Octauus Tractatus
tur ꝙ cognoſcēs ꝑ demr̄atōem vl̓em magꝭ cognoſcit qͣcognoſcens per particularem. et ſic vniuerſalis potioreſt particulari.Ampliꝰ ſi qͥdem ſit quedā rō vna et noneqͥuoca/ vl̓e erit. nihilominꝰ qͥbuſdā ẜm partem. Sed magꝭ eſt qͣnto incorruptibilioraſunt illis. que ꝟo ſunt ẜm partē/ ſunt corruptibilia magis.Hic ſoluit ſcd̓am rōnem q̄ dicebat ꝙ ꝑticulare ē magis ens qͣꝫ vl̓e. d. ꝙ falſa eſt. qꝛ vl̓e eſt magꝭ ens. qꝛ de rōne vl̓is eſt eſſe in multꝭ. nō eqͥuoce: ſꝫ vniuoce. ⁊ ſic ip̄m ēincorruptibile. ꝑticularia ꝟo ⁊ ſingl̓aria corrūpunt̉. etgͦ vl̓ia qͣntū ad hͦ ꝙ eſt generare ſcīam. ſt̓ magꝭ entia. vn̄et ſi ꝑticulare ſit magis ens qͣꝫ vl̓e qͣntū ad eſſe exn̄tie: tn̄qͣntū ad eſſe eſſentie ⁊ ſcibile vl̓e ē magꝭ ens qͣꝫ ꝑticulareAmpliꝰ nec vna ncītas eſt opinandi aliquid eſſe hoc p̄ter hec. qm̄ vnū on̄dit nihilmagis qͣꝫ in alijs quecūqꝫ nō aliquid ſignificant. ſꝫ vt qͣle. aut adaliqͥd. aut facere Sicgͦ nō demr̄atio cauſa/ ſed male accidens.Hic pͦ. ſoluit t̓tiā rōnem. di. ꝙ demr̄atio vl̓is nō ē cāilliꝰ erroris et falſe eſtimatōis qͣ opinat̉ ⁊ eſtimat vl̓eextra ſingularia eſſe. ſꝫ eſt ex defectu ⁊ incōſideratōne ip̄us intelligētis. ſicut etiā videmꝰ de illis q̄ nō ẜcant ſb̓aꝫſꝫ accn̄s qd̓ ſignificamꝰ etiā ꝑ ſe ſine ſb̓a. vt cū abſtraction ſignificat̉. dicēdo albedo. nigredo. ⁊ ſic de alijs. ꝓpthͦ tn̄ nō dicimꝰ talia accn̄a eſſe ſine ſb̓a. qͥa poſſumꝰ eapiūcta ſūt ẜm eſſe: ſeꝑatim intelligere. dūmō vnū nō ſitde intellectu alteriꝰ. ⁊ poſſumꝰ aliqͥd attribuere vni ⁊ nōalteri. Et tal̓ abſtractio eſt in pͥma oꝑatōne intellectꝰn ī ſcd̓a. vn̄ poſſumꝰ ītelligere priꝰ: n̄ ītelligēdo poſteriita poſſumꝰ intelligere vl̓e: non intelligendo ꝑticulareAmpliꝰ ſi demr̄atō eſt ſyll̓s demr̄atiuuscauſe et ꝓpter qͥd. Ul̓e aūt magis cā eſt. Cuꝫeniꝫ ꝑ ſe ineſt aliqͥd: hͦ idem ipſi cauſa eſt. vl̓eāt primū eſt cui ꝑ ſe ineſt. Cā gͦ vl̓e eſt. Quare ⁊ demr̄atio dignior eſt. magis enī eſt cauſa vl̓e et ꝓpter quid eſtHic ph̓s deſcendit ad ꝑtem oppoſitā. ꝓbans ſepterrōnibꝰ ꝙ demr̄atio vl̓is potior eſt ꝑticulari. Prim.Demr̄atio eſt ſyll̓s. on̄dens cam ⁊ ꝓpt̓ qͥd. ꝯtingit enīre. ſicꝭ habitū eſt. ſꝫ vl̓e eſt magꝭ cā reſpectu paſſionis qͣꝫAbꝑticulare. igº demr̄atio vl̓is ē potior. Minor ꝓ. qꝛ ſb̓iectū vl̓e paſſionis: eſt illud cui ꝑ ſe pͥmo ineſt paſſio. ſꝫ pͥmū in vno qͦqꝫ genere eſt magis cā qͣꝫ ſcd̓m.Ampliꝰ vſqꝫ ad hͦ querimꝰ ꝓpter qͥd ⁊ tūcopinamur ſcire cū nō ſit aliqͥd aliud qͣꝫ hͦ autqd̓ fiat. aut qd̓ ſic ſit. finis enī ⁊ terminꝰ vltimus iā ſic eſt. Ut cuiꝰ cā venit vt accipiat argentū. hͦ aūt eſt qͣtinꝰ reddat cui debuit. hocat eſt vt nō iniuſte agat. Et ſic ꝓcedētes cūnō ampliꝰ ꝓpter aliud. nec vlteriꝰ cā ꝓpter hͦ.ſicut ꝓpter finē dicimꝰ venire et eſſe et fieriet tūc cognoſcere magis ꝓpter qͥd venit. Siigit̉ ſe hꝫ ſil̓iter ⁊ in alijs cauſis. vt que ſūt ꝓ-
