Secūdus
tur oppoſitum an̄tis que vocatur dn̄a in eꝯͣrio rᵇ topicoꝝ que ſolum tenet in contradictorijs que oppō ꝯͣdictoria qꝛ formalis eſt ⁊ non contracta materialit̓ ſicutalie oppōes eſt regula ꝯn̄e formalis ⁊ ita in reductōneper īpoſſibile ex oppoſito ꝯͣdictorio ꝯcluſioīs cum aliqͣpremiſſaꝝ infert̉ oppoſitum ꝯͣdictorium alterius p̄iſſeſicut in quarto dubio ſuperius dictum fuitDecimum dubium eſt quarein hac figura p̄t indrn̄ter eē maior negatīa vel minoSolutio Alberti. qꝛ in hac figura mediū equalite.reſpicit extrēa tāqͣꝫ ſb̓ ſe poſita ideo quātū ad ꝯcluſionēnegatiuan ſyll̓mi non eſt vis vtꝝ negetur medium abvno extremo ſiue ab alteroVndecimū dubiū eſt. Quare ꝯcluſio in hac figura ſꝑ aſſil̓atur minori ꝓpōni ī quātitate. in qualitate vero aſſimilatur indrn̄ter aliquadmaiori ⁊ aliqn̄ minori Solutio qꝛ idem ſb̓ctū eſt inhac figura minoris ꝓpōis ⁊ ꝯcluſionis. penes ſb̓ctumaūt in ꝓpōne attendit̉ qͣꝫtitas ⁊ ideo minoris ꝓpōniset ꝯcluſionis nccē eſt eandem qͣꝫtitatem. īꝑtinens aūteſt huic figure an maior ſit negatīa aut minor. ꝯcluſioaūt ſꝑ debet eſſe negatia propter cauſā ſuꝑius dictamDuodecimum dubiū eſtQuot ꝯbinatōnes p̄miſſarum pūt fieri in hac figuraSolutio ſexdecim iuxͣ modum expreſſum in primafigura. tn̄ ſūt tm̄ quattuor ꝯiugationes vtiles que faciunt quattuor modos tm̄. nec ē ꝓpter hoc imperfectiorſecūda figura tertia. qꝛ ꝑfectio figure non attendit̉ inpluralitate modorum ſed potius attenditur in perfectione et dignitate medijI aūt eidem hoc quidem omni illudvero nulli ineſt vel ambo nulli vel om̄ifiguram huiuſmodi voco tertiamIſtud eſt tertium capitulum huiꝰ tractatus in quophūs docet formare ſyll̓os tertie figure Et diuiditin tres partes in prima parte deſcribit tertiā figuramet terminos eius. in ſecunda parte ꝓſequitur de moīsvtilibꝰ et inutilibꝰ. in tertia ponit quedam correlariaCirca pͥmū dicit ſi eidem quidem ſb̓cto qd̓ eſt mediūhoc qͥdem id eſt maius extremū ineſt om̄i ita ꝙ vl̓ir taleextremū p̄tur de medio. illud vero qd̓ eſt minꝰ extremūnulli ineſt medio ita ꝙ vl̓ir minꝰ extremū remoueturamedio vel ſi forte ambo extrema inſint medio omni itaꝙ vtrunqꝫ p̄tur de medio etiam ſi ambo extrema nulliīſint medio ita ꝙ vtrūqꝫ vl̓ir remouetur vel negetur demedio figuram terminoꝝ huiuſmōi dſpōnis ⁊ ordinisvoco tertiaꝫ ſupple in qua medium bis ſb̓ijcit̉ et vtraqꝫextremitas de medio predicaturMedium in hac dico de quo ambo predicantur. extremitates vero que predicāturmaiorem aūt extremitatem que longiꝰ eſt amedio. minorem vero que ꝓpinquiꝰ poītaūt medium foras quidē extreītatū. vltimūvero pōne. ꝑfectꝰ igitur non fit ſyll̓s in hacfigura. poſſibilis vero erit et vniuerſaliteret nō vl̓iter tetminis exiſtentibus ad mediū
