Druckschrift 
Rationale divinorum officiorum
Entstehung
Basel 17. VII. 1488
Seite
CCXLIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Octauus IEI

Qn̄ aūt incipiat dictū eſt in ꝓhemio. vij.ꝑtis. Artificialis eſt ſpaciū ſol morat̉ ſuper nr̄m emiſperiū ab ortu ſolis vſqꝫ ad occaſū. hic ẜm ſol̓ aſcēſū d̓ſcēſū creſcit pariter decreſcit. Dr̄ aūt dies a dyan qd̓ ēclaritas. Et dicit̉ vſualis ſiue artificialis.quia ſolū hoc tempꝰ aptum eſt vſibꝰ artificijs exercendis. Reliqua ꝑs diei naturalis dicit̉ nox a noceo. quia nocet viſui vſui. ideo vocata eſt dies a meliori ꝑteſine cōmemoratione noctis. iuxta illd̓. Factumqꝫ ē veſꝑe mane dies vnꝰ. Rurſus ꝑtes diei ſunt tres ẜm Iſido .ſ. Mane. meridies. ſup̄ma. Mane eſt lux matura plena. nec iam crepuſculū. Meridies dicit̉ qͣſi medidies .i. mediꝰ dies. velquia tunc purior dies eſt. Suprema ē poſtrema ꝑs diei. Sero dicit̉ a clauſis ſeris. Noctis ꝟo ꝑtes ſunt. vij .ſ. veſper. crepuſculum. cōticiniū. intēpeſtū. galliciniūmatutinū. diluculū. Ueſperū dicit̉ a veſpere occidētali ſtella. que tenebras ſequētes p̄cedit. dicunt̉ tenebre quaſi tenētesvmbrā. Crepuſculū dicit̉ dubia lux .ſ. int̓lucem tenebras. Cōticiniū eſt quādohomīes ſilent. Intempeſtū eſt mediū noctis tempꝰ. qn̄ nil agi pōt om̄ia ſilent qͣſiīoportunū. Galliciniū dicit̉ ꝓpter galloslucis p̄nuncios. Matutinū eſt int̓ abſceſſum tenebrarū aurore aduentū. Diluculum dicit̉ quaſi iam incipiēs ꝑua diei lux aurora que ſolē p̄cedat. Eſt em̄ auroradiei clareſcētis exordium. Et nota diesalij ſunt ſideriales. in quibꝰ ſidera mouentur. hoīes a nauigationibꝰ excludunturalij p̄liares de quibꝰ in libro regum quibꝰreges ſolēt ad bella ꝓcedere. alij interſcalares quos ſcimus. xxij. mēſibus ſuꝑeſſe.alij caniculares. alij ſolſticiales. alij eqͥnoctiales. de quibꝰ iam p̄miſſum ē. alij faſtiin quibꝰ iura fant̉. alij nefaſti eis cōtrarij.alij feſti .i. feſtiui. vt ſunt dies azimorum.alij ꝓfeſti quaſi ꝓcul a feſtis. vt feriales.alij mali. vn̄ apl̓s. Redimētes tempꝰ qm̄dies mali ſunt. Quia in eis plus ſolito homines affligunt̉. Et ecōtrario ſunt boni.Alij egyptiaci. de quibꝰ p̄miſſū ē. Eſt etiādies ſalutis in quo dn̄s venit ad ſaluādū.Eſt etiā dies iudicij. in quo dn̄s veniet adiudicandū. qui erit bonis dies leticie. mal̓aūt calamitatis miſerie. Momentū ꝟo

eſt minimū atqꝫ anguſtū tꝑs a matu ſideꝝdictum. eſt em̄ extremitas hore in breuibꝰinteruallis cum aliquid ſibi cedit atqꝫ ſuccedit ẜm Iſido. Hora grecū nomē ē. tn̄latinū ſonat. eſt em̄ finis tꝑis. Quot autēhoras cōtinet dies naturalis dictuꝫ eſt inꝓhemio huiꝰ ꝑtis. Et nota in menſeianuarij nox habet. xvj. horas. dies. viij.In februario nox habet. xiiij. dies. x. Inmartio nox habet. xij. horas. dies totideꝫIn aprili nox habꝫ. x. dies. xiiij. In maionox habet. viij. dies. xvj. In iunio nox hꝫvj. horas. dies. xviij. In iulio nox habetviij. dies. xvj. In auguſto nox habꝫ. x. dies. xiiij. In ſeptembri nox habet. xij. diestotidē. In octobri nox habet. xiiij. dies. xIn nouēbri nox habet. xvj. dies. viij. Indecembri nox hꝫ. xviij. dies. vj. Aſtrologus tn̄ curioſus pōt horas aliter equare. ſꝫ p̄miſſa equatio vulgaribꝰ ſimplicibus ſufficere pōt. Incipit ſcd̓a ꝑs de anno lunari.Equitur ſecūſda ꝑs de anno lunari in agit̉Primo quid ſit annꝰ lunaris. quot dies contineat. Scd̓o de regularibus lunaribꝰ. Tertio de epacta. Quartode emboliſmo. Quinto de aureo numeroSexto de termino paſcali aliarū mobilium feſtiuitatū. Septimo de ciclis Quid ſit annus lunaris.Quus lunaris dicit̉ tribus modis. Primo modo annꝰ lunarꝭ ē ſpacium quo luna circūit totumzodiacū. quod quidē facit in .xxvij. diebꝰ. ix. horis. Scd̓o dicit̉ annꝰ lunarisſpacium quo luna circūit ſolē ab vna incēſione vſqꝫ ad aliā. hoc facit in. xxix. diebus. xij. horis. Nam cum luna ſeꝑatura ſole ad ꝑagrandū zodiacū. poſtea reū̓titur ad eundē punctū in quo dimiſerat ſolem inuenit illū ibi. qꝛ ſol tm̄ ꝓceſſit.ſuo motu luna laborat recurrere ad.ſiue attingere ip̄m duobꝰ diebꝰ tribꝰ horis. Tertio dicit̉ annꝰ lunaris ſpaciū. xij.lunationū in āno cōi. xiij. in emboliſmali. de quibꝰ infra dicet̉. lunatio quelibet ꝯſtet ex. xxix. diebꝰ.. xij. horis. qꝛ