Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

his tractatus

Srxxxv.ꝓpoſitio dicitur īmediata ⁊ īdemōſtrabilis. Ex quibusꝯcludit. p. ꝙ manifeſtū eſt aliquā eē ꝓpōeꝫ negatiuā īmediatā ⁊ quādo hoc ꝯtingit ⁊ quō.Circa textum ſūt dubia Primūeſt. ꝓpter quid determīat hic de ꝓpōnibꝰ īmediatꝭ exquoſuꝑiꝰ de eis det̓mīauit on̄s oēm demōſtrationē fieri ex ꝓpoſitionibꝰ īmediatis Soº ſuꝑiꝰ ſolū on̄t ꝙ ſyll̓s demōſtratiuꝰ fit ex ꝓpōnibꝰ īmediatis. nō tn̄ docuit artē cognoſcendi ꝓpōnes īmediatas in ſe. ⁊ quia h̓ intendit det̓minare de ſyll̓o ignorātie qui qn̄qꝫ fit ex īmediatꝭ falſis⁊ qn̄qꝫ ex mediatis neceſſe habuit docere hic artē diſtinguendi ꝓpōnes mediatas ab immediatisSecūdum dubii eſt.Propt̓ quid magꝭ facit mētionē de īmediatꝭ negatīs qͣꝫaffirmatiuis Solutio qꝛ īmediatio affirmatīa ē manifeſta. cuilibꝫ em̄ manifeſtū eſt ꝙ ſi ꝓximū ſuꝑiꝰ p̄dicetde ſuo ꝓximo inferiori. erit talis affirmatio īmediata. cūinter tale ſubiectū ⁊ tale p̄dicatū non intercidat mediuꝫquo mediāte on̄dat̉ vnū eoꝝ de altero. ſꝫ immediatio negatiua non eſt maīfeſta. qꝛ duo diſꝑata ſic ſe hn̄t ꝙ aliquid vni ineſt qd̓ alteri non ineſt. ſi illud gͦ poterit eē mediū ꝑ quod negat̉ vnū illoꝝ de altero ſic videret̉ alicui ꝙquelibet negatiua eēt īmediata. ⁊ iō illud dubiuꝫ remouens on̄t aliquā negatiuā eē īmediatā Sꝫ forte diceres nulla negatīa ē īmediata. qꝛ ꝯtīgit acciꝑe aliqd̓ mediū ꝯuertibile cum ſubiecto vel p̄dicato ꝓpoſitionis negatiue. ⁊ tunc ꝑ ipſum poterit talis negatīa ꝓbari ⁊ eritmediata. Ad qd̓ dicendū eſt. ꝙ non dicitur in ꝓpoſito ꝓpoſitio mediata q̄ quocūqꝫ modo poteſt oſtendi. ſꝫ q̄ habet medium eſſentiale cōtinens ſubiectū vel p̄dicatū.Tertium dubium eſt.Utꝝ ꝓpō d̓r īmediata negatīa cū tā ſubiectū qͣꝫ p̄dicatūeſt ī aliquo toto Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ hec ē īmediata nulum rōnale ē irrōnale. ⁊ tn̄ rōnale ⁊ irrōnale ſtꝭ ī aliqͦ toto quia ī aīali Soº. Areſtotiles ītelligit negatiuā eimmediatā cū tā ſubctm̄ qͣꝫ p̄dicatū ē in aliquo toto. nōtn̄ eodē ſꝫ ī diuerſis. Un̄ negatīa ꝟa p̄t eē īmediā ꝓpt̓ duas cās. pͥma qꝛ neut̓ termīoꝝ ē in aliqͦ toto. vt h̓ nullaqualitas ē qͣꝫtitas. aut qꝛ vterqꝫ t̓minꝰ eſt in eodē toto īmediate vt h̓ nullū rōnale ē irrōnale. Negatīa ꝟo flā ēimmediata ꝓpt̓ vnicā cāꝫ tm̄ qn̄ ſcꝫ ſubiectū ꝯtīet̉ īmediate ſb̓ p̄dicato vt h̓ nullum rōnale eſt irrationale.Quartum dubium eſt.Quot mōis ſit ꝓpō īmediata negatīa. Soº. Albertitribꝰ mōis. pͥmo ſi neutꝝ extremoꝝ ſit ī aliqͦ vt ī toto vl̓vt qn̄ vᵐ gn̄aliſſiᵐ negat de alio vt ſb̓na non eſt quātitasScd̓o qn̄ vtrūqꝫ illoꝝ ē ī toto pͥº eod̓. vt qn̄ vᵐ mēbꝝ diuidētiū negat̉ d̓ reliqͦ ſibi oppoīto vt nullū rōnale ē irrōnale. ⁊ his duobꝰ moīs ſtꝭ vere. Terº qn̄ p̄dicatuꝫ ē illuqſb̓ quo pͥmo ꝯtinetur ſubiectū vt qn̄ genꝰ negat̉ de ſpē ſue ſuꝑiꝰ īmediate de ſuo īferiori. ⁊ hͦ ī recta linea p̄dicamētali. vt hō nō eſt aīal. ⁊ iſto modo ſunt falſeGnorantia autem non ẜm negationēſꝫ ẜm diſpoſitionem dctā ē qͥdē. Queꝑ ſyll̓ꝫ facta eſt deceptio-

