Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quintus

figuris mōſtrat̉: nulli aūt in duabꝰ Eodemaut mō ⁊ in priuatīs oꝫ em̄ ſi om̄i. ⁊ ſi alicuiinterēptū ē qd̓ ex prīcipioh̓ āt fuit in duabfiguris In ꝑticularibꝰ āt ſimpl̓r. aut oī auinll̓i on̄det̉ ineē. ꝯſtruere āt faciliꝰ ē ꝑticl̓arianā ⁊ in pluribꝰ figuris ⁊ ꝑ plures caſusHic infert. ꝑ corr̄lariū on̄dens que ꝓpōes facilit̓ deſtruūt̉ vel difficult̓. dicēs pͥmo ꝙ ex p̄dictis maīfeſtū eſtꝙ difficile eſt ꝯſtruere vl̓em affirmatīaꝫ eo ꝙ pauce vieſtꝭ ad ꝯſtruēduꝫ eā. ſed facile eſt deſtruere eā ⁊ om̄ino facilius eſt interimi vl̓es qͣꝫ ꝑticulares ꝓpōes Quia vl̓esdeſtruūt̉ ꝑ ſuas ꝯͣrias et ꝯdictorias. ſicut ſi nulli ineſtid qd̓ ineē dicitur. ⁊ ſi alicui nō inſit quod ineē diciturtūc ꝓpō vl̓is que om̄i ineē ſignificat int̓empta eſt. pͥmoꝑ ꝯtrariā. ſecūdo ꝑ ꝯtradictoriā ſuā. Cōtradictoria em̄que eſt alicui nō ineē in om̄ibꝰ figuris ꝯcludit̉ ⁊ in multis modis figuraꝝ. Cōtraria ꝟo que eſt nulli ineē perquā etiā deſtruitur vl̓is affirmatīa. mōſtrat̉ et oſtēditurin duabꝰ figuris ſcꝫ pͥma et ſecūda. Eodem etiam mōfacilis deſtructō et difficilis ꝯſtructō eſt in ꝓpōibꝰ vl̓ibꝰpͥuatis ſiue negatīs plꝰ qͣꝫ in ꝑticularibus. licꝫ minꝰ ſitqꝫ in vl̓i affirmatīa. vl̓is em̄ negatīa dupl̓r int̓mitur ſcper ꝯtrariā et ꝑ ꝯtradictoriā. ſi em̄ om̄i ineſt ꝑ ꝯtrariāeſt int̓emta. ⁊ ſi alicui ineſt ꝑ ꝯtradictoriā. Cōtradictoria āt que eſt ꝑticularis affirmatīa ꝯcluditur in duabꝰfiguris. pͥma et t̓tia. vl̓is ꝟo affirmatīa in vna. In ꝑti-cularibꝰ ꝟo ꝓpōibꝰ facilis eſt ꝯſtructō ſiue concl̓o. De-ſtruitur ꝟo ꝑticularis e regione difficult̓. deſtruitur tn̄ꝑticularis negatīa ꝑ vl̓em affirmatīam vt ſi om̄i oſtendatur p̄dicatū ineē ⁊ affirmatīe. ꝑticularis deſtruitur ſioſtendatur p̄dicatū nulli ineē. Succōtrarijs vero ſuisnō deſtruūtur eo ꝙ ſuccōtrarie ꝓpōes ſtꝭ in vero ꝯpoſſibiles. Cōſtruere ꝟo ꝑticulares affirmatīas et negatīasfaciliꝰ eſt qͣꝫ deſtruere. eo ꝙ ꝑticulare ſyllogizatur in pluribꝰ figuris ⁊ ꝑ plures modos figuraꝝ. Negatīa enimꝑticularis ꝯcludit̉ in oībꝰ figuris ⁊ ꝑticularis affirmatīa vt tactū fuit in duabꝰ ⁊ ꝑ pl̓es caſꝰ ſiue mōs figuraꝝOm̄ino autē non oportꝫ latere quoniamdeſtruere quidem per