Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prioꝝ

ambas aut vnam. et hec eſt cauſa quare probatum eſtꝙ falſum non ſequitur ex vero. Quoniam aūt vera eſtcōcluſio nō eſt ncce p̄miſſas eſſe veras. qꝛ nō eſt neceſſeꝙ poſito cōſequente vero ponat̉ an̄s ⁊ ideo cōcluſionevera exn̄te nō eſt nccē pͥncipia eſſe ꝟa ⁊ in qͥd ſiue in quodā ſiue om̄ia ſiue ambo ſꝫ cū nullū ſit veꝝ p̄miſſaꝝ in ſylogiſmis ꝯtīgit adhuc ꝯcl̓onē eē verā ſimpl̓r ſicut qn̄miſſe ſunt vere ⁊ hec eſt cauſa ꝙ ſcd̓o ꝓbatū fuit ꝙ verūſequat̉ ex falſo. Cauſa āt huiꝰ qd̓ dcm̄ ē ſcꝫ qd̓ ſequat̉ verū ex falſis ⁊ nō ecōtra. hec eſt qꝛ qn̄cūqꝫ duo ſic ſe habētad inuicē vt cū vnū ſit ꝙ opꝫ ex nccītate alteꝝ eē. id eſtqn̄cūqꝫ duo ſic ſe hn̄t ꝙ vnū in ꝯn̄a nccāria ſequat̉ adalteꝝ. tūc cū hoc nō ſit. alteꝝ nō erit. id eſt tūc ex deſtructione ꝯn̄tis ſequit̉ deſtructio an̄tis. ſꝫ ad poſitōem ꝯn̄tisnō ſeqͥtur poſitio an̄tis. ⁊ ideo ſi ad an̄s ſequit̉ ꝯn̄s. tūcſi ꝯn̄s eſt flm̄. an̄s erit flm̄. ſꝫ nō oꝫ ſi ꝯn̄s ſit veꝝ ꝙ an̄sſit veꝝ. Verbi grā. in ſimplici ꝯn̄a ſequit̉ hō eſt. igituraīal eſt. ⁊ ſeqͥtur etiā nullū aīmal eſt. gͦ nullꝰ hō eſt. ſꝫ nōſeqͥtur aīal eſt. gͦ hō ē. ⁊ ergo ſtat aīal eſſe nullo homineexute. Pꝫ igit̉ quō ex falſis pōt ſequi veꝝ. ſꝫ nō econtraAriſtoteles exēplificat in his termīs. albū ⁊ magnū. ⁊idem eſt in ill̓ termīs ⁊ p̄dcīs. ſignificat vero ꝑ albū antecedens ⁊ ꝑ magnum conſequensIdem aūt cū ſit ⁊ nō ſit. impoſſibile ē exnccītate idē eē. Dico ergo vt cū ſit a albumex nccītate eē magnū. ⁊ cū nō ſit a albū b exnccītate eſſe. Qn̄ aūt cū hoc ſit a albū illudde nccītate eſt b eē magnū. Cū aūt ſit b magnū c nō albū. neceſſe eſt ſi a ſit albū c noneſſe albū. Et qn̄ duobꝰ exn̄tibꝰ termīs cumalteꝝ ſit nccē eſt alteꝝ eē. hoc cū ſit ncc̄ē eſtnō eē a Cūgͦ bnon ſit magnū a nō pōt albūeſſe. Cū vero a nō ſit albū. neceſſe eſt b magnū eſſe. accidit em̄ b ex nccītate cū b mgͣnūnō ſit idē b eſſe magnū. hͦ autem impoſſibileNā ſib nō eſt magnū a nō erit albū ex neceſſitate. Si igit̉ cū nō ſit hoc albū berit magnum. accidit ſib nō ē magnū beē magnūHic phūs remouet vnū dubiū quod incidit circa dicta ex quo em̄ dcm̄ eſt. ꝙ veꝝ ſequit̉ ex veris. ⁊ veꝝ etiāſequit̉ ex falſis. poſſet aliquis putare ꝙ idem ꝯn̄s ſeq̄retur ad oppoſita. Hoc dubium phūs remouens dicitꝙ idem ꝯn̄s nō ſequit̉ ad vtrūqꝫ oppoſitoꝝ. Cuiꝰ eſt exemplū iſtud ꝯn̄s b eſt magnū. nō ſequit̉ ad a eē albū. ⁊ad a nō eſſe albū. quod ſic oſtendit qꝛ ſi idem ꝯn̄s ſequeretur ad vtrūqꝫ oppoſitoꝝ. tūc ad vnū cōtradictorioruꝫſequeret̉ reliquū qd̓ eſt impoſſibile Ad ꝓbandū hoc ph̓srecitat iſtum caſum ab aduerſario. quia illud ꝯſequēsb eſt magnū. non ſequit̉ ad a eſt album. ⁊ ad a nō eſt album. Et hoc oſtendit philoſophꝰ ſic. qꝛ ſi idem ꝯſequēsſequit̉ ad vtrūqꝫ oppoſitorum. tūc ad vnum ꝯtradictoriorum ſequit̉ reliquum. quod eſt impoſſibile. Ꝙꝭ autēhoc ſequeret̉ patet quia ſi a albū ponat̉ antecedēs. ⁊ bmagnum ꝯſequēs. tūc ad a albū ſequit̉ b magnū conſequens. ⁊ ſi b magnum nō eſt. a album nō erit. a deſtructione conſequētis ad deſtructōem an̄cedentis. ſi ergo bmagnum non eſt vt ſupponit aduerſarius qui dicit ꝙ

