de monēta
cclxxvii
cultates accidūt in cōpotis. expoſitis: et receptis. Oriunt̉ etiā indematerie litigioꝝ et varie q̄ſtionesmale ꝑſolutiones debitoruꝫ. fraudes. inordinatiōes. abuſiones qͣꝫplurime et incōuenientia multa q̄neſcirē explicare. forſan qͥbuſdamenūeratis priꝰ maiorā ⁊ deteriorāNeqꝫ mirū. qꝛ ſicut ait ariſtotelesIno incōuenienti dato multa ſequūtur et hͦ nō eſt difficile videre.Capi. xxij. Si cōitasp̄t face̓ tales mutationes monēteUm monetāa ſit cōitatisvt oſtenſū ē capl̓o. vi. videctur ꝙ cōitas ip̄a poſſit deea ad libitū ordinare. ergo ea pōtquomōlibꝫ variane et ſuꝑ hͦ cape̓qͣntū placeat. ⁊ de ea face̓ ſicut dere ſua. Maxime aūt ſi ꝓ guerra vl̓ꝓ redēptione ſui pͥncipis de captiuitate vel aliquo tali caſu fortuītoip̄a cōitas indigeret vnā magnapecunie ſūma. Ip̄a em̄ tunc poſſꝫeā leuare per mutationeꝫ monētenec eſſꝫ cōtra naturā. aut ſicut vſura ex qͣ hoc nō faceret pͥnceps. ſꝫip̄a cōitas cuiꝰ ē ip̄a monēta. Perhoc em̄ ceſſarēt nec haberēt hic locū multe rōnes priꝰ facte ꝯtra mutatiōes monēte. Nec ſolū videt̉ ꝙcōitas hoc facē̓ poſſet. ſꝫ etiā ꝙ hͦd̓beret. ex quo nc̄aria collecta. qm̄in tali mutatōe aggregari vident̉qͣſi omnes bone cōditiōes in aliqͣtallia ſeu collecta. Nā in breui tꝑemultū lucrū affert. facillima ē adcolligendū et diſtribuēdū. ſeu aſſignādū ſine occupatiōe multorum
et ſine fraude colligētiū et cū paruis expenſis. Nulla etiā p̄t imaginari magis equalis ſeu ꝓportionabilis. qꝛ fere qͥ plus p̄t. plus ſoluitet eſt ẜm ſui quātitate minꝰ perceptibilis ſeu ſenſibil̓. et ideo magisportabilis ſine periculo rebelliōīset abſqꝫ murmure ppl̓i. Eſt etiā generaliſſima. qꝛ neqꝫ clēicꝰ neqꝫ nobilis ab ea ſe p̄t per pͥuilegiuꝫ velalias eximere. ſicut multi volūt dealijs collectis Un̄ oriūtur inuidiediſſenſiones. lites ſcandala. et etiāmulta inconueniētia que nō veniunt ex tali mutatione monēte. Igitur in caſu predicto ipſa pōt et debet fieri per ipſā cōitateꝫ De iſtoautē ſaluo meliori iudicio mihi videt̉ ad pn̄s ſic poſſe dici. ꝙ videlicet aut illa ſūma pecunie qua cōitas indiget tranſferenda eſt et exponēdā in remotis partibꝰ et inter gentes cū quibꝰ nō habet̉ cōicatio. Et etiam tāta eſt ꝙ materiamonetabilis ex hoc diu erit notabiliter minor ī iſta cōitate. Et iſtocaſu poſſet fieri collecta per mutationem monete in materia vel inmixtione qui ſi fieret alit̓ talis mutatio eſſet poſtponēda ꝓpter cauſā aſſignatā et ẜm modū poſituꝫcaptulo xiij. Si vero ſūma p̄dictanō ſit ita magna. vel ſi talit̓ exponitur qūo cunqꝫ ſit ꝙ de materiamonetabili nō ſit diu notabiliterminꝰ in cōmunitate. propter iſtuddico ꝙ preter īcōueniētia inceptain preſenti capitulo adhuc ſequerentur plurā et peiorā qͣꝫ ſuperius explicata de tali mutatione
N 4