pter qͥd In his aūt q̄cunqꝫ ſic ſūt cauſe ſicutque eſt cuiꝰ cauſa ſic ſcimꝰ maxime et in alijsErgo tūc maxime ſcimꝰ cuꝫ nō ampliꝰ ſit hͦquō iā aliud eſt. Cū igit̉ cognoſcamꝰ qͥdemꝙ quattuor qͥ ſunt extra eqͣles ſūt. qm̄ equitibiaꝝ adhuc deeſt ꝓpter quid. qͥa triangulꝰEt hͦ eſt. qꝛ figura eſt rectis lineis contenta.Si āt hͦ nō ampliꝰ ꝓpter aliud. ⁊ tūc maxīeſcimꝰ ⁊ vl̓e. tūc et vl̓is vtiqꝫ potior eſtHic ponit ſcd̓am rōnem. q̄ eſt. Demr̄atio illa eſt potior q̄ reſoluit ꝯcl̓onem ad vltimā cam: ſic ꝙ ampliꝰ noncōtingit q̄rereqͣꝫ illa q̄ hoc nō facit. ſꝫ vl̓is eſt hmōi. ⁊ nc̄ꝑticularis. igit̉. Maior ꝓº qꝛ in oībꝰ gn̄ibꝰ cauſaꝝ tafiendi qͣꝫ eſſendi maxīe ſcimꝰ qn̄ deuentū eſt ad vltimamcām. Et hͦ declarat̉ in cauſis finalibꝰ. qꝛ ſi querat̉ Cuius cā iſte venit ad forū. Rn̄det̉. vt accipiat argētū. Etſi querat̉ Quare voluit acciꝑe argentū. Rn̄det̉. vt reddat debitū. Quare vult reddere debitū. Rn̄det̉. vt iuſteagat. q̄ eſt vltima cā in gn̄e cauſe finalis. Igit̉ ſic ē in oībus alijs cauſis ꝙ ſꝑ ꝯtingit q̄rere qͦuſqꝫ deueniat̉ adpͥmā cām. qͣ habita: ceſſat motꝰ inqͥſitionis. ⁊ ꝑfecte ſcitur illud cuiꝰ cauſa q̄rit̉. Minor pꝫ. qꝛ demr̄atio ꝑticularis nō reſoluit aliqͥd ad pͥma cam: ſꝫ ſꝑ ꝯtingit vltra q̄rere. qꝛ ꝓ pͥncipio ſumit ꝯcl̓onem demr̄atōis vl̓is. Demōſtrato at vl̓is vſqꝫ ad pͥma pͥncipia reſoluit. Igiturfacit ſcire ſimpl̓rAmpliꝰ qͣntocūqꝫ vtiqꝫ magis ẜm ꝑtes ēin infinita cadit. vl̓is aūt in ſimplex et finem.Eſt aūt ẜm ꝙ ſūt infinita non ſcibilia. ſꝫ ẜmꝙ finita ſcibilia ſūt Scd̓m vtiqꝫ ꝙ vl̓ia ſūt:magis ſcibilia ſūt qͣꝫ q̄ ẜm ꝑtem ſūt. Demr̄abilia gͦ magꝭ ſūt vl̓ia. De demr̄abilibꝰ āt mazis eſt demr̄atio. Sil̓r enī magis ad aliqͥdſunt. Dignior ergo ē vniuerſalis. qm̄qͥdemet magis demr̄atio eſtHic poᵗ t̓tiā rōnem. et ē iſta. Demr̄atio illa ē potior ēmagis recedit ab infinito. ſꝫ vl̓is eſt hmoi. igit̉ ⁊cͣ. Minor ꝓbat̉. qꝛ qͣnto magis ꝓcedit̉ ad ꝑticularia: tāto magis ꝓceditur ad infinitū. qꝛ infinitū materie cōuenit q̄eſt pͥncipium indiuiduatōis. ſꝫ qͣnto magis ꝓceditur advl̓e tanto magꝭ ꝓcedit̉ ad illud qd̓ eſt ſimplex ⁊ formaleet finitū. qꝛ ratio vl̓is ex ꝑte forme ſumit̉. q̄ eſt ſimplex:t̓minans infinitatem materie. Un̄ infinita in quantuꝫhmoi: nō ſt̓ ſcibilia. ſꝫ aliqͣ ſūt ſcibilia in qͣntū ſūt finita.Iō forma eſt pͥncipiū ſcīe. et vl̓ia ſūt magꝭ ſcibilia qͣꝫ ꝑtcularia. et ꝑ ꝯn̄s magis demr̄abiliaAmpliꝰ ſi magis p̄ponēda ē ẜm quā hͦ etaliud qͣꝫ ẜꝫ quā hͦ ſolū cognouit. Ul̓e āt hn̄scognouit ⁊ ꝑticl̓are. hͦ aūt vl̓e nō ſciuit Quare ⁊ ſic vtiqꝫ magꝭ p̄ponēda erit vl̓isHic poʳ qͣrtā rōnē. ⁊ ē iſta. Illa demr̄aº ē potior q̄ magis facit ſcire. ſꝫ vl̓is ē hmōi. Mior ꝓʳ qꝛ vl̓is demr̄aº facit ſcire vl̓e ⁊ ꝑticl̓are ꝯtētū ſb̓ eo. ꝑticl̓arꝭ ꝟo tm̄ facit ſcire ꝑticl̓are. qꝛ ille qͥ cogſcit oēm mulā eē ſterilē: etiā ſcithac mulā eē ſterilē. nō obſtāte ꝙ hēat magnū vētrem. ſꝫille qͥ cognoſcit ꝑticl̓are: nō ꝓpt̓ hoc cognoſcit vl̓e. nō