ex vero poteſt ſequi falſum. tūc a album non erit a deſtructione conſequētis ad deſtructōnem antecedentisInfert ergo non magnum a non album. ⁊ ſic ſi ad idēantecedens negatum ſequitur idem cōſequens. tūc ada nō album. etiam ſequit̉ b magnū. ⁊ ſic de pͥmo ad vltimum ad b non magnū ſequit̉ b magnum ⁊ ſic vnū oppoſitū infert reliquū qd̓ eſt impoſſibile. ergo ad idē antecedens affirmatū vel negatum. non ſequit̉ idem. Etiſta deductio eſt vt ꝑ tria id ē ꝑ tres ꝯn̄as vt dicit phūsCirca textum expoſitū mouetur hec queſtio Vtꝝ cōtingitex falſis veruꝫ ⁊ ex vero non niſiverum ſyllogizare.Et videt̉ pͥmo ꝙ nō pōt ſyllogizari ex falſis veꝝ. Quiacōcluſio eſt effectꝰ p̄miſſaꝝ cauſa aūt ⁊ effcūs debēt eſſeeiuſdem gn̄is igit̉ p̄miſſe falſe nō pn̄t inferre verā ꝯcluſionem Scdo ſic. Ueꝝ ⁊ flm̄ ſunt oppoſita ſicut enset nō ens. vt dicit phūs pͥmo poſterioꝝ. ſꝫ vnū oppoītorum nō eſt cā alteriꝰ Tertio Si veꝝ ſequit̉ ex falſis.falſum nō pōt eē cā illati. ſꝫ illatōis tm̄. Si aāt eſt cauſa illatōis aut hoc eſt qꝛ eſt cauſa ẜm materiā. aut ẜmformā. Si ẜm materia tūc nō ſequit̉ veruꝫ ex falſo ſimpliciter. ſꝫ grā materie. ⁊ vt nūc. ⁊ hoc eſt nō ſeqͥ ſꝑ ⁊ ſimpliciter. Si aūt eſt cā illatōis ẜm formā ꝯtra hoc arguitur. qꝛ manēte eadē forma in alijs termīs. erit ex falſisſyllogizare falſum. ſi em̄ ſic dicat̉. Om̄is lapis eſt aīal̓om̄is homo eſt lapis. ergo om̄is hō eſt aīal. ambe premiſſe ſunt in toto falſe. ⁊ ꝯcluſio vera. Si aūt ſic ꝓponat̉. Om̄is lapis eſt aīal. om̄e lignū eſt lapis. ergo omne lignū eſt aīal. erūt p̄miſſe in toto falſe. ⁊ ꝯcluſio falſa. ⁊ tamē vtrobiqꝫ manet eadem forma Quarto Inſyllogiſmo ꝓcedente ex falſis nōminꝰ eſt nccāria ꝯn̄a.qꝫ in ſyllogiſmo ꝓcedente ex veris. ergo ſicut ex veris ſequitur verum. ꝓpter quid. ita ex falſis ſequitur verumpropter quid Quinto arguit̉ contra ſcd̓am partemſicut ſe habet falſum ad verum ita ſe habet verum adfalſum. ergo ſicut ex falſis ſequitur verum. ita ex verisſequitur falſum. Sexto Si concludatur concluſiofalſa ex duabus premiſſis in toto falſis in ceſare. tuncſumantur contrarie illarum duarum. ille erunt in totovere et ſyllogizabit̉ eadem concluſio falſa ex duabus illis in toto verꝭ in cameſtres. ⁊ ſic ex vero ſequitur falſūIn oppoſitū eſt philoſophꝰ. Et ponit̉ iſte diſcurſusMaior. Eſt duplex propoſitio in totovera: ⁊ e regione duplex falſa. ſcilicet in toto ⁊ in parte. ex quibus ſyllogizatur in diuerſis figuris et modis diuerſimodeMinor. Conſequens includitur in antecedente in bona conſequentia ſed antecedens non in eo econtra. Concluſio. Igitur poteſt ex falſis ſyllogizari occaſionaliterverum. ſed econtra ex veris nil infertur niſi verum.Maior Quo ad pͥmā partē patet per oēs logicos