Druckschrift 
Commentaria in quattuor libros nove logice se[cundu]m processus burse laurentiane Coloniensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Primus

cipiatū eſt aliud a ſua cā ſiue principio a qͦ cātur. Dr̄etiā aliud ꝓpter peticōneꝫ eius qd̓ eſt in principio. nonquidē ẜm ꝙ eſt locus ſophiſticꝰ. ſꝫ ſecūdum ꝙ eſt pctm̄contra ſill̓m Orautē d̓r ex ncītate accidere vel ſeqͥ ītelligit̉ dencītate ꝯn̄e. ⁊ nō rei ſiue ꝯſequētꝭ. ⁊ ꝑ hoc excludūt̉inductio et exemplū. q̄ non ſunt ꝯn̄tie neceſſarie. loquedo de inductione īqͣꝫtū in ea nō enumerāt̉ omnia ẜgularia. aut nō additur illa ꝑticula ⁊ ſic de alijs. Ad obrecta in oppoītū. Ad pͥᵐ eſt dd̓m ꝙ illa diuiſio ſyll̓inon eſt ſyll̓i ſimpl̓r dicti. ſiue incōtracti. ſꝫ eſt dīo ſill̓i cōtracti ꝑ drn̄as materiales. vt ī alijs locis viſū ē Ad2ᵐ ē dd̓m Ꝙ duplex ē ꝑfectio vna eſt for mal̓ ⁊ ītrīſeca⁊ ſic oīs ſyll̓s ē ꝑfectus eo ꝙ omni tali ꝯuenit definitioſyll̓i Alia eſt ꝑfectio finalis q̄ ꝯſiſtit ī euidētia ꝯcluſioīs⁊ ſic non eſt omnis ſyll̓s ꝑfectus. Ad 3ᵐ eſt dd̓mſyll̓s accipit̉ duplicit̓ Unoº ſcd̓e intentional̓r ⁊ ſic definitur ⁊ eſt quiddā incōplexū Alioº accipit̉ pͥme intētōnalit̓ ⁊ ſic eſt quiddū cōplexū. ⁊ non definitur licꝫ definitio pro eo verificetur. Significatur aūt ſcd̓a ītentio hͦnoīe ſyll̓s ⁊ pͥma ꝑ hāc orōeꝫ vel ſimilem. Om̄e aīal eſtſb̓ſtātia. oīs hō eſt aīal. gͦ oīs hō eſt ſb̓ſtātia Ad qͣrtieſt dd̓m ꝙ argumētatō nō eſt ꝓpͥe genꝰ ſyll̓i ſimpl̓r dctīſꝫ potiꝰ orō Pro qͦ ꝯſiderādū eſt ꝙ ſyll̓s pōt t̓plicit̓ ꝯſiderari Unoº in ꝯꝑatōe ad ꝯcluſione qua ꝓbat Alioº inꝯꝑatōe ad aīaꝫ cui fideꝫ fcīt Tercioº in ꝯꝑatōe ad ꝑtesex qͥbꝰ ꝯpoīt̉ ſcd̓m ꝙ ꝯꝑat̉ ad ꝯcluſioēꝫ ſic voͣt̉ rōc iatiovn̄ di Algazel ꝙ rocīatio ē decurſꝰ cāe ī cātū. p̄miſſa ꝟoeſt cā ꝯcluſioīs Scd̓m ꝙ ꝯꝑatur ad aīaꝫ cui fcīt fidē d̓rargumētatō. q̄ ē argumēti ꝑ orōeꝫ explicatō qd̓ argumēcū ē rō rei dubie fatiēs fidē Scd̓m aūt ꝙ ꝯꝑat̉ ad ꝑtesex quibꝰ ꝯpoītur. ſic d̓r orō. eſt eī orō qn̄ ẜmoēs ꝯponūt̉ad inuicem ⁊ ſic ſuitur hic̄ Ul̓ dd̓m ē ꝙ h̓ poīt̉ pro gn̄eargumētatō. qꝛ geꝰ ē orō nō q̄cūꝫ ſꝫ argumētatīa. vt ꝯītexpoī ſolꝫ Ad qͥntū ē dd̓m O duplex ē ncītas .