IPIiſI¶ IIIi
Eccl̓ia aūt materialis ſpūalem deſignat.vt dicet̉ vbi de eiꝰ cōſecratiōe aget̉. Rurſus eccl̓ia grece d̓r catholica. id ē. vniu̓ſalis. qꝛ ꝑ totū mundū eſt ꝯſtituta ſeu diffuſa. qꝛ vniu̓ſi in deuꝫ credentes in vna debent eē cōgregatione. Uel qꝛ in ea eſt generalis doctrina ad inſtructionē oīuꝫ fidelium. Sinagoga qͦꝫ grece cōgregatio d̓r.qd̓ ꝓpriū nomē iudeorū ppl̓s tenuit. ip̄oꝝenim ꝓprie ſynagoga dici ſolet. qͣꝫuis ⁊ eccleſia dicta ſit. Apl̓i tn̄ nunqͣꝫ ſynagogamdixerūt. ſꝫ ſemꝑ eccl̓iam: forte diſcernēdicauſa. Dicit̉ etiā pn̄s eccl̓ia ſyon. eo ꝙ abhac peregrinatione longe poſita: ꝓmiſſionem rerū celeſtiū ſpeculat̉. ⁊ id̓o ſyon. ideſt. ſpeculatio nomē accepit. Pro futuraꝟo patrie pace hieruſalē vocat̉. Naꝫ hieruſalē pacis viſio interpretat̉. Dicit̉ etiāeccl̓ia domꝰ dei. ſic dicta a domate quodgrece d̓r tectū quaſi dans manere vnanimes in ſe. Dicit̉ etiā qn̄qꝫ kiriaca .i. dominicalis. Qn̄qꝫ baſilica qd̓ ꝟbum grece ſonat latine regia ſeu regalis a rege ſcꝫ baſilio Carnaliū enī regū palacia ſic dicta ſūtNoſtra aūt orationis domus regia dicit̉qꝛ in ea regi regū ſeruit̉. Qn̄qꝫ templumqͣſi tectū amplū in qͦ regi deo ſacrificia offerunt̉. Et qn̄qꝫ dei tabernaculū quia inpn̄ti vita peregrina eſt. ⁊ in itinere ad patriam pergens vt iam dicet̉. Uel dicit̉ taberna culū qͣſi taberna dei. ꝓut ſub eccl̓iededicatione dicet̉. Quare etiā dictum eſttabernaculū vel arca teſtimonij: ſub titulo de altari dicet̉. Qn̄qꝫ ꝟo martyriū qd̓in honorē alicuiꝰ martyris ſancti fit. Qn̄qꝫ capella. ꝓut in ſcd̓a ꝑte ſub tractatu deſacerdote dicet̉. Qn̄qꝫ cenobiū. Qn̄qꝫ ſacrariū. qn̄qꝫ ſacellum. Qn̄qꝫ domꝰ orationis. Qn̄qꝫ monaſteriū. ⁊ qn̄qꝫ oratoriuꝫ.Generaliter tn̄ qͥlibet locus ad orandumſtatutus oratoriū dici poteſt. ¶ Rurſuseccl̓ia qn̄qͣꝫ d̓r corpus xp̄i. Qn̄qꝫ etiā virgo vocat̉ iuxta illud. Emulor enī vos ⁊cͣQn̄qꝫ ſponſa quam xp̄s ſibi deſponſauitin fide. de qͣ in euangelio. Qui habet ſpōſam ſpōſus eſt. Qn̄qꝫ mater. qꝛ quotidiein baptiſmo ſpūales filios deo parit. Qn̄qꝫ filia. iuxta illud ꝓphete. ꝓ patribꝰ tuisnati ſunt tibi filij. Item qn̄qꝫ ponitur vidua. qꝛ ꝓpter preſſuras nigreſcit ⁊ vt rachel nō ꝯſolat̉ Qn̄qꝫ meretrix figuratur.
ꝓpter eccl̓iam de gētibꝰ cōgregatā. Quādoqꝫ vocat̉ ciuitas. ꝓpter cōmunionemſanctoꝝ ciuiū. murata ꝓpter munitioneꝫſcripturarū qͥbꝰ heretici arcent̉. habēs lapides et ligna diuerſi generis. qꝛ diuerſaſūt merita ſinguloꝝ ꝓut iam dicet̉. Quicquid autē ſynagoga ꝑ legem accepit. hocnunc eccl̓ia a xp̄o cuius ſponſa eſt ꝑ gr̄aꝫrecepit et in melius cōmutauit. ¶ Sanenon eſt noua oratorij ſiue eccl̓ie inſtitutiop̄cepit nāqꝫ dn̄s moyſi ī mōte ſynai vt faceret tabernaculuꝫ de cortinis mirifice fabricatis. Diuiſū enī erat interpoſito veloī duas partes. cuius ꝑs prior ſancta. vbipopulꝰ ſacrificabat. interior ꝟo ſancta ſāctorū vbi ſacerdotes ⁊ leuite miniſtrabātdicebātur. vt dicet̉ in ꝓhemio qͣrte ꝑtis.Qd̓ poſtqͣꝫ vetuſtate cōſumptum ē. iuſſitdn̄s fieri templum qd̓ ſalomon edificauitopere mirifico. duas habēs ꝑtes vt et tabernaculū Reg. iij. ca. viij. Ab vtroqꝫ ꝟoſcꝫ a tabernaculo ⁊ a tēplo nr̄a materialiseccl̓ia formaꝫ ſumpſit. In cuiꝰ ꝑte anteriori populus audit ⁊ orat. ī ſanctuario vero clerus p̄dicat. iubilat ⁊ miniſtrat. Tabernaculū aūt qꝛ in itinere factū qn̄qꝫ gerit typum mūdi qui tranſit ⁊ ꝯcupiſcētiaeius. Vnde ꝯſtat ex qͣttuor cortinarū coloribus. ſicut et mundus cōpactus eſt exqͣttuor elemētis. Deus igit̉ in tabernaculo. deus eſt in hoc mūdo velut in temploxp̄i ſanguine rubricato. Expreſſe vero tabernaculū typuꝫ gerit eccl̓ie militantis q̄non habet h̓ manentē ciuitatē. ſꝫ futuraminqͥrit. ideoqꝫ dicit̉ tabernaculū. tabernacula enī militantiū ſunt. Deus enī ī tabernaculo deus ē in fidelibus ſuo noīe cōgregatis. Pars pͥma tabernaculi in qͣ populus ſacrificabat vita eſt actiua. in qͣ populus in ꝓximi dilectione laborat. pars ꝟoaltera in qͣ leuite miniſtrabāt vita eſt contemplatiua. in qͣ dilectioni ⁊ ꝯtemplatiōidei religioſorū viroruꝫ ſincera ꝯuerſatiovacat. Tabernaculū ꝟtitur in templum.qꝛ d̓ militia currit̉ ad triumphum. ¶ Eſtautē eccl̓ia ſic edificāda. Paratoqꝫ nanqꝫfundamēti loco iuxta illud. Bn̄ fundataeſt domus dn̄i ſuper firmam petrā. debetep̄s vel ſacerdos de eiꝰ licentia ibi aquaꝫaſpergere bn̄dictaꝫ. ad abigēdas inde demonū fantaſias. et primariū lapidem cui