Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prioꝝ

M7Si autē hec quidem vl̓is ſit. illa aūt ꝑtiacularis. quādoqꝫ quidem erit. quandoqꝫ qͥſdem nō erit. quando aūt ad alterā non erit.3quādo autē vtreqꝫ affirmatiue ſumuntur ⁊1vniuerſale ſit ad minorem extremitateꝫ erit.quādo autem ad alteram nō erit. Inſit enīa omni c. b aūt alicui. concluſio aūt a b. Sꝫergo ſumat̉ c omni a ineē. b āt alicui a. c. quidem oſtēſa eſt alicui b ineē. b aūt alicui c nōeſt oſtēſa. qͣꝫuis neceſſe eſt ſi c alicuib. ⁊ h alicui. cineſſe. ſed nō idem eſt hoc huic ⁊ illd̓ illi ineſſe. ſed aſſumendū ſi hoc alicui illi. et alterū alicui huic. hoc aūt ſumpto nō iā fit excōcluſione et altera ꝓpōne ſyll̓s. Si auteꝫ bomni ca autē alicui c. erit on̄dere ac. qm̄ ſumit̉ cquidem om̄i bineſſe. a aūt alicui b. nāſi comnib a aūt alicui b. neceſſe eſt a alicui cineſſe. medium bHic ph̓s docet ſyllogizare in mōis ꝑticularibꝰ tertiofigure dicēs. Si hec quidē ꝓpōnū eſt vl̓is. illa ꝟo ꝑticl̓aris. qn̄qꝫ erit circularis on̄ſio ꝓpōis ꝑticularis. qn̄qꝫvro nō erit. Quādo vero mīor eſt vl̓is. ⁊ maior ꝑticulartūc ꝑticularis on̄dit̉ circulariter. quādo āt maior ē vniuerſal̓ ⁊ mīor ꝑticularis. tūc ꝑticularis nō p̄t oſtēdi circulariter. hoc at iō dcm̄ eſt. qꝛ nō fit in tali oſtēſione circulꝰ cōpletꝰ. ad oſtendendū ꝑticularē ꝓpōnem niſi alialio aſſumpto ſicut patebit. Primo igit̉ oſtēdit quō ficircularis ſyll̓s quādo in tertia figura vtraqꝫ p̄miſſarūeſt affirmatiua. ⁊ maior eſt ꝑticularis ⁊ mīor vl̓is. ſicutin diſamis dicēs. ꝙ tūc fit circularis oſtēſio ꝑticularisque eſt maior ꝓpoſitio. Quando aūt econtra maior eſtvl̓is ⁊ mīor ꝑticularis ſicut in datiſi. tunc nō poteſt oſtdi ꝑticularis per circulum in ꝓpria forma. Ꝙ autem iniſto quarto mō ꝑticularis nō perfecte ſyllogizat̉ circulariter oſtēdit̉ ſic. pͥmo ſit. iſte pͥncipalis ſyllogiſmꝰ. omneceſt a. aliquod ceſt b. ergo aliquod b eſt a. Si ſumaturconuertens maioris que eſt omne a eſt c. cum cōcluſione que eſt aliquod b eſt a. oſtēſum eſt per circulum ꝙ aliquod b eſt c. ⁊ illa nō eſt mīor in datiſi. ſed eſt conuertēsmīoris prioris ſyllogiſmi. ⁊ ita iſta aliquod c eſt b. quefuit minor nō eſt oſtenſa immediate per circulum vt patet ſic arguendo. Omne a eſt c. aliquod b eſt a. ergo aliquod beſt c. Hic eſt tertiꝰ modus pͥme figure. ⁊ hec noneſt minor ſed conuertens mīoris. ſed ex ipſa per conuerſionem ſimplicem ſequitur minor ſcilicet ꝙ aliquod cēb. ſed quia illam non attingit pͥmus ſyllogiſmus ergonon eſt perfectus circulus. In tertio vero modo ſcilicetdiſamis in quo maior eſt particularis et minor vniuerſalis affirmatiua. fit oſtenſio circularis. quod ſic oſtenditur ſit iſte ſyllogiſmus principalis Aliqd̓ ē eſt a. Omnec eſt b. ergo aliquod b eſt a. tunc ex conuertente mīoris et cōcluſione ſyllogizatur maior in ꝓpria forma ineodem modo. vt patet ſic arguendo. aliquod b eſt a. q̄eſt cōcluſio. om̄e b eſt c. q̄ eſt cōuertēs mīoris. ſeqͥtur maior ergo aliqd̓ c eſt a que fuit maior.Et cum hec quidem fuerit predicatiua

