iijs Tractatus
11Et adhuc neqꝫ qͥd erat eſſe ſyllogizatum ē.Qm̄ vtiqꝫ hͦ enī ſuppoſituꝫ eſt nobis qd̓ qͥderat eſſe. Quare neceſſe ē ſine nō in eo ꝙ qͥdeſt ſyll̓s. aut qd̓ qͥd erat eē ſyllogizare aliqͥdHic ponit ſcd̓am rōnem q̄ ſumit̉ ex ſil̓itudine ſyll̓miCū aliqͥs ſyllogizat: nō oꝫ ꝙ accipiat definitionē ſyll̓miad ſyllogizādū ea ex qͥbꝰ ꝓcedit ſyll̓s: ſꝫ ea ex qͥbꝰ ꝓceditſyll̓mus ſic ſe hn̄t ꝙ ſꝑ qͥdlibꝫ eoꝝ eſt aut tota ꝓpoſitio.i. vl̓is ſeu maior. aut eſt ꝑs .i. ꝑticl̓arꝭ ſeu minor. qͥ ſumit̉ſub maiore. ⁊ ita definitio ſyll̓mi nō eſt aliqͥd eoꝝ ex qͥbꝰꝓcedit ſyll̓mus Ergo ſil̓r ſi aliqͥs velit ſyllogizare qd̓ qͥderat eſſe alicuiꝰ rei: nō oꝫ ꝙ accipiat qͥd ſit qd̓ erat eſſe. ſoꝫ hoc ſeorſū hr̄i in mēte p̄ter ea q̄ ponūt̉ in definitōe velſyll̓mo. Hmōi enī ſyll̓mi ⁊ definitōes. ſe hn̄t in definiēdo⁊ ſyllogizādo ſicut regule artꝭ. ad qͣs dꝫ aſpicere artifexin oꝑando. Artifex enī qui facit cultellū: nō facit oꝑatione ſua regulā: ẜm quā oꝑatur. ſꝫ ẜm regulaꝫ quaꝫ hꝫ inmēte examinat an cultellꝰ ſit bn̄ factꝰ. Ita etiā qͥ ſyllogizat nō accipit rōnem ſyll̓mi in ſyllogizādo. ſꝫ ꝑ rōnemſyll̓mi examinat ſyll̓m factū an ſit bonꝰ. Un̄ ſi aliqͥs dubitet ſyll̓mo facto an ſit ſyllogizatū vel nō: poterit ſyllogizans obuiare. oſtēdendo ꝙ ſyll̓mꝰ ſit tale aliqͥd. Sil̓itei qui intendit ſyllogizare qd̓ erat eſſe: ꝯuenit vt habeatſeorſū in mēte rōnem eiꝰ qd̓ qͥd erat eē. vt ſi aliqͥs dicatꝙ nō ſyllogizatū qd̓ qͥd erat eſſe: ip̄e dicat ꝙ eſt ſyllogizatū. ⁊ hͦ ꝑ illā regulā quā in mēte hꝫ. Pꝫ igit̉ ꝙ ſyllogizans qd̓ qͥd erat eſſe: non dꝫ ſumere qͥd eſt ſyll̓mus. neqꝫqͥd eſt qd̓ quid erat eſſe.Etſi ex ꝯditione aliqͣ demr̄et vt ſi malo ineſt diuiſibile eſſe. In ꝯͣrio eniꝫ ꝯtrarij eſt eſſein qͥbuſcūqꝫ ē ꝯtrariū. bonū aūt malo ꝯͣriuꝫ.et indiuiſibile diuiſibili Et itaqꝫ boni eſſe indiuiſibile eſtHic ph̓s on̄dᵗ ꝙ qͥd eſt vnius rei: nō p̄t on̄di ꝑ quodqͥd eſt alteriꝰ rei. Et duo facit. pͥº ꝓponit qd̓ intendit. 2ºꝓbat ꝓpoſitū ibi Hec enī accipiēs) Quo ad pͥmū dicitꝙ etiā nō ꝓbat̉ qd̓ qͥd eſt ſi aliqͥs velit hoc ꝓbare ex ſuꝑpōne qd̓ qͥd eſt alteriꝰ rei. hͦ eſt. ꝙ qͥd eſt vniꝰ conrij: nonp̄t on̄di ꝑ qd̓ qͥd eſt alteriꝰ conrij. qꝛ talis petit pͥncipiuꝫſicut et ille qͥ intendit demr̄are ꝑ definitionē definitōisCuius exemplū eſt in t̓minis ſpēalibus. vt ſi aliqͥs probet ꝙ qꝛ malo ineſt diuiſibile eſſe. vt definitiuuꝫ ꝙ ꝯͣriomali vt bono: ineſt indiuiſibile. Hoc enī fit in oībus qͥbuſcunqꝫ eſt conrium. qꝛ conrioꝝ conrie ſunt rationes.Si aūt conrium in conrio: ⁊ ꝓpoſitū in ꝓpoſito. bonuꝫaūt malo eſt conriū. ⁊ hoc ſupponat̉. eſt enī dictum Pythagore. ſil̓r indiuiſibile et diuiſibile ſūt conria. Arguatur ergo ſic Diuiſibile eſſe eſt qd̓ quid eſt mali. gͦ indiuiſibile eſſe: eſt/ quid eſt boni. ſed bonū et malū ſunt contraria. et fil̓iter diuiſibile ⁊ indiuiſibile. igitur.Et hec enī accipiens ꝙ quid erat eſſe demonſtrat.Hic ph̓s probat duabus rōnibus hoc quod dictumeſt. ſcꝫ ꝙ non poſſet probari hoc modo definitio de definito. Prima ſtat in hoc. quia hoc modo accipiens ſiuedemonſtrans petit principium. quia accipit definitōeꝫde definito ante ꝯcluſione. Sed hoc intelligendū eſt noin ſe ipſo: ſed in conrio. qꝛ cū dicit in minori. ſed eſſe di-