ſeinuicem eſt ⁊ vl̓ia ꝑparticularia hoc quidem per vl̓ia. ꝯſtruereautem non eſt per ꝑticularia. vl̓ia per illa vero hoc eſt. nam ſi om̄i et alicui. Simul auteꝫ3manifeſtum eſt quoniam deſtruere qͣꝫ cōſtruere facilius. Quomodo ergo fit omīs ſyll̓set per quot terminos. et ꝓpōnes. ⁊ quomōſe habentes ad inuicem. Amplius autē que 1ꝓpoſitio in vnaquaqꝫ figura. ⁊ que in pluri.jbus ⁊ que in paucioribus mōſtratur. palāleſt ex hrs que dicta ſunt5Hic phūs oſtēdit quō deſtruunt̉ vl̓es ⁊ ꝑticularesdicens ꝙ om̄ino nō oꝫ latere ꝙ vl̓es ꝓpōnes deſtruunIjper vl̓es ſiue ꝑ ſe inuicem. vt vl̓is affirmatīa. deſtruit̉ ꝑpcōtrariā ſuā vl̓em negatiuā. ⁊ etiā deſtruunt̉ ꝑ ꝑticulares. qꝛ ꝑ ꝑticularē negatiuā deſtruit̉ etiā vl̓is affirmaxtiua. ⁊ ꝑticulares negatīe etiā deſtruūtur ꝑ vl̓es affir5matīas ſibi ꝯͣrias. Sed vl̓es ꝓpōes nō pn̄t ꝯſtrui ꝑ ptp̄culares qꝛ ſi ꝑticularis affirmatīa ſit ꝟa. nō ſeqͥtur ꝓpt̓

hoc vl̓em eſſe verā. ſꝫ ecōtra ꝑ illā q̄ eſt vl̓is ꝯſtruit̉ ꝑticu32laris ſibi ſb̓alterna. vt ſi vl̓is affirmatīa ſit vera. nccē ēiꝑticularē affirmatīaꝫ eē verā. Et ſi vl̓is negatīa ſit ꝟanccē eſt ꝑticularē negatiam eē verā. Quia ſi aliqd̓ p̄di-catū inē oī ncce̓ eſt etꝭ ip̄m ineē cuidā. ⁊ ſi nulli inē nccēeſt ip̄m alicui nō ineē. Et ſic maīfeſtū eſt ex p̄dcīs ꝙ faciliꝰ eſt deſtruere qͣꝫ ꝯſtruere. qꝛ ꝑ duas deſtruit̉ ⁊ ꝑ vnā1tm̄ ꝯſtruit̉ Ex his igr̄ q̄ a pͥnº iſtiꝰ libri dcā ſtꝭ maīfeſtū ēquō qͦ ad gn̄atōem fit ſyll̓s. ⁊ ꝑ qͦt termīos ⁊ ꝓpōes et qͦęmodo in ꝯplexione ⁊ mixtōe ſe hūt ad īuicē. Ampliꝰ etꝭImaifeſtū ē qͥ ꝓpō ꝯcludit̉ ī vnaqͣqꝫ figura. qꝛ vl̓is in vnatm̄ .ſ. pͥma. vl̓is negatīa in duabꝰ pͥma ⁊ ſcd̓a Particulatris negatīa ī oībꝰ. vn̄ maīfeſtū ē q̄ ꝓpō in pl̓ibꝰ figurarūcaſibꝰ ſiue mōīs ⁊ q̄ in mōis paucioribꝰ ſyllogiſtice mōſtrat̉ hͦ em̄ totū maīfeſtū ē ex his q̄ dcā ſtꝭ. ⁊ iō antiqͥ cōijmētatores dixer̄t h̓ finiri pͥmā pericopeꝫ hoc ē ſectōeꝫ q̄ ēde gn̄atōe ſyll̓oꝝ. ⁊ ſcd̓aꝫ ꝑicopem .i. ſectōem dixerūt incipi in qͣ docet̉ facultas ⁊ idoneitas ſyllogizādi in ſyll̓oſic gn̄ato vt p̄ſcriptū ē. Quare āt hec vel illa ꝓpō in hacvel illa figura ꝯcludatur in aūhabitis dcm̄ eſt.Circa textū expoſitū mouet̉ q̄oUtꝝ oīs diſcurſus ſyllogiſticꝰ ꝯſtitui dꝫ nccārio ex t̓bꝰtermīs ⁊ duabꝰ ꝓpōibꝰ Et videt̉ pͥº ꝙ n̄ ꝯſtituit̉ ex tribus t̓mīs. qꝛ ſyll̓s ex oppoītis ē bonꝰ ſyll̓s vt d̓t. p. in ſecūdo hꝰ. ⁊ tn̄ in eo ſtꝭ tm̄ duo t̓mī. Scd̓a ꝑs antis probat̉. qꝛ hic ē ſyll̓s ex oppoītꝭ Oīs diſciplia ē ſtudioſa etnulla diſciplīa ē ſtudioſa. gͦ nullū ſtudioſū ē ſtudioſuꝫ ⁊tn̄ ſtꝭ ibi tm̄ duo t̓mī .ſ. diſciplīa ⁊ ſtudioſū Scd̓o ſic Inſyll̓o vt dcm̄ ſtꝭ due ꝓpōes. gͦ qͣttuor t̓mī. ꝯn̄a ꝓbatur. qꝛq̇libꝫ ꝓpō hꝫ duos t̓mīos Cerº Aliqn̄ ſyllogiat̉ ex ꝓpōibus de mō ſꝫ q̄libꝫ ꝓpō de mō hꝫ plures t̓mīos qͣꝫ tres vtmaīfeſtū ē. gͦ nō ſtꝭ in ſyll̓o tm̄ tres termī. Quarto Inductio hꝫ pl̓es t̓mīos qͣꝫ tres ſꝫ illa reducit̉ ad ſyll̓m vtpatebit ſcd̓o hꝰ ſine depōe alicꝰ t̓mī. igr̄ in ſyll̓o ſtꝭ pl̓es t̓mini qͣꝫ tres. Et eodē mō dd̓ꝫ ē de exēº Quīto ſic Quattuor ſtꝭ notificatōes qͥbꝰ notificat̉ ignotū ꝯplexū .ſ. ſyll̓sinductio enthymema ⁊ exᵐ ⁊ due q̄ notificāt incōplexuꝫſcꝫ definiº ⁊ dīſio. gͣ ſicꝭ ꝯplexū abūdat ſuꝑ īcōplexū in duplo ſic videt̉ ꝙ maīfeſtaº ignoti ꝯplexi dꝫ abūdare ſuꝑinſtrumētū maīfeſtās incōplexū ī duobꝰ cū gͦ definitio⁊dīſio q̄ maīfeſtāt īcōplexū hn̄t ad mīꝰ duos t̓mīos. ſyll̓squi maīfeſtat ꝯplexū hēbit qͣttuor t̓mīos. Et ꝯfirmat̉qꝛ definitio ⁊ diuiſio abūdant in duplo ſuꝑ definitū etdiuiſum gͦ a ſil̓i ſyll̓s ahūdat in duplo ſuꝑ ꝯcl̓oem q̄ ꝑip̄m maīfeſtat̉. cū gͦ ꝯcl̓o hēat duos termīos ſyll̓s hēbitquattuor termīos. Sexto Mediū in ſyll̓o ꝑ Ariſtotelem in textu ſignificatur qn̄qꝫ vna lrā qn̄qꝫ duabꝰ qn̄qꝫtribꝰ qn̄qꝫ qͣttuor. gͦ videtur ꝙ mediū nō ſit vnꝰ terminꝰ⁊ ꝑ ꝯn̄s er̄t pl̓es t̓mī qͣꝫ tres Et ꝯfirmat̉. qꝛ ad hͦ ꝙ ſyll̓sſit vnꝰ ſufficit vnitas ꝯcl̓oīs. ſꝫ vna ꝯcl̓o p̄t ſyllogizariꝑ pl̓a media. gͦ vniꝰ ſyll̓i ſtꝭ pl̓a media. Maior ꝓbat̉. qꝛad vnitatē motꝰ ſufficit vnitas t̓mī SeptioHic eſt bonꝰſyll̓s. oē al̓ rōnale mortale aptū natū ad ridēdū ē riſibile om̄is hō eſt aīal rōnale mortale aptū natū ad ridendum. ergo omnis homo eſt riſibilis Octauo. Uideturꝙ in omni ſyll̓o ſunt tres ꝓpōnes qꝛ ſunt due p̄miſſe ⁊vna cōcluſio. ſꝫ ꝯcluſio eſt ꝓpoſitio qd̓ ꝓbatur qꝛ ꝯcluſioeſt oratio veꝝ vel falſum ſignificans. Pro veritate tamen queſiti eſt ſententia philoſophi in textu. Etponitur iſte diſcurſus.