Sermo. III.
Iā em̄ ſecuris ad radicē arboris poſita eſt.Math̓. iij. Auſtꝝ q̄ eſt ꝑs calida ⁊ hūida ſigͣtꝑſonā q̄ eſt in ſtatu gr̄e. q̄ eſt calida ꝑ deuotionē. ⁊ hūida ex pctōꝝ ꝯtritōe lachrymando.Aqͥlo q̄ eſt ꝑs frigida ⁊ ſiccaſigͣt ꝑſonā q̄ nōeſt in gr̄a dei. q̄ eſt frigida ex indeuotōe. ⁊ ſicca ⁊ ſterilis ex oꝑbꝰ mīe ⁊ puīe. Dic̄ gͦ. Si ceciderit. ⁊c̄. Exqͦ gͦ pctm̄ ſeu culpa durat et̓naliter in aīa. iō pena erit etiā et̓na. patꝫ rō. Tuforte credebas ꝙ aīa recedēte ꝑ mortē corꝑalem ꝙ dimitteret pctm̄ ⁊ culpā qd̓ nō fac̄ niſi ī gr̄a recedat. Iō mō eſt hora penitēdi. Ecce qͣlit̓ aīa dānata d̓r filia belial ſine iugo velabſqꝫ dn̄o ¶ Pro dictoꝝ pleniori ītelligētiaNota ꝙ beatꝰ Tho. iiij. ſcpͥto. diſ. xlvj. q. j. ar.iij. hāc mouet q̄ſtionē. Utꝝ ex diuīa iuſticiainferat̉ pctōribꝰ eterna pena. Ad quā vbi ſupra rn̄det ꝙ ſic. loquēdo de culpa mortali qꝛduratio pene nō rn̄det duratōi culpe. DicitAug. xxj. de ciui. dei. Nō em̄ adulteriū qd̓ inmomēto tꝑis ꝑpetrat̉. momētanea pena punit̉. etiā ẜm leges hūanas. Sꝫ duratio penereſpicit diſpoſitionē peccātꝭ. Qn̄qꝫ em̄ ille qͥpeccat in aliqͣ ciuitate. ex ipſo pctō efficit̉ dignus vt totalit̓ expellat̉ a ſocietate ciuitatisvel ꝑ exiliū ꝑpetuū. vel et̓ ꝑ mortē Qn̄qꝫ ꝟo n̄reddit̉ dignꝰ vt totalit̓ a ſocietate ciuium excludat̉. ⁊ iō vt poſſit eſſe ꝯueniēs mēbrū ciuitatis. pena ei ꝓlongat̉ vel breuiat̉. ẜm ꝙ eiꝰ expedit correctioni. vt in ciuitate ꝯuenienter ⁊pacifice viuere poſſit. Ita etiā ẜm diuinamiuſticiā aliqͥs ex pctō dignꝰ reddit̉ penitus aciuitatis dei ꝯſortio ſeꝑari. qd̓ fit ꝑ oē pctm̄qͦ qͥs ꝯtra charitatē peccat. q̄ eſt vinculū vniens ciuitatē p̄dictā. Et iō ꝓ pctō mortali qd̓eſt ꝯtrariū charitati aliqͥs in eternū a ſocietate ſanctoꝝ excluſus et̓ne pene adijcitur. Qd̓aūt pena quā ciuitas mūdana infligit. perpetua nō reputat̉. hͦ eſt ꝑ accn̄s. inqͣꝫtū hō nō ꝑpetuo manet. vel inqͣꝫtū etiā ciuitas ip̄a deficit. Un̄ ſi hō in ꝑpetuuꝫ viueret pena exilij ⁊ẜuitutis q̄ ꝑ legē humanā inferūt̉ in eo ꝑpetuo ꝑmaneret. Qui ꝟo hͦ mō peccāt vt tn̄ nōreddant̉ digni totalit̓ ſeꝑari a ſctē trinitatisꝯſortō. ſic̄ peccātes venialit̓ tāto eoꝝ pēa eritbreuior vl̓ diuturnior. qͣꝫto magis vel minꝰpurgabiles erūt. ẜm ꝙ pctā eis plꝰ vel minꝰinheſerūt qd̓ in penis huiꝰ mūdi ⁊ purgatorij ẜm diuinā iuſticiā ẜuat̉. Inueniūt̉ et alierōes a ſctīs aſſignate. qͣre iuſte ꝓ pctō tꝑali .ſ.mortali aliqͥ pena eterna puniant̉. Una eſt.qꝛ peccauer̄t ꝯͣ bonū eternū dū ꝯtēpſerūt vi-
