et numerocircūſtāciarū ¶ Cxlili
ſeu qͣlitatē ꝯſciētie dicta ſufficiāt¶ De natur a qualitateet numero circūſtantiarūInc de natura et qͣlitatenlet numero circūſtātiarumaliqͣ dicēdā veniūt Eteniꝫvt ſuꝑiꝰ tactū eſt ad cognoſcēdaꝫdifferētiā nature ⁊ qͣlitatis pcc̄oꝝtam mortalis qͣꝫ venialis. nō modice ꝯfert hmōi circūſtantiarumnaturā ꝯgnoſcē. diligent̓qͣꝫ dū caſus occurrunt ꝯſiderare ac debiteattēde̓ Et hinc eſt ꝙ cōiter ꝑ doctores tres aſſignant̉ cauſe principales ꝓpter quas hmōi circūſtantiarū ꝯſideratio nō ſolū ad ſciētiāmoralē ſꝫ valde pͥnci palit̓ ad ſciētiam theologicaꝫ ꝑtinet. qͣlis nondubiū eſt ſciētia regiminis inſtructiōis et directiōis aīaꝝ maximein foro pn̄iali. q̄ vt dicit Gregꝭ. inpaſtorali Ars eſt artiū. ſciētia ſciētiaꝝ Prima cauſa ē qꝛ hmōi ſcientia theologica conſiderare habetactꝰ hūanos. ẜm qd̓ ꝑ eos hō adbeatitudinē ſalutēqꝫ eternā ordinatur Omne aūt ꝙ ad aliquē finēordinat̉ oꝫ eſſe illi fini ꝓportionatū Actꝰ aūt humani. fini ꝓportionātur ẜm qͣndā ꝯmēſurationeꝫ q̄ fitꝑ debitas circūſtātias. rōnabilit̓ergo ad p̄dictā ſciētiā theologicāꝑtinet. ip̄arū circūſtātiaꝝ ꝯſideratio Scd̓a cauſa eſt. qꝛ ip̄a etiaꝫſciētia theologica ꝯſiderare habꝫactꝰ hūanos. ẜm qd̓ inuenit̉ in eisbonū ⁊ malū. meliꝰ ⁊ peiꝰ Hec aūt
in ip̄is actibꝰ humanis frequētiſſime ex circūſtantijs reꝑiunt̉. ẜm ꝙip̄as circūſtantias vt infra declarabit̉ diuerſificantur. rationabilit̓ergo ip̄arum circūſtantiarum conſideratio ad huiuſmodi theologicam ſcientiam pertinere dicitur etpertinet. Tertia cauſa quia ipſaetiam ſciētia theologicā ꝯſideratactus humanos ẜm qd̓ ſunt meritorij vel demeritorij. quod quideꝫcōuenit actibus humanis ad qd̓requiritur ꝙ ſint voluntarij Actꝰaūt humani frequentiſſime iudicari habent voluntarij vel inuoluntarij ẜm cognitionem vel ignorātiam circumſtantiaruꝫ Rationabiliter igitur circumſtantiaruꝫ cognitio ad huiuſmodi ſcientiā theologicaꝫ pertinere dicitur et ꝑtinet¶ Ad declarationē igitur matēieꝑticulariꝰ deſcendēdo. circūſtētiaſic deſcribit̉ ꝙ ē accn̄s actꝰ humani Et intelligat̉ iſta deſcriptio nōde accidenti quod ineſt rei vt ſuaqͣlitas. ſicut albū dicit̉ accn̄s rei albe. ſꝫ intelligat̉ accn̄s qͣi cū alio ſil̓in eodē ſubiecto ꝯtinēs ⁊ exiſtens.extra tn̄ ſubſtantiam ipſius cumquo ſic cōcurrit et exiſtit Sic enimcircūſtantia dicitur accidēs actꝰhumani quia cuꝫ actu humano ſimul in eodē ſubiecto concurrit etexiſtere poteſt Eſt tamē extra ſubſtantiam ipſius actus humani neceſt de eius ſubſtantia. qd̓ ſatis nomen de ſe importat ⁊ cōnotat Dicitur enim circūſtantia quaſi circū
H 4