Secūdus liber

Octauum dubium eſt. Anverum ſit ꝙ in tertia figura nō p̄t oſtendi circularit̓ vl̓isvt dicit phūs Et videtur ꝙ nō. Quia in t̓mīs cōuertibilibus cōtingit ſyllogizare vl̓em in tertia figura. ſꝫ ſyllogiſmus circularis ꝓcedit ex cōuertibilibꝰ. Et confirmatur. qꝛ ꝓpter conuertibilitatem t̓minorum contingittrāſferre ꝑticularem in vl̓em. ſicut trāſfertur negatiuain affirmatīam. Ex vl̓i āt et cōuertēte vnius premiſſaꝝp̄t inferri reliqua Sol̓o ſic vt in textu oſtenſum fuitAd obiectum reſpōdet. Albertus. ꝙ ſyll̓s circularisſaluat in ſe formā ſyll̓mi ſimpl̓r dicti. et qꝛ de forma ſyllogiſmi talis eſt ꝙ vl̓is nō cōcludit̉ niſi ex vl̓ibus. et deforma ſyll̓mi tertie figure eſt ꝙ nō cōcludat niſi ꝑticulariter nō debet ſyll̓s circularis in aliqua figura ꝯcluderevl̓em ex altera ꝑticulari. et in tertia figura non debꝫ cōcludere niſi ꝑticulareꝫ. eo ꝙ nihil debꝫ ſupponi in ſyllogiſmo circulari ꝙ ſit oppoſitū forme ſyll̓mi. ſupponi nihilominus p̄t aliqͥd qd̓ eſt oppoſitum materie cniꝰmodi eſt cōuerſio ſimplex vl̓is affirmatīe et ſic nō obſtāteꝙ termini ſtꝭ cōuertibiles nō debꝫ cōcludi vl̓is affirmatiua Sed diceres forte eadem ratōne poſſet ſupponcōuerſio ꝑticularis in vl̓em. ſicut ſupponitur conuerſioſiplex vl̓is affirmatīe Ad qd̓ r̄ſpōdꝫ. Alb̓tꝰ ꝙ nō ē ſil̓eqꝛ ad hoc ꝙ fiat alicuiꝰ ꝯcl̓onis ꝯuerſio oꝫ ꝙ tm̄ dicatper pͥmam qͣꝫtum per ſcd̓am. vel plus. hoc em̄ in om̄i obſeruandū eſt cōuerſione. vt tantum ponat̉ per cōuerſaꝫqͣꝫtum per cōuertētem. vel plus. et ſic eſt in vl̓i affirmatiua ſimpl̓r cōuerſa. ſꝫ ſic nō eſſet ſi tranſferreret̉ ꝑticulariin vl̓em. plus em̄ ponitur per vl̓em. qͣꝫ per ꝑticularem.ideo qͣꝫuis vtraqꝫ iſtaꝝ trāſlationum traſponat formāſyll̓mi tn̄ licet ſupponere cōuerſionem vl̓is affirmatiuſimpl̓r. et nō licet ſupponere alteram trāſlatōem ſcꝫ ꝑticularis in vl̓em Sed forte diceres replicādo ẜm predictam ratōem nō deberet ſupponi trāſlatō negatiue inaffirmatīam. qꝛ plus poītur per ſcd̓aꝫ qͣꝫ per pͥmā Adqd̓ dd̓m eſt ẜm eūdem dn̄m. Alb̓tum ꝙ licꝫ plus ponatper ſcd̓am qͣꝫ per pͥmaꝫ. qꝛ negatīa de ſe ſimpl̓r cōſtātiaꝫt̓minoꝝ nō exigit. tn̄ ꝓut eſt in ſyll̓mo circulari requiriquādam cōſtātiam t̓minoꝝ. ꝯmuīcat em̄ cū affirmatīaꝓpōne cuius t̓mini cōſtantiam habēt in altero termīoidem em̄ dicitur per iſtam. Nullū. b eſt. a. et per iſtaꝫ. cuinulli ineſt. a. illi om̄i ineſt. b. alio tn̄ modo dicit̉ ꝑ vnanet ſcd̓o mō per aliam Ad cōfirmatōnem ptꝫ per idem1Nonum dubium eſt.An verum ſit ꝙ affirmatiua in ſcd̓o prime que eſt ibimīor cōcluditur circulariter per t̓tiam figuram cū tn̄ int̓tia non concluditur vl̓iter. et ſcd̓a eſt ibi vl̓is Sol̓oAlberti ſic nō intelligendo ꝙ cōcluſio fiat per tertiamxfiguram. aut ꝙ ſyll̓s diſponatur ad formam t̓tie figureiſed intelligendum eſt ꝙ oſtentio illius cōcluſionis fiat1per v̓tutem t̓tie figure. qꝛ illa oſtētio fit quaſi hypoteticeper ꝟtutem cōditionalis implicite in maiori ꝓpōne. infoqua quidem ꝓpōe fit diſpō t̓tie figure. qꝛ cuꝫ dicitur cuicnulli ineſt. a. illi om̄i ineſt. b. ſignificat̉ in hac ꝓpōe diſpōīͣt̓tie figure. et v̓tute illius diſponis fit oſtēſio quaſi a pōecan̄tis. duo em̄ extrema referūtur ad idem ſb̓ctū. cū dicip̄tur cui nulli ineſt. a. illi omni ineſt. b Et eodem moſido dicendum eſt de omnibus prehabitis diſpoſitioni­ ſ.bus in quibus fit tranſlatō negatiue in affirmatiuamp

Decimum dubiū eſt. Anis om̄es circulatōnes que in t̓tia figuraſtꝭ facte per eādeꝫrt̓tiam figuram fiūt cum tn̄ in quarto mō concludit̉ ꝓpoylaltera circulariter per pͥmā Sol̓o ſic. Ille vero ſyll̓suin baroco nō eſt ꝑfecte circularis ſed incōplete. cōcluditit em̄ cōuertētem ꝓpōnis illius quā ꝯcludere deberet. ſedacōplete circulatōnes que fiunt in tertia figura fiunt perꝝ ipſam eandem figuramVndecimū dubiū eſtit3Que ſtꝭ circulatōes in ſcd̓a et tertia figuris cōplete et q̄incōplete Solutio. Alb̓ti ille que nō fiunt ẜm definia tionem circularis oſtenſionis hoc eſt ex cōcl̓one et ꝯuertēte vnius p̄miſſaꝝ non ſtꝭ circulares. tales āt ſtꝭ om̄es5oſtenſiones ſcd̓e figure cōcludentes ꝓpōnes affirmatiuas ſicut ptꝫ in ante dictis. Tales em̄ om̄es fiunt ꝑ virtutem t̓tie figure. Ille āt que fiunt ex cōcluſione et con-uertēte vnius p̄miſſaꝝ. et nō pn̄t niſi cōuertētem p̄miſſe vnius cōcludendo oſtendere. et nō ipſam ꝓpōem niſiper cōuerſionem ꝓpōis iam cōcluſe. ſtꝭ circulatōes qͦdaꝫmō ſꝫ imꝑfecte. qꝛ nō de ſe attingunt̉ in redeūdo ad idema quo fiebat exitus pͥmi ſyll̓mi. tales āt ſtꝭ oſtenſionesfacte in quarto et ſexto t̓tie et in pͥmo ſcd̓e ad concludēdum negatiuam ſicut ſupra dictum eſtConuertere autem eſt tranſponenteꝫ cōcluſionem facere ſyll̓m qm̄ vel extremū medio nō inerit. vel hoc poſtremo. nccē em̄ cōcluſione conuerſa et altera manente ꝓpōneinterimi reliquam. Nam ſi erit et concluſioerit. differt āt oppoſite aut cōtrarie cōuertere cōcluſioneꝫ. Non em̄ fit idem ſyll̓s alterūtra conuerſa. Palam āt hoc erit per conſequētia. Dico āt opponi quidem omni ineſtnō om̄i ineſt et alicui et nulli. contrarie autēom̄i et nulli et alicui et alicui non ineſſeIſtud eſt quartum capittulum huiꝰ tractatus. In qͦphūs tractat de quarta poteſtate ſyll̓moꝝ. que eſt conuerſiue ſyllogizare. Et diuiditur in tres ꝑtes ẜm ꝙ decet ſyllogizare in tribꝰ figuris. Quo ad pͥmum dicit. ꝙcōuerſiue ſyllogizare. eſt ex oppoſito cōcl̓onis cum vnap̄miſſaꝝ inferre oppoſitum alterius p̄miſſe. et ita ſemꝑnccārium eſt ponere oppoſitū ꝯcl̓onis loco ꝓpoſitōnisint̓imende. ita ſcꝫ ꝙ ſi maior ſyll̓mi antefacti ſit int̓imēda oppoſitū ꝯcl̓onis ſumatur cū mīore. et ſi mīor ſit int̓imenda oppoſitum cōcl̓onis ponatur cū maiore. tuncem̄ ſijllogizabitur in pͥma figura qm̄ maius extremuꝫnō inerit medio. qm̄ maior int̓imitur vel ꝙ mediū noninerit poſtremo qd̓ eſt minus extremum. ſicut qn̄ ꝑͤ conuerſiuū ſyll̓m int̓imitur mīor ꝓpō ſyll̓mi antefacti. Refert autem concluſionem p̄conſtituti ſyll̓mi conuertereoppoſite id eſt cōtradictorie. eo ꝙ in illis eſt pͥma ratiooppōnis. aut cōuertere eandem cōcluſionem contrarieDicitur āt cōuerti oppoſite qn̄ ſumitur contradictoriacōcluſionis cū altera p̄miſſaꝝ. cōtrarie āt qn̄ cū alterap̄miſſaꝝ ſyll̓mi an̄facti ſumitur cōtraria. nō em̄ fit idemſyll̓s alterutra ꝯcluſione ſic vel ſic cōuerſa vt patebit inſequentibꝰ. Dico autē opponi cōtradictorie vt gr̄a exēpli. dicatur ei ꝙ eſt om̄i ineſſe non om̄i. et ei ꝙ eſt nulli

iiij