Primus tractatus
ergo terminus manifeſtū in hac figura qn̄erit ⁊ qn̄ nō erit ſyllogiſmꝰ. ⁊ qm̄ cū eſt ſyllogiſmus ncāriū eſt terminos ſe habere. vtdiximꝰ: ⁊ fi ſic ſe habent tūc quoniā erit ſyllogiſmus.Hic phūs cōſequenter ponit modos inutiles vniuerſales prime figure. ⁊ tangit duos. Primus ſi maior ſit vl̓is affirmatiua. ⁊ minor vniuerſal̓ negatīa. nōſit ſyll̓s in pͥma figura. nec erit tal̓ ſyll̓s extremitatum.hoc eſt in quo maior extremitas de minori cōcludat̉. neqꝫ ſequit̉ aliquid eo ꝙ hec ſunt. hoc eſt ꝓpter figuram. ⁊cōplexionē ꝓpōnum. Huius aūt ſignū eſt. qꝛ contingitſcd̓m talē cōplexionē. primā ſiue maiorē extremitatemet om̄i ⁊ nulli ineſſe. ⁊ iō ſemꝑ oppoſitū cōtingit verificari cū oppoſito. ſi em̄ om̄i ſequit̉. nulli cū eodē verificatur qd̓ falſum eſt. ⁊ ecōuerſo. ſi nulli ſeqͥtur om̄i cū ipſoverificat̉. ⁊ ſi verificat̉ nulli verificat̉ etiā alicui nō qd̓eſt cōtradictoriū ad om̄i ꝓpter qd̓ nec ꝑticularis necvniuerſalis ſeqͥtur cōcluſio ad tales p̄miſſas. cū em̄ nihil ſeqͥtur ꝑ hec que premiſſa ſunt nō pōt fieri ſyll̓s ſicutpatet ꝑ definitionē ſyllogiſmi in qua dicit̉ ex ncītate accidit. Termini aūt in qͥbus ſequit̉ om̄i ineſſe. qn̄ maioreſt vl̓is affirmatiua ⁊ mīor vl̓is negatiua ſunt iſti. Animal hō equus. ex qͥbus pōt formari ſyllogiſmꝰ in qͦ concluſio vl̓is ſtabit cū p̄miſſis inveritate ſic arguēdo Omnis hō eſt aīal. nullus equꝰ eſt hō. cū iſtꝭ ſtat iſta. Om̄isequꝰ eſt aīal. qꝛ iſta eſt falſa nullꝰ equꝰ eſt aīa Terminiin quibꝰ nulli ſunt aīal hō lapis ex talibꝰ em̄ poteſt formari ſyllogiſmꝰ. in quo iuxta eandē diſpōem p̄miſſarūſtabit vl̓is negatīa in veritate ſic arguēdo. Om̄is hō iaīal. nullus lapis eſt hō. ergo nullus lapis eſt aīmal. ⁊ſic ad eandē diſpōnem p̄miſſaꝝ. puta quādo maior eſtvl̓is affirmatiua. ⁊ minor vl̓is negatia. ſequūtur ducōtrarie cōcluſiones vere. Secūdus modus tangit̉ ibiQuādo vero nec pͥmū) ⁊ eſt iſte. Ex ambabus p̄miſſisvl̓ibus negatiuis. nihil ſequit̉ qꝛ in eis ſequit̉ etiā omni ⁊ nulli ineſſe Termini aūt in quibꝰ ſeqͥtur om̄i ineſſeſunt ſcientia linea medicina. ⁊ arguit̉ ſic. Nulla lineaeſt ſcīa. Nulla medicia eſt linea. ergo nulla medicina ēſciētia cōcluſio nō ſequit̉. qꝛ oīs medicina eſt ſcientia.Termini aūt in quibꝰ nulli ineſſe ſequit̉ ſunt ſciētia linea vnitas. ſic arguendo. Nulla linea eſt ſcīa. nulla vnitas eſt linca. ergo nulla vnitas eſt ſcientia. ibi ſequitur ad eandē diſpōem p̄miſſaꝝ vl̓is negatiua. ⁊ ſic iteꝝdue contrarie concluſiones ſequuntur ad vnam diſpoſitionem premiſſarum. Concludit igit̉ ph̓us dicensquādocūqꝫ accipiunt̉ vl̓es premiſſe manifeſtū ſatis ēquādo erit ⁊ qn̄ nō erit ſyll̓us. in hac figura. ⁊ qm̄ cumeſt ſyllogiſmꝰ tūc neceſſe eſt termīos ſe ſic habere vt dictum eſt. id eſt ꝙ vl̓is ſit affirmatiua vl̓ negatīa. ⁊ maior affirmatīa vl̓ negatīa. minor ꝟo ſꝑ affirmatiuaSi aūt hic quidē termīoꝝ vl̓iter. ille vero particulariter ad aliū. quādo vl̓e ponit̉quidē ad maiorē extremitatē. vl̓ p̄dicatiuūvel priuatiuū. Particulare vero ad minorēpredicatiuū neceſſe eſt ſyllogiſmū eē ꝑfectūquādo aūt ad minoreꝫ vl̓is vel et quolibetmō ſe habeāt aliter termī impoſſibile Dico
