꝑationē quandamip̄ius qd̓ qͥd eſt ad ꝓpter qͥd dd̓ns ꝙ ad on̄denduꝫ qͦmōcōtingat acciꝑe qd̓ qͥd eſt ꝑ demōſtrationē oportet iteꝝa pͥncipio reſumer e. vbi cōſiderādum occurrit ꝙ dupl̓ialiqͥs p̄t ſe habere ad ꝯgnoſcendū ꝓpter qͥd. Primo cōtingit nos ſcire qͥa eſt. ⁊ tn̄ adhuc ignorare ꝓpter qͥd ⁊ deillo interrogare. qn̄qꝫ aūt vtrūqꝫ eoꝝ ſil̓ eſt nobis notūīpoſſibile tn̄ ē vt dicit ph̓s ꝙ qn̄qꝫ cognoſcamus de aliere ꝓpter qͥd ⁊ ignoremus qͥa. ⁊ ſimiliter eſt de eo ꝙ quierat eſſe. ⁊ de eſſe abſolute loquēdo. qꝛ aliqn̄ ſcimꝰ reꝫ eēet tn̄ de illa nō cognoſcimꝰ ꝑſcē qͥd ſit. Aliqn̄ aūt ſimulcognoſcimꝰ vtrūqꝫ. ſed tertiū eſt īpoſſibile vicꝫ ꝙ ſciamquid eſt ⁊ ignoremꝰ ſi eſt. queſtio em̄ ſi eſt q̄rit de eſſe rei.Hoc aūt ſi eſt aliqn̄ ẜm accn̄s habemusaliqn̄ aūt habētes qͥd ip̄ius rei. vt tonitruuꝫqm̄ ſonꝰ qͥdeꝫ nebulaꝝ eſt. et defectum qm̄priuatio q̄dam lumis eſt. Et homīem qͥ qͥddam eſt aīal. et aīaꝫ qm̄ nūerꝰ ſeip̄m mouēsHic ph̓s poīt ſcd̓m pambulū. dd̓ns ꝙ aliqn̄ ſi eſt habemus aliqn̄ ꝑ accn̄s ſiue per mediū accn̄tale qd̓ potiuseſt ſignū qͣꝫ cauſa ſicut ꝑ velocitatē motus cognoſcimleporem. Aliqn̄ ꝟo ſcimꝰ qꝛ eſt et ſi eſt per mediū qͥd habē1tes. hoc eſt ꝑ mediū eēntiale ꝓbās eſſe ip̄ius. ſicut patꝫin exemplis naturali ⁊ mathematico. Aliqn̄ ſcimꝰ qꝛ to-
nitruꝰ eſt ſonus factus ex vſtione nebulaꝝ. hoc eſt ſpiſſaꝝ nubiū ad modū nebule. talis em̄ ſonꝰ eſt eēntialitertonitruꝰ. ⁊ ſic etꝭ ſcimꝰ qꝛ eſt eclipſis ſiue defectꝰ in lunaqn̄ ſcimꝰ ꝙ eſt quedā pͥuatio lumīs in luna ex terra obiecta ꝓueniēs. Et tertio ſcimꝰ hoīnem qꝛ eſt. qm̄ eſt aīalrarōnale ſiue rōnali determīatū. ⁊ ſcimꝰ qͥa aīa eſt quiaeſt nūerꝰ ſeip̄m mouēs ſuppoſito ꝙ illa ſit definitio aīeSed q̄cūqꝫ qͥdem ẜm accn̄s ſcimus qͥa ſtꝭncc̄e eſt nullo mō alio ſe habere ad quid eſtNeqꝫ em̄ qͥa ſunt ſcimꝰ. Querere aūt quid ēnō habētes qꝛ eſt nihil querere eſt. Scd̓mquecūqꝫ aūt habemꝰ quia eſt. quid eſt facileeſt. Quare quēadmodū habemꝰ qꝛ eſt ſic habemꝰ ad id quod quid eſt.Hic ph̓s poīt tertiū pambulū. dd̓ns ꝙ in illis q̄ cognoſcūtur eſſe ꝑ medium accn̄tale. nō nccārio cognoſcimus quid eſt vel ꝓpter qͥd eſt ratio. qͥa qͥd ē ex accn̄tibꝰnō cōſtituit̉. ⁊ ſic