uiſibile eſt definitiuū mali: accipit ꝯcluſionē anteqͣꝫ probetur. quia in eo ꝙ diuiſibile: eſt eſſe mali: accipit̉ ꝙ bonū eſt indiuiſibile. Sic ergo petit principiū. ⁊ non ꝓbatꝓpoſitum. quia eque ignotuꝫ eſt eſſe diuiſibile qd̓ qͥd eſtmali ſicut indiuiſibile qd̓ quid eſt boni.Accipere āt ad demr̄andū qͥd erat eſſe alterū tm̄ ſit. Etenī in demr̄atiōibꝰ ē qm̄ hͦ dehͦ. ſed nō ip̄m neqꝫ cuiꝰ cā eſt ipſa ratio. et cōuertit̉Hic ponit ſcd̓am rōnem. que eſt iſta Mediū non debet eſſe eiuſdē rōnis cū concluſione. ſed in tali modo arguendi eſt eiuſdem rōnis. ergo non valet. Maior probat̉. quia in oībus demr̄ationibꝰ ſic eſt ꝙ mediuꝫ eſt vtalterū de altero: ⁊ non vt idem de ſe ipſo. hoc eſt. nō accipitur ip̄m ſibi ip̄i mediū. nec accipit̉ ratio eiꝰ cuius eſtratio. Minor ꝓbatur. quia non eſt magis notū ꝙ diuiſibile eſſe ſit definitio mali qͣꝫ ꝙ indiuiſibile ſit definitio boni. et vtrūqꝫ p̄t indifferent̉ ꝑ alterū oſtendi. ⁊ cōuertunt̉ illa duo. quia poſito vno: ponitur ⁊ alterum.⁊ ecōuerſo.Ad vtroſqꝫ aūt et ẜm diuiſionē demr̄antem et ad ſic ſyllogiſmū ē eadē oppoſitio. ſcꝫꝓpter qͥd eſt hō aīal greſſibile bipes. Sꝫ nōaīal ⁊ bipes. Ex acceptis enī neqꝫ vna neceſſitas eſt vnū fieri qd̓ p̄dicat̉. Sed vtiqꝫ hōidem erit ⁊ muſicus ⁊ grāmaticusHic ph̓s inducit rationem cōem contra eum qui demonſtrat ex ſuppōne et diuiſione. dicens. ꝙ eadem oppoſitio habet locū contra vtroſqꝫ. ſcꝫ contra eum qͥ vultdemonſtrare qd̓ quid eſt per diuiſioneꝫ ſiue ſyllogiſmūdiuiſiuū. et contra eū qui vtitur ſuppōne qd̓ quid eſt inſyll̓mo. hoc eſt. contra probantem per definitionem definitionis. Vnde definitio debet ſignificare aliqd̓ vnū.et etiā ea que ponuntur in definitione: debent poni vtvnū abſqꝫ copula. Sed nulla iſtarū viaꝝ ſequitur ꝙ illud quod p̄dicatur: ſit qͥd vnū. gͦ nulla iſtaꝝ viaꝝ ꝯcludit ꝙ illud qd̓ p̄dicat̉ ſit definitio in eo ꝙ definitio Maior probatur. quia dicunt ꝙ homo eſt aīal greſſibile bipes. et nō ꝙ homo eſt aīal greſſibile ⁊ bipes. quare manifeſtū eſt ꝙ ea que aſſumunt̉ in definitione erunt quidvnū. Minor patet quia non eſt neceſſariū ẜm predcāsvias diuiſionis ⁊ ſuppōnis ꝙ ex eis que aſſumuntur addefiniendū fiat vnū p̄dicatum. ſed poteſt eſſe ꝙ ſint multa. vt ſi dicatur ꝙ ſit grammaticus et muſicus. et ſic dealijs.Qualiter gͦ definiens mr̄abit ſubn̄aꝫ. autqd̓ qͥd eſt. neqꝫ enī ſicut demr̄ans ex certis eſſe/ manifeſtū faciet. ꝙ neceſſe eſt cū ſint illa alterū aliqͥd eſſe demr̄atio enī hec eſt. Neqꝫ ſicut inducens ꝑ ſingl̓aria cuꝫ manifeſta ſint.qm̄ om̄e ſic cui nihil aliter eſt. Nō enī qͥd eſtdemr̄at: ſꝫ qm̄ eſt aut nō eſt. Quis igit̉ ē modus reliquus. non eniꝫ demonſtrabit ſenſuaut digitoHic philoſophus concludit ex dictis ꝙ nullomodo poteſt probari quid eſt. Dicens. Si non poteſtipſum quod quid eſt demonſtrari per diuiſionem