Hic ꝯn̄ter definit termīos huiꝰ figure dicēs ꝙ mediū acceptū metaphorice ī hac figura vocatur de quoſicut ſb̓cto ambo extrema p̄dicantur. extreītates verovocātur in hac figura ip̄a p̄dicata que p̄dicant̉ de meͤin duabꝰ ꝓpōibus. maiorem vero vocamus que lōgidiſtat a medio quo ad ſil̓itudinem ſitus ſub̓cti vel p̄tiet minorem vocamus iuxta eundem intellcm̄ q̄ ꝓpīqͥuseſt poīta ad medium. ponit̉ aūt in hac figura mediumforas qͥdem extremitatum ita ꝙ vltimū eſt poſitione ⁊ordine terminorum ⁊ hoc ſic ẜuabit̉ in pōne lrārum exqͥbus fient ſyll̓i iſtiꝰ figure qꝛ ſicut lrā deſignans meᵐin pͥma figura fuit directe poſita in medio. ⁊ ſignificāsin ſecūda figura fuit poſita in pͥmo loco ita in hac figura lrā deſignans mediū ponet̉ in tertio loco Ex iſtꝭinfert phūs ꝙ in hac figura non fit ſyll̓s ꝑfectus qͣꝫtumad euidentiam ꝯcluſionis. poſſibilis tn̄ erit ad ꝑfectōeꝫqꝛ p̄t reduci ad pͥmā figuram ⁊ tūc erit ꝑfcūs ⁊ hͦ t̓mīsacceptis in p̄miſſis vl̓r ⁊ ꝑticularit̓ ad meᵐ .i. ſiue ambep̄miſſe fuerint vl̓es ſiue vna fuerit vl̓is ⁊ alia ꝑticularUniuerſaliter quidem quando. p. et. r. oīinerit .s. quoniam alicui. r. inerit. p. ex ncctate qm̄ enim cōuertitur in predicatīaꝫ inerit ſcꝫ alicui. r. qm̄. p. ineſt omī. s. ⁊s alicuirnccē ē ꝑ alicui r̄ ī eē fit eī ſyll̓s ꝑ p̄mā figurāeſt aūt ⁊ per īpoſſibile ⁊ per expōnem faceredemōſtratōnem. ſi aūt ambo omni .s. inſūtp. ſi ſumat̉ aliqͥd eoꝝ q̄ ſunt s. vt nͤ huic ⁊p. ⁊ rīerūt ex nccītate qͣre alicui. .r. inerit. pHic phūs docet formare ſyllo giſmos t̓tie figure exꝓpōnibus de ineē Et tria facit. qꝛ p̄mo ponit modosvl̓es vtiles ⁊ inutiles. ſecūdo vbi vna premiſſa eſt vl̓iset alia particularis. et 3º vbi ambeſtꝭ particulares. circa primū ponit duos modos vl̓es vtiles dicēs primoꝙ vl̓iter fit ſyll̓s in hac tertia figura in iſtꝭ terminis. prs qn̄. p. maior extremitas ⁊ r. minor extemitas ſicutpͣta inerunt om̄i .s. tāqͣꝫ medio vtriuſqꝫ extremitatisſb̓cto ⁊ tūc cōcluditur ꝟtute medij ꝙ alicui. r. inerit. pboc modo om̄e. s. eſt. p. omne s. eſt. r. gͦ aliqd̓. r. ē. p. ī qͥbꝰverbis phūs. ſentētialiter vult ꝙ ex ambabus premiſſvniuerſalibus affirmatiuis fit ſyllogiſmus in tertia figura concludens particularem affirmatiuam Et ꝓbatphūs iſtū modum tripliciter. primo per reductionemoſtenſiuam. ſecundo per reductionem ad impoſſibile ⁊tertio per ſyllogiſmum expoſitorium Quo ad primumprobat eum per reductionem oſtenſiuam ad tertiū modum prime figure per conuerſionem vniuerſalis affimatiue que eſt minor ꝓpoſitio. ⁊ conuertitur particulariter ſic. omne s. eſt. r quoddam. r. eſt. s. ⁊ hec ponat̉cuꝫ maiore prioris ſyllogiſmi ſic. omne. s. eſt. p. quodd̓r. eſt. s. gͦ quodd̓. r. eſt. p. ⁊ eſt tertius modus pͥme figurequia euim. p. ineſt omni s. in maiori propoſitione. ⁊ sineſt alicui. r. per conuertentem minoris ſequitur ꝙ. ꝑneceſſe eſt alicui. r. ineſſe in tertō modo prime figure ſicenim conuerſa minore fit ſyllogiſmus per primam figuram. ſecundo idem modus demonſtratur per īpoſſibile arguendo ex oppoſito coneluſionis cum alt̓a premiſſaꝝ oppoſitum alterius premiſſe inferendo ꝟbi grāpͥꝰ ſyll̓s fuit iſte om̄e. s. eſt. p. oē. s. ē. r ergo aliqd̓. r. eſt. ꝑ