tam eternā. Et hͦ eſt qd̓ Augꝰ. in li. p̄dicto dicit. factꝰ eſt malo dignꝰ et̓no. qꝛ hͦ in ſe ꝑemitbonū qd̓ eſſe poſſꝫ eternuꝫ. Alia rō. qꝛ hō inſuo et̓no peccauit. Un̄ Grego. in. iiij. dyal̓. ꝙad magnā iuſticiaꝫ iudicātis ꝑtinet. vt nūqͣꝫcareāt ſupplicio qͥ nūqͣꝫ carere voluerūt pctōEt ſi obijciat̉. ꝙ qͥdā peccātes mortalit̓ ꝓponūt vitā ſuā ī meliꝰ qn̄qꝫ cōmutare. ⁊ ita ẜmhͦ nō eſſent digni et̓no ſupplicio. vt videtur.Dicēdū ꝙ exhͦipſo ꝙ mortalit̓ peccat. finemſuū in creaturā ꝯſtituit. ⁊ qꝛ ad finē vite totavita ordīat̉. iō ex hͦ ipſo totā vitā ſuā ordīat īilld̓ pctm̄. ⁊ vellꝫ ꝑpetuo ī pctō ꝑmanere. ſi hͦeſſet ſibi īpune. Et hͦ eſt qd̓ Gregꝭ. dicit. xxix.moral̓. ſuꝑ illd̓ Iob. Eſtimauit abyſſum qͣſiſeneſcētem. Iniqͥ iō cū fine d̓liq̄rūt. qꝛ cuꝫ fine vixerunt. voluiſſent qͥppe ſine fine viuere.vt ſine fine potuiſſent in iniqͥtate permanerePōt ⁊ alia .ſ. tertia rō aſſignari. qͣre pena peccati mortal̓ ſit et̓na. Qꝛ ꝑ eā ꝯͣ deū qͥ eſt infinitus peccatur. vn̄ cū nō poſſit eſſe infinita ꝑintēſionē. qꝛ creatura n̄ eſt capax alicꝰ qͣlitatꝭinfinite. requiritur ꝙ ſit ſaltē duxatōe infinita. Eſt ⁊ qͣrta rō. Ad hͦ idē qꝛ culpa manet ineternū. cūqꝫ culpa nō poſſit remitti ſine gratia quā hō nō pōt poſt mortē acqͥrere. nec dꝫpena ceſſare qͣꝫdiu culpa manet Cōfirmaturqd̓ dictū eſt ꝑ id qd̓ d̓r Matth̓. xxv. Ibūt hiſcꝫ pctōres. ī ſupplicium eternū. Itē ſic̄ ſe habet p̄miū ad meritū. ita pena ad culpaꝫ. Sꝫẜm diuinā iuſticiā merito temꝑali. debeturp̄mium eternū. Ioh̓. vj. Om̄is qui videt filium homīs. ⁊ credit in eū habet vitā eternāergo ⁊ culpe temporali ẜm diuinā iuſticiamdebetur pena eterna. Preterea ẜm ph̓m qͥnto ethicoꝝ. pena taxatur ẜm dignitatem eiꝰ īquem peccatur. vn̄ maiori pena punitur qͥ ꝑcutit alapa pͥncipemqͣꝫ aliū quēcūqꝫ. ſed quipeccat mortaliter. peccat cōtra deū cuiꝰ p̄cepta tranſgreditur. ⁊ cuiꝰ honorē alijs īpartitur dū in alio finem cōſtituit. Maieſtas aūtdei eſt infinita. ergo quicūqꝫ mortaliter peccat. dignus eſt infinita pena. ⁊ ita iuſte ꝓpeccato mortali aliquis ꝑpetuo punitur. Hecſctūs Tho. vbi ſupra. Idem ponit pͥma ſcd̓equeſtio. lxxxvij. arti. iij. vbi cōcludit ꝙ peccatum mortale quātum eſt de ſe īducit reatuꝫpene eterne. Idem ſecūdo ſcripto. diſ. xlij. arti. v. in quo ponit differentiam īter peccatuꝫveniale ⁊ mortale per penam eternam ⁊ temporalem. De aīmabus aūt que nō ſtatim vadunt ad paradyſum. quia non ſunt ꝯdigne