Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quartus.

animal Omne currens eſt homo. ergo quidam bomonō eſt animal. que concluſio oppoſita eſt maiori primi ſyllogiſmi que eſt ſua cōtradictoria. ⁊ eſt impoſſibilis Nec ſequitur iſtud ex eo quia mīor que fuit de contgenti poſita eſt īeſſe. Quia mīor illa fuit poſſibilis licfalſa. modo ex poſſibili vt p̄determīatum eſt nō poteſtſequi impoſſibile.Eſt autem ⁊ per primā figurā facere ſyllogiſmum. ponentibus bineſſec. nō ſi b omnic ineſt. a autē omni b contingit. ⁊ omni ccontinget a. ſed poſitū eſt a non om̄i cineē.Hic phūs poīt ſcd̓am ratōem. qua probat dictamcōcluſionem in barbara pͥmo modo pͥme figure. dicēsſi ad p̄miſſas iam dictas nō ſequit̉ ꝯcluſio. tūc oppoſitum concluſionis ſtabit cum premiſſis. ſed hoc eſt impoſſibile. quia ex maiore ⁊ mīore poſitꝭ ineſſe q̄ fuit tamen prius de contingenti bene ſequitur cōcluſio in babara. que repugnat oppoſito illius concluſioīs. Et huius poteſt poni exemplū tam in termīs ſignificatiuisqͣꝫ non ſignificatiuis. In nō ſignificatiuis ponatur minor que fuit de cōtingēti ineſſe ⁊ ſyllogiſetur ꝑ ꝓpōnes d̓ineſſe. ita ꝙ b inſit c. ſic om̄e b eſt a. Om̄e ceſt b. gͦ on̄eceſt a. ⁊ ex eis accipiatur cōcluſio de contīgenti. Quiaſi om̄e b eſt a. tunc om̄e a ꝯtingit om̄i bineſſe. quia ſi nōcōtingeret ineſſe tūc ſequeretur ꝙ nō ineſſet a ipſi b. ettūc fiat talis ſyllogiſmus. Om̄e b cōtingit eſſe a. om̄eceſt b. ergo ome ccōtingit eſſe a. poſitum autem erat inoppoſito cōcluſionis primi ſyllogiſmi nō om̄i bineſſe aPtꝫ igitur ꝙ vtil̓ eſt ꝯiugatio ⁊ eodē mō in ſignificatiuis ſic arguēdo. Om̄is homo eſt aīal. om̄e currēs eſt bomo. ergo om̄e currēs eſt aīal. illa em̄ repugnat iſti Nōcōtingit om̄e currens eſſe aīmal que equiualet iſti qd̓dam currēs de neceſſitate nō eſt animalOportet aūt acciꝑe omni ineſſe non ſcd̓ꝫtempus determinātes vt nūc aut in hoc tēpore. ſed ſimpliciter per hmōi em̄ ꝓpoſitiones et ſyllogiſmos faciunt. quoniam ſcd̓mnunc ſumpta propoſitione non erit ſyllogiſmus. Nihil em̄ fortaſſe prohibet quandoqꝫet omni mouenti hominem ineſſe. vt ſi nihil aliud moueatur niſi homo. Mouēs autem omni equo contingit. ſed homo nulliequo contingit Amplius ſit primum quidēanimal. medium autem mouens. poſtremūvero homo. Ergo propoſitiones quidemſimiliter ſe habebunt. Concluſio vero neceſſaria erit non contingens. Ex neceſſitate em̄. homo ē animal. Manifeſtū igiturquoniam vniuerſale ſumendum ſimpliciteret non tꝑaliter determinatosHic philoſophus ponit vnum notabile circap̄dicta dicens ꝙ in hac mixtione contingentis ⁊ ineſtaccipiendum eſt ineſſe ſimpliciter. quod non determinatur ſcd̓m hoc tempus vt nunc. ſiue in hoc tempore ſed