illa vero priuatiua. vniuerſalis autem predicatiua oſtendet̉ altera. Inſit em̄ b omni c. aautem alicuic nō in ſit. cōcluſio quoniā a alicui b nō ineſt. ſi ergo ſumat̉ c omi b. ineē autem ⁊ a nō om̄i b. neceſſe eſt a alicuic nō ineſſe medium b Cum āt priuatiua fit vl̓is nōoſtenditur altera niſi ſicut in prioribus. Siſumatur cui hoc alicui non ineſt. alteꝝ alicui ineſt. vt ſi a quidem nulli c. b auteꝫ alicuicōcluſio quoniam a alicui b non ineſt. Si exgo ſumatur cui alicuia nō ineſt. calicui ineē̄neceſſe eſt c alicuib ineſſe. aliter autē non eſtconuertentē vniuerſalē ꝓpōem on̄dere alteram. nullo em̄ modo erit ſyllogiſmus.Hic docet ſyllogizare circulariter in modis ꝑticularibus tertie figure. dicēs cū hec qͥdem ꝓpoſitionum fuerit affirmatiua. ⁊ illa p̄uatiua ſicut in qͥnto ⁊ ſexto modis bocardo ⁊ feriſon. tūc ſi maior fuerit ꝑticularis negatiua ⁊ mīor vl̓is affirmatiua ſicut in bocardo tūc altera ꝓpōnum ſcꝫ maior oſtēdit̉ circulariter. Exemplū ſitiſte pͥncipal̓ ſyll̓s aliqd̓ ē nō eſt a. om̄e c ē b. gͦ aliqd̓ b nōeſt a. tūc ſi ſumat̉ ꝯuertēs mīoris ⁊ dicat̉ om̄eb ē c. tūccū ꝯcl̓one q̄ fuit iſta. aliqd̓ b nō eſt a infert̉ maior pͥncipal̓ ſyll̓i iſta. aliqd̓ cnō eſt a. In hoc āt ſyll̓o circl̓ari mediū ē b. cū in pͥncipali fuit mediūc. In ſexto ꝟo mō vbimaior eſt vl̓is negatiua. ⁊ minor ꝑticularis affirmatiua. ꝑticularis nō p̄t ꝯcludi circulariter niſi ꝑ trāſlationē vl̓is negatīe in affirmatiuā. ſicut in p̄habitis ſcm̄ eſtvn̄ cum pͥuatiua ſit vl̓is ⁊ maior. ⁊ mīor ꝑticularis affirmatiua. nō oſtēdetur circulariter altera. q̄ eſt ꝑticularis mīor niſi ſicut in pͥoribꝰ. ſit em̄ pͥncipalis ſyllogiſmus iſte. Nullū c eſt a. qd̓dā c eſt b. gͦ qd̓dā b non eſt atunc ex conuertente maioris trāſpoſita in affirmatīamet cōcluſione ſyllogizatur cōuertens mīoris. ſed nō ipſaminor ẜm ſe. ſic cui alicui nō ineſt a. illi alicui ineſt c. ſedb eſt cui alicui nō ineſt a. ergo balicui ineſt c. ex qua ſequitur conuertens iſtius ſcꝫ ꝙ aliquodē eſt b. que eritminor pͥncipalis ſyllogiſmi. Alio modo autem non cōtingit ꝙ ille qui conuertit vniuerſalem negatiuam ⁊ fumit eam cum concluſione poſſit circulariter alterā oſfēdere particularem videlicet negatiuam. quia aliter nōpoteſt fieri ſyllogiſmus circularis quia minor que concludenda eſt. affirmatiua eſt ⁊ illa nō poteſt per negatiuam alteram concludi.Manifeſtum igitur quoniam in primaquidem figura per ſe inuicem oſtēſio. ⁊ pertertiā ⁊ ꝑ prima figurā Nam cum p̄dicatiuaquidē eſt ꝯcluſio ꝑ primā. cum āt priuatiuaper tertiā. ſumit̉ em̄ cui hoc nulli alteꝝ om̄iineſſe. In media āt figura cum vniuerſaliseſt ſyllogiſmus. et per ipſam figuram et ꝑprimam. et poſtremam. cum autem particularis. et per ipſam et poſtremam. In tertiaꝟo ꝑ ip̄aꝫ oēs. maīfeſtū ē qm̄ ⁊ in tertia ⁊ in