ſ. ꝯn̄tꝭſiue rei ⁊ ꝯn̄e ſiue illatōis Ncītas ꝯn̄tꝭ ē ncāria hītudot̓mīoꝝ ꝯcluſioīs. ſicꝭ cū d̓r oīs hō eſt riſibilis oīs equꝰ ēhinnibil̓. ⁊ talis ncītas nō ē in ſyll̓o ſimpl̓r dctō nec ꝯºſeqͥtur tali ncītate ex ꝓmiſẜ Ncitas ꝟo ꝯn̄e ꝓueīt ex neceſſaria hītudine an̄cedentis ad conſequens. ita ꝙ poſito an̄te neceſſario ſequitur conſequēs. ⁊ tali neceſſitate ſemꝑ ſequitur concluſio ex p̄miſſis. nec illa neceſſitas repugnat impoſſibili ⁊ contingētie Sꝫ forte diceres hcluſio poteſt inferri ⁊ non inferri. gͦ nō ſeqͥt̉ ſemꝑ de neceſſitate conſequentie. An̄s ꝓbatur quia poſitamaiore ⁊ minore. ad huc poteſt aliqͥs non inferre concluſionē. Ad quod dd̓m eſt ꝙ licet non ſemꝑ neceſſeſit vocaliter inferre cōcluſionem. tamē ſemꝑ ſequiturcōcluſio v̓tualiter. ita ꝙ aſſentiens p̄miſſis ncārio ẜⁿītellcm̄ cogit̉ aſſētire cōcluſioī. Ad ſextum eſt dicēdūOꝛ accidit accipicur duplciter. Uno modo vt tātumvalet ſicut contingent̓ euenit. et ſic ꝓcedit argumentūet non accipitur ſic in ꝓpoſito. Alio modo valet tantūſicut ſeqͥtur ⁊ ſic cōcluſio accidit ex ncītate .i. ſeqͥtur exncitate ꝯn̄. Ad ſeptimū dctm̄ ē ī declaratōe ꝯcluſionis ꝙ cōcluſio cōuenit bn̄ ſcd̓m ꝑtem materialit̓ cump̄miſſis. ſed non ſcd̓m totum. Quia in qualibꝫ p̄miſſaponitur medium qd̓ non poītur in cōcluſione. ⁊ ſic ꝓptaliam vnionē extremitatū in p̄miſſis ⁊ cōcluſione. differt ꝯº forl̓r a p̄miſſis. Sed forte diceres motus eſteiuſdem eſſentie cum ſuo termino ad quē. ſed concluſioeſt terminꝰ ſyllogiſmi. gͣ erir eiuſdē een̄e cū ſyllogiſmo

Ad qd̓ dicendū eſt Qd̓ concluſio eſt bene aliud a p̄miſſis qͦꝝ eſt effectus. ſꝫ nō eſt aliud a toto ſyllogiſmocum ſyllogiſmꝰ ſit q̄dā ꝯn̄a de cuius ratione ſtꝭ an̄s etꝯn̄s ſicut notū eſt ex definitione pn̄e. ⁊ etiā ex definitioneſyll̓i ī qͣ dicitur ꝙ ncc̄ ē aliud accidere ꝑ ea que poīta ſtꝭCirca textum expoſitum ſūt dub̓Ptimū ē Quare. p. potiꝰ diuidit ſyll̓m ī ꝑfectū ⁊ imꝑfectū. qͣꝫ ī affirmatm̄ ⁊ negatm̄ vl̓em ⁊ ꝑticularē. cū tn̄aliquis ſyll̓s ē affirmatiuꝰ aliquis negatiuꝰ aliqͥs vl̓isaliqͥs ꝑticularꝭ Sol̓o affirmatm̄ ⁊ negatm̄ vl̓e ⁊ ꝑticulare ꝑ ſe debētur ꝓpōni. ſyll̓o v̓o nō niſi ꝑ poſteriꝰ .