Poſtqͣꝫ. p. determīauit de ſyll̓o demōſtratīo ꝑ quē acqͥritur ſcīa. Hic in hoc ſexto tractatu det̓minat de ſyll̓o perquē inducitur ignorantia ſiue deceptio. Et circa hoc duofacit. pͥmo on̄t qͣlis ignorātia ꝑ ſyll̓m īduci poſſit. Scd̓oon̄t modū quo talis ſyll̓s ꝓcedit ibi Simplicꝭ āt opīonis) Et pͥmo iteꝝ duo facit pͥmo diſtīguit ignorantiamdiſpōnis ab ignorātia negatōnis. Scd̓o diſtīguit diuerſos mōs ignorātie ẜm diſpōem ibi Hec aūt) Quo ad pͥmū dicit ꝙ ignorātia illa q̄ eſt nō ẜm negationē. ſꝫ ẜm p̄uā diſpōem dicta. eſt deceptio facta ꝑ ſyll̓m id eſt poſſibilis fieri ꝑ ſyll̓m. Et in effectu vult. p. ꝙ ignorātia prauediſpōnis differt ab ignorantia pure negationis. Quiapraue diſpoſitionis eſt deceptio facta ꝑ ſyll̓ꝫ. ſꝫ ignorātiapure negationis non fit ꝑ ſyllogiſmū. quia fit per defectum ſenſus a natiuitateHec aūt in his q̄ ſunt primo. aut nō ſuntprimo ꝯtingit dupl̓r. Aut em̄ cū ſimpl̓r accipiat eē. aut non eſſe. aut cum ꝑ ſyllogiſmuꝫaccipiat opinionemPh̓us diſtīguit h̓ duos mōs ignorātie q̄ eſt ẜm diſpōnem. Dicēs ꝙ hec deceptio p̄t ꝯtigere circa duo. Unocirca ea q̄ ſtꝭpͥma pͥncipia ⁊ īmediata dū ſcꝫ opīat̉ oppoſita pͥncipijs q̄ ⁊ ſi non poteſt opinari interiꝰ in mēte. eoꝙ non cadunt ſub app̄henſione. poteſt tn̄ eis contradicere ẜm vocem ⁊ ẜm quandā falſam imaginationem. vtdicitur de quibuſdam negantibus pͥma pͥncipia. Alioºpoteſt contingere circa concluſiones q̄ non ſunt pͥma etimmediata. Et pͥma ignotantia ſiue deceptio opponit̉cognitioni intellectus. ſcd̓a autem cognitioni ſcientie.Utraqꝫ aūt ignorātia diſpoſitionis ſiue ſit de his q̄ ſuntpͥma ſiue de his q̄ non ſunt pͥma. p̄t homī ꝓuenire duplicit̓. Unoº qn̄ ſimpl̓r ⁊ abſolute abſqꝫ aliquo ductu rōnis accipit falſuꝫ vt eē qd̓ nō ē aūt nō eē qd̓ ē ī ꝯͣrijs prīcipioꝝ. vt ſi quis accipiat ꝙ oīs ſb̓na eſt qͣꝫtitas. Alioºqn̄ īducit̉ ad exiſtimādū falſuꝫ ꝑ aliquā rōem ſyllogiſticā. ſic d̓t. p. quarto metaphyſice ꝙ qͥdā pͥncipijs ꝯͣdicūt.vt rōnibꝰ ꝑſuaſi. alij vero nō ꝑſuaſi rōnibꝰ. ſꝫ ꝓpt̓ īeruditionē l̓ ꝑtinatiā. volētes ī oībꝰ q̄rere demr̄ationeꝫ. vel etꝭꝓpt̓ electionē. qꝛ ſūt aſſueti audire l̓ dicere flm̄. aūt ꝓpt̓inordīatū amorē alicꝰ doctoris. ⁊ hec ignorātia vocaturſimplex opinio. quia nō inducitur ſyllogiſmoSimplicꝭ qd̓ igit̉ opīonis ſimplex deceptio. Sꝫ eiꝰ q̄ ē ꝑ ſyll̓ꝫ pl̓es ſtꝭ. Sit eī a ī nullo b īdiuidual̓r. gͦ ſi ſyllogizet eē ī b mediumaccipiens c. deceptus erit ꝑ ſyll̓m.In hac ꝑte. p. on̄t quō p̄dicte ignorātie cauſant̉. ⁊ pͥquo cauſat̉ ignorātia q̄ eſt ꝑ ſyll̓m. ſcd̓o quō accidit bomini ignorantia ſiue ſyll̓o ibi Manifeſtū eſt āt) Circa pͥmū duo facit pͥº on̄t quō cauſet̉ ignorantia ꝑ ſyll̓m īpris ⁊ īmediatꝭ ꝓponibꝰ. Scd̓o quō cauſatur in his q̄ nōſunt prīa ⁊ immediata ibi NNon indiuidue aūt exūtibꝰ)Quo ad priᵐ dicit ꝙ ſimplicis opinionis id ē ignorantie q̄ fit ſimpliciter eſt ſimplex deceptio. id eſt fit vno mōqn̄ ſcꝫ aliquis nulla rōne ꝑſuaſus negat aliquā veritatē l̓ opīat̉ aliquā falſitatē ⁊ ſic ad talē vno ſolo mō ꝑuenit̉. Quia nō cāt̉ ex rōne q̄ diuerſificari p̄t. ſꝫ magꝭ ex defectu rōnis qͥ nō diuerſificat̉ ꝑ diuerſos mōs. ſicꝭ nec alienegationes ẜm ꝓpriam rationē. ſꝫ qꝛ ratio falſa multipliciter variari poteſt inde eſt ꝙ hmōi ignorātia q̄ fit ꝑ

A iij