aūt maiorē extremitatē in qua medium eſt.minorē aūt que ſub medio eſt Inſit aūt a qͥdem omni b. b aūt alicui c. ergo ſi de omniquidē p̄dicari eſt qd̓ in principio dictuꝫ eſt.neceſſe eſt a alicui cineſſe. Et ſi a quideꝫ nulli b ineſt. b autē alicui c. neceſſe eſt a alicui cnon ineſſe. Determīatum eſt em̄ ⁊ de nulloquō diximus quare erit ſyll̓us ꝑ fectꝰ. Si.militer ſi aūt ⁊ ſi indefinitū ſit b. cp̄dicatm̄nam idem ſyllogiſmus erit indefinito ⁊ ꝑticulari ſumpto.Iſta eſt ſecūda particula in qua phūs determīat demodis particularibꝰ prime figure. Et primo ponit duos modos vtiles. ſcd̓o ponit aliqͦs inutiles. Quo adprimū dicit quādocūqꝫ vnus termīoꝝ ponit̉ vl̓iter hoceſt in ꝓpōne vl̓i. ⁊ alius ꝑticulariter. id eſt in ꝓpōne ꝑticulari ſi vl̓e ponat̉ ad maiorē tūc ſiue fuerit ꝑuatiuahoc eſt negatiua ſiue p̄dicatiua. hoc eſt affirmatiua. itatamē ꝙ mīor ſit ſemꝑ ꝑticularis affirmatīa. tūc neceſſeeſt ſyllogiſmū eſſe ꝑfectū ꝑticulariter cōcludentē. Inquibus verbis phūs innuit ꝙ ex maiore vl̓i affirmatiua. ⁊ minore ꝑticulari affirmatiua. bene ſequit̉ cōcluſio ꝑticularis in darij. ⁊ ſil̓r ex maiori vl̓i negatiua ⁊ minore ꝑticulari affirmatiua. etiā eſt bonus ſyll̓s in ferioSi vero minor fuerit quōlibet aliter diſpōſita. vel maior impoſſibile eſt fieri ſyllogiſmū. Et qꝛ ph̓us in littera vtit̉ his termīs. maior extremitas. minor extremitas ⁊ mediū. ideo exponit ſe dicēs. Ꝙ maior extremitas eſt in qua eſt mediū Minor vero extremitas eſt q̄ſub medio eſt. Dein̄ declarat p̄dcōs modos exemplariter. ꝓbans etiā eos eſſe bonos. Quo ad primum dicitSi em̄ a ineſt om̄i b. ⁊ cuidā c. tūc neceſſe eſt a alicui cineſſe. Et pari mō arguit̉ in ferio. ⁊ ſic ſunt duo modiparticulariter cōcludentes. qͥ deſcēdunt a duobꝰ modisprioribus. tertiꝰ a pͥmo. ⁊ quartꝰ aſcd̓o. ⁊ ꝑ idem pͥncipium cōfirmātur ꝑ quod cōfirmātur vl̓iter cōcludētes.hoc eſt per dici de om̄i ⁊ ꝑ dici de nullo. Tales igit̉ ſyllogiſmi perfecti ſunt nullius indigētes. p̄ter id quod habent ⁊ claudūt in ſe ip̄is. Eodem etiā mō ⁊ idē fit ſyllogiſmus tā negatiue qͣꝫ affirmatiue cōcludēs. qn̄ nō ꝑticularis eſt p̄miſſa. ſed indefinita affirmatiua. ſiue ꝑdicatiua mīor ꝓpoſitio. que deſignat̉ ꝑ b c. ideꝫ em̄ eritſyllogiſmꝰ ex indefinito ⁊ ꝑticulari qꝛ indefinitū eqͥpollet particulari.Si aūt ad mīorē extremitatē vl̓e ponat̉vel predicatiuū vel priuatiuū nō erit ſyllogiſmus. nec affirmatiuꝰ nec negatiuus. neqꝫcū indefinita affirmatiua ſit. vel particularꝭvt ſi a quidē alicuib ineſt. vel nō ineſt. b aūtom̄i cineſt. termini vbi ineē bonū habitusprudētia. ſed non ineſſe bonum habitus indiſciplinaHic ph̓us ponit cōiugatōes inutiles dicens. ꝙ inutiles fiūt cōiugatōes quocunqꝫ alio mō diſponant̉ termini ⁊ ꝓpōnes. Si em̄ ad minorē extremitatē ponaturvl̓e. ita ꝙ minor ꝓpō ſit vl̓is. ſiue p̄dicatiua ſiue pͥuatīaid eſt ſiue affirmatiua ſiue negatīa. ⁊ ꝑticularis ponat̉