ſ. qꝛcōcludit cōcluſione talem vel talem. ꝑſcm̄ ꝟo ⁊ īꝑfectūpueniunt ꝓxīe ſyll̓o ⁊ nō ꝓpōni dīo tn̄ ſyll̓i ī ꝑſcm̄ ⁊ imꝑfectum nō ē ẜm ſpēm. ſꝫ ẜm apparētiā quo ad nos Quiaoīs ſill̓s qui hꝫ tres t̓minos ⁊ duas ꝓpōes diſpoītas inmō ⁊ figura. ꝑſcūs eſt in eē ſyll̓i ⁊ nō indigꝫ alicꝰ ad eē ſillo giſmi. Syllogiſmi ꝟo ſcd̓e ⁊ t̓cie figuraꝝ dn̄r iꝑfectiquo ad hͦ ꝙ apꝑeat eoꝝ ꝯn̄a. Indigēt em̄ aliqn̄ iuxͣ tscta circa textū reductōe ad aliquē modū pͥme figure. ⁊aliqn̄ ꝯuerſione ꝓpōnū. vt appareant ncaric ꝯn̄e. ⁊ ideoſyllogiſmꝰ ꝑſcūs et īꝑfctūs ſtꝭ ambo ſylli. eo ꝙ de ſbn̄alibus ſyllogiſmi neutri eoꝝ aliquid deeſt. Imꝑfcūs em̄non dicitur imꝑfectus niſi qͦ ad bene eſſeSecundum dubium eſtQūo drn̄ter enthymema ē ſyllogiſmus īꝑfectꝰ ⁊ modiſcd̓e ⁊ t̓tie figuraꝝ Solutio enthymema dicitur ſyllogiſmꝰ īꝑfectus. qꝛ deficit nedū in euidentia ſiue ꝑfectione accidentali. ſꝫ etiam in ꝑfectione eſſentiali. q̄ ꝯſiſtit ī duabꝰ p̄miſſis eo ꝙ enthymema hꝫ tm̄ vnā p̄miſſāSyllogiſmi ꝟo ſcd̓e ⁊ t̓tie figuraꝝ deficiunt tm̄ in ꝑfcōeaccn̄li ſiue finali vt ī p̄cedēti dubio dictum eſt.Tertium dubium eſt.Quare. p. ī textu ponit ꝯueīentiā inter eē in toto ⁊ p̄dicari ſiue dici de ōni Soº ꝓpt̓ duas roēs Prima ē qꝛ inꝓpōne ꝓemiali. p. dixit ꝙ pͥᵐ oꝫ dicere quid in toto eſſevl̓ non eē. ⁊ quid de oī vel te nullo p̄dicari. ne gͦ aliquiscredat ꝙ due ſint ponēde definitōes iſtoꝝ duoꝝ. d̓t ꝙ id̓ſtꝭ eē ī toto. ⁊ de oī p̄ditari. 2º ſi poſuiſſet duas definitōestūc aliqͥs putaſſet ꝙ eēnt duo principia r̄gulatīa ſyllogiſmoꝝ diuerſa ⁊ ſic ī toto fuiſſent qͣttuor duo affirmatiuoꝝ ſyllogiſmoꝝ ⁊ duo negatiuoꝝ.Quartum dubiū ē Quā cōueniētiā ⁊ drāꝫ hn̄t ī toto eē ⁊ de oī pͣri Soº Alb̓ti. ſtꝭ id̓ẜm ſb̓n̄aꝫ ⁊ ſuppoītū. ſꝫ drn̄t rōe Quia ī toto eē d̓t ꝯꝑatōnē ſb̓iecti ad ptū eo ꝙ ſb̓ctm̄ ē ī p̄to ꝓpͥe loquēdo ſic lmateria in forma cōtinente De omni vero dicit comꝑationem p̄dicati ad ſb̓iectum eo ꝙ de omni predicari eſtquoddam dici de altero De altero autem dici eſt p̄dicatum de ſubiecto dici. Sed contra iſtud arguitur Deomni eſt cōditio ſubiecti ſiue ad ſubiectū ꝑtinēs. ergopoteſt dicere comꝑationē p̄dicati ad ſb̓iectū. ſꝫ magisecontra comꝑationem ſb̓iecti ad p̄dicatumAus ꝓbat̉Quia dici deoni attendit̉ penes diſtributōnē illiꝰ ſignioīs tl̓e āt appoīt̉ ſb̓ctō ⁊ꝰ pͣto Soº alb̓ti qͣꝫuis ſigᵐ diſtributm̄ ad ſb̓ctm̄ r̄ferat̉ tn̄ dici de oī ē pͣti. quia dici de oīnō ē alid̓ niſi pͣtū cuilibꝫ ꝑte ſb̓cti īeē ⁊ ꝙ ꝓ qͣlibꝫ ꝑte ſuoſb̓ctō ī eſt hͦ fcīt ſigᵐ vl̓e d̓ſtributm̄ ⁊ iō dici ꝑtinꝫ ad pͣtū