ſimpliciter eſt. ⁊ ſcd̓m termiorum coberētiam. et habitudinem. quia per propoſitiones que ſic ſunt de ineſſe ſimpliciter facimus ſyllogiſmos in hac mixtione. ſi vero ſumatur maior de ineſſe vt nunc in hac mixtione nō fit ſyllogiſmus. ſed deficiet ꝓpter termīorum inutilitatem Ethoc oſtenditur in terminis iſtis homo mouens equusnihil em̄ prohibet ſi ita ponatur omni mouenti hominēineſſe. ſicut ſi ponatur ꝙ om̄e quod mouetur ſit homo.et quod nihil moueatur niſi homo. mouens autem cōtingit omni equo. ita ꝙ omnem equum contingit moueri. ⁊ tamen non ſequitur ꝙ omnem equū cōtingit eēhoīem. quia de neceſſitate nullus equus eſt homo. Amplius etiam ſeqͥtur ex tali diſpoſitione premiſſarū ꝙ cōcluſio ſit affirmatiua vl̓is de neceſſario. ſi tales accipiātur termini Animal. mouens homo. ita ꝙ primus ſicanimal. ſiue maior extremitas. medium autem ſit mouens. ⁊ mīor extremitas ſiue poſtremꝰ ſit homo. ſic em̄ſimiliter ſe habebunt propoſitiones in modo ⁊ in figura ⁊ non ſequetur concluſio de contingenti ſed de neceſſario. Quia ex neceſſitate homo eſt animal ⁊ nō cōtingenter ⁊ formatur ſic ſyllogiſmus. Omne mouens eſtanimal. omnem hominem contingit eſſe mouentem. ergo omnem hominem contingit eſſe animal. ibi em̄ maior eſt accepta de in eſſe vt nūc ⁊ non ſimpliciter. cumigitur accepta ſic maiore de ineſſe vt nunc. ſequitur concluſio vniuerſalis negatiua de neceſſario. non poteſt ſequi aliqua de contingenti affirmatiua. ⁊ quia ſequituraffirmatiua de neceſſario nō poteſt ſequi aliqua de contingenti negatiuaRurſum ſit priuatiua ꝓpoſitio vniuerſalis ab. ⁊ ſumatur a quidem nullibineſſe. bautem contingat omni cineſſe. His igiturpoſitis neceſſe eſt a contingere ineſſe nulli cNon em̄ contingat b auteꝫ ponatur ineſſec ſicut prius. neceſſe igitur a alicui bineſſeFit autem ſyllogiſmus per tertiam figuraꝫhoc autem impoſſibile quare cōtingit a nulli c. Poſito em̄ falſo impoſſibile eſt quod accidit.Hic philoſophus declarat idem in ſecundo modo prime figure. ſcilicet celarent. oſtendēs ꝙ ibi ex maiore negatiua de ineſſe ⁊ minore affirmatiua de contingenti ſequitur concluſio de contingenti pro poſſibili dicens ſit maior propoſitio vniuerſalis negatiua de ineſſea b. ita ꝙ ſumatur in maiori a nulli b ineſſe. Mior autem ſumatur de contingenti vniuerſalis affirmatiua.ita ꝙ b contingit omni cineſſe. tunc terminis ſic diſpoſitis ſequitur neceſſitate conſequentie ſyllogiſtice concluſio de contingenti in qua a contingit nulli cineſſe.Quia ſi non ſequitur tunc detur oppoſitum iſtud ſcilicet non contingit a nullic ineſſe. tunc neceſſe eſt aliqd̓a eſſe c. et ponatur minor. que eſt de contingeuti ineſſeſic. omne ceſt b. tunc ſyllogiſatur ſic in ſecundo modotertie figure. vbi maior eſt particularis affirmatiua deneceſſario et minor vniuerſalis negatiua de ineſſe ſic.quoddam c neceſſe eſt eſſe a. Omne ceſt b. ergo quoddam b. neceſſe eſt ergo eſſec. que ſtat cum maiore