ſciēdo ꝑ mediū accn̄tale nō ꝑfecte ſcimus qͥa eſt illiꝰ rei. nec rem eſſe. ⁊ ſi nō ſcimꝰ vere res eēergo multo minus cognoſcimꝰ qͥd eſt. Quia vanuꝫ eſtquerere qͥd eſt niſi aliqͥs ſciat quia eſt. ⁊ ergo talis cognitio vana eſt et inutil̓ demōſtratori Illa aūt in quibꝰcognoſcimꝰ qͥa eſt ꝑ mediū eēntiale et definitm̄ faciliterpoſſunt cognoſci quo ad qͥd eſt. Ex quo infert ph̓s ꝙ ſicut nos habemꝰ ad cognoſcēdum quid eſt. quia eſt eadeꝫvia vtrūqꝫ cognoſcendi quia eſtQuoꝝ igitur habemus aliqͥd ipſiꝰ quodquid eſt. primum qͥdem ſit defectus in quo aluna in quo c. oppoſitio terre in quo. b vtrūquidē igit̉ deficit aut nō. b q̄rere eſt. Secūdū hͦ aūt habemꝰ quecūqꝫ facile. Quare quēadmodū habemꝰ quia eſt nūqͥd eſt aut nō ēhoc aūt nihil differt q̄rere qͣꝫ ſi eſt ratio ipſiꝰEt ſi ſit hoc ⁊ illud dicemꝰ eſſe. aut qualis cōtradictōnis eſt ratio. vtꝝ habendi duos rectos. aut non habendiHic ph̓s ꝯn̄r id quod dctm̄ eſt manifeſtat ꝑ exēplaꝫprimo hoc maīfeſtat qn̄ habemꝰ qͥa eſt ꝑ medium eſſentiale. Scd̓o qn̄ habemꝰ qͥa ꝑ mediuꝫ accn̄tale. Quo adprimū dicit ꝙ in illis in qͥbus ſcimꝰ aliqͥd ꝑ mediū eſſentiale ſimul ſcimꝰ qͥa eſt qͥd eſt ⁊ ꝓpter qͥd. huius eſt exēplūſit defectꝰ. hoc eſt eclipſis in quo a. id eſt maior extremitas. ⁊ ſit luna in quo c. id eſt mīor extremitas. ⁊ ſit interpoſitio terre inter ſolem et lunā q̄ eſt ꝟa cā eclipſis lunein quo b. qd̓ eſt mediū. Tunc dicit ph̓s ꝙ idem eſt q̄rerevtꝝ deficiat luna vel nō. ⁊ vtꝝ b ſit vel nō qͣſi dicerꝫ ph̓sꝙ querere de cōcluſione ſcꝫ vtꝝ luna deficit vel non eſtquerere de medio vtꝝ ſcꝫ medium eſt vel non. Et ſubditꝙ querere vtꝝ. b. ſit vel non nihil differt a queſtiōe quaqueritur vtꝝ ſit aliqua ratio ipſius defectus. quia b hoceſt oppoſitio terre eſt ratio defectus lune. ⁊ ſi eſt tal̓ oppoſitio etiam dicimus eſſe defectum lune vel non. Et ſicpatet ꝙ idem eſt querere de medio et concluſione. et itaſi ſcimus quid ſcimus quia ⁊ econuerſo. vt ſi querimusvnum querimus alterum et econuerſo. quia eadem eſtqueſtio de vtroqꝫ. ⁊ eadem via habemus vtrūqꝫ. Et ſimiliter dicit ph̓s eadem eſt ratio ſi q̄ramus qͣlis ſit rōcōtradictōis. hͦ ē qͣlis ꝑtꝭ ꝯͣdictōis ſit ratō aut affirmatīe